HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mẫu robot hai chân TRON 1 của công ty Công Nghệ LimX Dynamics, có trụ sở tại tỉnh Thâm Quyến, Trung Quốc, bị che hoàn toàn logo và nhãn mác, thay vào đó là logo của trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội để mang ra triển lãm “Thành tựu đất nước 80 năm hành trình Độc Lập-Tự Do-Hạnh Phúc,” tại gian hàng của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo hồi lễ 2 Tháng Chín, nhằm “tâng công” với lãnh đạo và khoe mẽ với người dân.
Đại Học Bách Khoa Hà Nội (tên tiếng Anh là Hanoi University of Science and Technology – HUST) thành lập từ năm 1956 và được xem là trường đại học kỹ thuật đầu tiên, lớn nhất và uy tín nhất tại Việt Nam.
Sự việc “dậy sóng” khi một thành viên trực tiếp tham gia quá trình phát triển sản phẩm robot hai chân tại HUST phản ảnh đến báo Giáo Dục Việt Nam, vì cho rằng việc dán chồng logo như vậy sẽ gây hiểu nhầm về nguồn gốc sản phẩm.
Do vậy, cần phải làm rõ sự việc vì nếu chỉ nhập về phần cứng rồi phát triển phần mềm và thuật toán điều khiển riêng, thì nên nói rõ là “Phần mềm ‘Made by HUST’ trên một nền tảng phần cứng nhập cảng.” Dán đè logo lên như vậy thì khác gì HUST sản xuất 100%.
Sau khi sự việc bị báo đài trong nước phản ảnh, HUST cho rằng robot được “nhập cảng hợp pháp phần cứng” từ Trung Quốc thông qua công ty Cổ Phần Nghiên Cứu Kỹ Thuật Cơ Khí Chính Xác (RPMEC), một doanh nghiệp trực thuộc nhà trường, và đã được nhà sản xuất cấp giấy ủy quyền sử dụng cho mục đích “phát triển, đào tạo, nghiên cứu và triển lãm tại Việt Nam.”
Theo HUST, trên nền tảng phần cứng robot này, một nhóm nghiên cứu do giảng viên uy tín của nhà trường chủ trì “đã phát triển các thuật toán điều khiển hoàn toàn mới,” nhằm giúp robot “hoạt động ổn định và ưu việt hơn so với nguyên bản.”
Đại diện HUST nhấn mạnh rằng, các buổi trình diễn trong thời gian triển lãm nhằm mục đích “giới thiệu thuật toán điều khiển” do HUST phát triển. Trong đó, tính năng “nổi bật rất mới và phức tạp” được phát triển là khả năng giúp robot leo được cầu thang cong.
Về thắc mắc tại sao logo của HUST lại được dán đè lên, che khuất hoàn toàn logo và nhãn mác của nhà sản xuất Trung Quốc, trả lời báo Một Thế Giới hôm 15 Tháng Mười, ông Ngô Quế Lân, phó giám đốc Trung Tâm Truyền Thông và Tri Thức Số Đại Học Bách Khoa Hà Nội, cho biết hiện giờ “chưa có thông tin chính thức, các bộ phận liên quan đang rà soát, chuẩn bị các nội dung cần thiết.”
“Đại Học Bách Khoa Hà Nội sẽ có câu trả lời cụ thể sau khi kiểm tra lại quy trình trưng bày sản phẩm ở triển lãm. Khi có thông tin chính thức, nhà trường sẽ tổng hợp trong một thông báo để mọi người có thể hiểu rõ được vấn đề thật sự,” ông Lân nói.
Tuy nhiên, lời giải thích trên chưa thỏa mãn công luận, bởi câu hỏi lớn nhất vẫn còn. Đó là việc dán logo của HUST lên sản phẩm của người khác, dù với mục đích gì đi nữa, có đúng hay không? Liệu đây có phải là một hành vi thiếu chuẩn mực, gây hiểu nhầm về sở hữu trí tuệ, nhất là trong một môi trường học thuật luôn đề cao sự minh bạch?
Trên trang Facebook cá nhân, cựu nhà báo Trần Thị Sánh bất bình viết: “Đại Học Bách Khoa Hà Nội lâu nay được coi là trường đại học có uy tín, danh giá hàng đầu Việt Nam, vậy mà lại cả gan mang robot Trung Quốc gắn logo của trường vào để triển lãm nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc Khánh 2 Tháng Chín vừa rồi.
“Triển lãm thu hút hơn 10 triệu người xem. Có lẽ Tổng Bí Thư Tô Lâm và Thủ Tướng Phạm Minh Chính và nhiều người hiểu robot này do Đại Học Bách Khoa Hà Nội chế tạo và do người Việt Nam làm ra.”
“Thói háo danh và chạy theo thành tích vẫn ăn sâu vào đầu các lãnh đạo. Thật xấu hổ và buồn cho ngành cơ khí nước nhà …”
Còn trên trang cá nhân của mình, nhà báo Mai Quốc Ấn, chua xót: “…Trong cuộc triển lãm của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo-nơi mà Đại Học Bách Khoa Hà Nội trình diễn thứ logo ‘đội lốt,’ tôi thực sự rất thắc mắc là lãnh đạo nhà nước [Việt Nam] tham dự sẽ nghĩ gì. Và những người thực hiện việc ‘đội lốt’ công nghệ sẽ đạt được gì cho học trò? Một nền giáo dục dạy học trò ‘đội lốt’ sẽ tạo ra những cán bộ ‘đội lốt’ lẫn những chính sách ‘dán logo vì nhân dân’ để đè lên mục đích thật là thu vén quyền lực hay lợi ích cá nhân.”
Trong khi đó, bà Phan Ngọc Minh, một doanh nhân, kết: “Ở Việt Nam, cái loại dán đè logo như robot Đại Học Bách Khoa Hà Nội nhiều lắm. Có gì đâu mà bất ngờ.” (Tr.N) [kn]
