HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam xây dựng gần xong các cơ sở trên 21 đảo và đảo nhân tạo tại Trường Sa với khả năng đó là những tiền đồn quân sự để bảo vệ chủ quyền.
Tạp chí Defense News ngày 17 Tháng Mười Hai dựa trên hình ảnh vệ tinh của các công ty Maxar và Vantor cung cấp cho Tổ Chức Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (AMTI) ở Washington, DC kèm các lời bình luận của giới chuyên gia về tình hình tranh chấp Biển Đông để mô tả như vậy.
Defense News nói những nỗ lực bồi đắp rạn san hô và cơi nới đảo nhỏ của Việt Nam trong năm nay cho thấy họ cũng bắt đầu xây dựng trên tám thực thể họ trấn giữ mà trước kia họ chưa đụng tới. Những nơi này vốn chỉ là những bãi san hô chìm dưới mặt nước và chỉ nhô lên trên mặt nước biển khi thủy triều xuống, khoảng nửa mét.
Việt Nam tăng tốc bồi đắp các đảo chìm và cơi nới các đảo nhỏ từ năm 2021. Đến lúc đó, Việt Nam chỉ có 11 đảo nhỏ, nhưng bây giờ cả 21 thực thể của Việt Nam tại Trường Sa đều có các đơn vị quân sự trấn giữ. Đảo nhỏ thì được cơi nới cho diện tích rộng hơn. Bãi đá ngầm thì thành các đảo nhân tạo, mà lớn nhất là đảo nhân tạo Thuyền Chài (Barque Canada Reef).
Ngày 24 Tháng Mười, người ta thấy trang mạng của Sáng Kiến Nghiên Cứu Tình Hình Chiến Lược Biển Đông (South China Sea Strategic Situation Probing Initiative – SCSPI) ở Bắc Kinh hô hoán là việc bồi đắp đảo nhân tạo Thuyền Chài hầu như hoàn tất với một phi đạo dài 3,200 mét.
“Phía Việt Nam đang xây dựng các cơ sở và chuyển trang bị đến đây.” SCSPI viết trên X (Twitter trước đây). Tổ chức này là cơ sở ngoại vi theo dõi tình hình Biển Đông của Trung Quốc.
Theo một bản tường trình của AMTI hồi Tháng Tám, Việt Nam cơi nới và bồi đắp được số diện tích lớn khoảng 70% so với những gì Trung Quốc đã làm ở Trường Sa thập niên trước trên bảy thực thể. Việc bồi đắp của Việt Nam vẫn thấy tiếp tục nên biết đâu một ngày kia có thể sẽ vượt qua diện tích Trung Quốc bồi đắp ở khu vực.
Defense News dẫn lời chuyên gia Alexander Vuving, giáo sư tại Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Á Châu Thái Bình Dương (Asia Pacific Center for Security Studies) ở Honolulu, Hawaii, cho rằng Việt Nam bồi đắp ở Trường Sa mang tính cách “sống còn” của nước này về cả kinh tế, an ninh quốc phòng, và hình ảnh đất nước.
“Việt Nam hiện nay là một trong những nước xuất cảng hàng hóa tiêu dùng chính yếu trên thế giới. Đến 90% hàng xuất cảng của Việt Nam bằng đường biển qua Biển Đông,” lời ông Vuving nói. “Biển Đông cũng quan trọng với Việt Nam về mặt an ninh. Người Pháp đến nước này từ biển. Rồi người Mỹ cũng đến đây bằng đường biển… và bây giờ thì thấy đang có nguy cơ an ninh từ Trung Quốc.”
Nhìn vào các tấm không ảnh được chụp năm nay, người ta thấy năm thực thể trước đây chỉ có các tiền đồn (lô cốt) nhỏ bé, sau khi được bồi đắp thành đảo nhân tạo khá lớn, các tòa nhà và các cụm công sự trấn giữ và phòng thủ được xây dựng trên tất cả các thực thể. Nhiều đảo nhân tạo có cảng biển cho các loại tàu cặp bến.
Ông Greg Poling, giám đốc chương trình AMTI, cho rằng việc Việt Nam bồi đắp ở Trường Sa chỉ mang tính biểu tượng chứ không thể so sánh (với Trung Quốc) về sức mạnh tại Biển Đông. Những gì Hà Nội làm “không thể hiện sức mạnh quân sự như Trung Quốc làm được. Nó cũng không có nghĩa là Việt Nam sẽ hung hăng hoặc tàn hại môi trường như Bắc Kinh,” ông Poling nói.
Ông nói thêm rằng: “Như mọi người biết, Việt Nam chưa hề sử dụng các lực lượng quân sự trấn giữ tại Trường Sa để chèn ép các nước tranh chấp chủ quyền khác. Trong khi đó, Trung Quốc tiến hành các điều này hàng ngày.”
Nếu theo dõi tình hình Biển Đông trên X mỗi ngày thì thấy tin tức, hình ảnh, video clip tàu Hải Cảnh Trung Quốc áp đảo tàu cảnh sát biển và tàu đánh cá của Philippines như thế nào.
Cho tới nay, hoạt động cơi nới và bồi đắp của Việt Nam ở quần đảo Trường Sa chỉ thấy các nguồn tin ngoại quốc dẫn nguồn từ các tổ chức nghiên cứu về tranh chấp Biển Đông phổ biến, còn Hà Nội vẫn nín lặng.
Một đôi lần, Bắc Kinh cho phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao hô hoán chủ quyền chiếm gần hết Biển Đông để chỉ trích Hà Nội, nhưng không thấy họ làm gì hơn như đang ức hiếp Philippines. (NTB) [đ.d.]
