Kalynh Ngô/Người Việt
WASHINGTON, DC (NV) – Đầu Tháng Mười Hai, nhóm cố vấn do Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr. tự chọn bỏ phiếu 8-3, chấm dứt khuyến nghị chích ngừa siêu vi B cho trẻ sơ sinh trong 24 giờ đầu tiên. Điều này có nghĩa là lịch sử 30 năm chích ngừa toàn cầu của loại vaccine này sẽ bị phá bỏ.
Các bác sĩ nhi khoa gốc Việt đã phân tích và đưa ra nhận định về những rủi ro tiềm ẩn đối với khuyến nghị mới của CDC.
Vô căn cứ
Trả lời nhật báo Người Việt qua thư, bà Connie Bartlett, một bác sĩ nhi khoa gốc Việt hơn 20 năm kinh nghiệm, hiện là giám đốc y tế tổ chức National Healthcare and Housing Advisors, Santa Ana, California, giải thích, cuộc bỏ phiếu của Ủy Ban Tư Vấn Về Thực Hành Chích Ngừa (ACIP) là hành động cho phép người mẹ âm tính với viêm gan B được đưa ra quyết định cá nhân về việc chích vaccine cho trẻ ngay sau khi sinh hay chờ đến 2 tháng tuổi mới bắt đầu.
“Họ loại bỏ khuyến nghị phổ biến lâu nay rằng tất cả trẻ sơ sinh đều nên được chích vaccine viêm gan B ngay sau khi sinh. Khuyến nghị mới này là một sự thay đổi hoàn toàn về mặt tư duy, quan điểm, dẫn đến việc ra quyết định dựa trên lựa chọn riêng của mỗi cá nhân, chứ không phải do bằng chứng y tế hoặc hoặc các nghiên cứu y khoa lâm sàng,” Bác Sĩ Bartlett nhận định.
Một bác sĩ nhi khoa khác là Mai Khanh Trần, làm việc ở Fountain Valley, California, cho biết: “Các tuyên bố và khuyến nghị của CDC về việc không nên chích vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh đều vô căn cứ và nguy hiểm, bao gồm cả việc Tylenol gây ra chứng tự kỷ cũng thế.”
Tiến Sĩ Emily Landon, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại đại học y khoa University of Chicago Medicine cho biết, nhiệm vụ của hội đồng cố vấn thuộc CDC là giúp các bác sĩ lâm sàng diễn giải lượng lớn dữ liệu khoa học và giúp họ đưa ra những quyết định đúng đắn về cách chăm sóc bệnh nhân. Thế nhưng, “khuyến nghị này đang phớt lờ khoa học. Việc quyền giám đốc CDC ký vào văn bản này càng củng cố thêm nhận định rằng họ không còn cam kết đưa ra các khuyến nghị dựa trên khoa học để cải thiện sức khỏe nữa.”
Lịch sử 30 năm chích ngừa
Sau khi vaccine được phê duyệt vào những năm 1980, các giới chức y tế công cộng ban đầu tập trung nỗ lực chích ngừa với những người có nguy cơ nhiễm trùng cao nhất.
“Tôi, và các bác sĩ khác, được đào tạo ở trường y để coi viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng mà bạn mắc phải khi trưởng thành. Chính những người môi giới mại dâm, gái mại dâm, tù nhân, và nhân viên y tế mới là những người bị nhiễm viêm gan B. Nhưng chúng tôi đã học được nhiều hơn thế nữa,” ông William Schaffner, giáo sư về bệnh truyền nhiễm tại trường y khoa đại học Vanderbilt University, Tennessee, và là cựu thành viên của ACIP, trả lời trên KFF Health News.
Năm 1990, theo CDC, có 3.03 ca mắc viêm gan B trong số 100,000 người từ 19 tuổi trở xuống ở Mỹ. Kể từ khi chính phủ liên bang khuyến nghị chích ngừa cho tất cả trẻ sơ sinh, số ca mắc bệnh giảm mạnh. Dữ liệu của CDC cho thấy vào năm 2022, tỉ lệ này ở nhóm 19 tuổi trở xuống là dưới 0.1/100,000.
Từ năm 1991, giới chức y tế liên bang xác định rằng trẻ sơ sinh nên được chích liều vaccine viêm gan B đầu tiên trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Điều đó giúp ngăn chặn virus xâm nhập nếu lây truyền trong quá trình người mẹ sinh nở. Mặc dù cha mẹ có thể lựa chọn không chích ngừa, nhiều nhà trẻ và học khu yêu cầu bằng chứng chích ngừa viên gan B để ghi danh đi học. Những liều vaccine này, từ trước đến nay, là miễn phí.
Rủi ro tiềm ẩn
Trả lời về những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn đối với quyết định mới của CDC ban hành, Bác Sĩ Barlett liệt kê ra những lập luận của Học Viện Nhi Khoa Hoa Kỳ (AAP) và Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO). Đó là khi quá trình kiểm tra lâm sàng ở các bà mẹ không hoàn hảo, vẫn có những sai sót, phát hiện nhiễm trùng muộn, hoặc kết quả không được chuyển đến bệnh viện kịp lúc trẻ chào đời. Do đó trẻ nhỏ có nguy cơ nhiễm virus khi mới sinh ra.
Thứ hai là nguy cơ phơi nhiễm sớm trong gia đình.
“Ngay cả khi mẹ âm tính, trẻ vẫn có nguy cơ lây nhiễm từ người chăm sóc khác, người thân trong gia đình hoặc môi trường sống mà không ai hay biết. Trẻ nhỏ khi nhiễm virus viêm gan B có nguy cơ rất cao (lên đến 90%) trở thành người mang mầm bệnh mãn tính,” Bác Sĩ Barlett nói.
Bác Sĩ Barlett nói thêm, các nghiên cứu chỉ ra rằng nếu trì hoãn liều đầu tiên sau khi rời bệnh viện, khả năng trẻ không bao giờ quay lại để chích.
“Chẳng khác nào đứa trẻ bị bỏ lỡ cơ hội chích ngay tại bệnh viện để bảo đảm trẻ nhận được sự bảo vệ ban đầu quan trọng nhất,” bác sĩ nói.
KFF Health News từng phỏng vấn cô Wendy Lo, một bệnh nhân sống chung với bệnh gan từ khi mới sinh nhưng không biết cho đến khi kiểm tra sức khỏe định kỳ để du học đại học. Cô nói về quyết đinh của CDC: “Tôi vô cùng thất vọng. Tôi không muốn bất kỳ ai phải trải qua điều đó nếu có thể phòng ngừa được.”
Trang web của CDC cập nhật về chích ngừa viêm gan siêu vi B ghi rõ thêm, những khuyến nghị này bảo đảm tính nhất quán về phạm vi bảo hiểm cho tất cả các cơ chế thanh toán, bao gồm các chương trình trợ cấp như Chương Trình Chích Ngừa Cho Trẻ Em, Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế cho trẻ em, Medicaid, và Medicare, cũng như các chương trình bảo hiểm thông qua thị trường bảo hiểm y tế liên bang. Có nghĩa rằng, các công ty bảo hiểm y tế sẽ không còn buộc phải chi trả chi phí cho những lần chích ngừa. Điều đó có thể khiến cha mẹ phải tự bỏ tiền túi để trả cho một loại vaccine được cung cấp miễn phí từ lâu.
Những trẻ em được chích ngừa thông qua chương trình “Chích Ngừa Cho Trẻ Em” của liên bang sẽ mất quyền được chích vaccine này miễn phí ngay khi giám đốc CDC phê duyệt bất kỳ khuyến nghị mới nào của ACIP.
Các chuyên gia cảnh báo với khuyến nghị mới này, điều mà CDC mô tả là quyết định dựa trên cá nhân, dẫn đến việc nhiều gia đình từ chối chích ngừa do thiếu chính sách liên bang rõ ràng.
Vai trò của bác sĩ nhi khoa
Giáo Sư Schaffner, cựu thành viên của ACIP, bày tỏ lo lắng với KFF Health News về thế hệ trẻ sơ sinh tiếp theo và cả các bác sĩ chăm sóc cho các em.
“Chúng ta sẽ chứng kiến các ca nhiễm viêm gan B tái phát. Chúng ta sẽ chứng kiến sự lây truyền sang thế hệ tiếp theo,” ông nói. “Và thế hệ những người mặc áo khoác trắng tiếp theo sẽ phải đối mặt với viêm gan B, trong khi chúng ta có thể đã loại bỏ nó ngay từ đầu.”
Cô Wendy Lo ghi nhận vai trò tích cực của vaccine trong việc bảo vệ các thành viên gia đình của cô không bị nhiễm bệnh.
“Tôi đã nói với bạn đời của tôi, ‘nếu anh đã chích ngừa, chúng ta có thể ở bên nhau,’” cô nói. “Bạn đời của tôi đã chích vaccine, được bảo vệ không bị lây nhiễm, vì vậy tôi biết ơn vì điều đó.”
Khi các con cô chào đời, cô kiên quyết yêu cầu các con được chích liều vaccine dành cho trẻ sơ sinh, một quyết định đã giúp các con tránh bị nhiễm virus.
Giữa một sự việc dù được khoa học chứng minh hiệu quả trong hơn 30 năm, nhưng với chính quyền CDC hiện tại vẫn có những tranh cãi, theo ý kiến của Bác Sĩ Bartlett, các bác sĩ nhi khoa hãy bắt đầu bằng việc tạo sự đồng thuận và trấn an các bà mẹ rằng vaccine viêm gan B có dữ liệu an toàn trong nhiều thập niên.
“Hãy giải thích rõ ràng sự khác biệt trong khuyến nghị, cố gắng đừng sử dụng nhiều thuật ngữ chuyên ngành, mục đích nêu bật rõ lý do tại sao nhiều bác sĩ nhi khoa vẫn khuyên nên chích liều đầu tiên ngay sau khi sinh,” bà nói.
Bà nhấn mạnh, xét nghiệm lâm sàng với người mẹ rất tốt, nhưng không hoàn hảo, trẻ sơ sinh có thể bị phơi nhiễm qua người thân trong gia đình hoặc người chăm sóc.
“Nếu trẻ bị nhiễm bệnh sớm, khả năng bị nhiễm trùng suốt đời sẽ cao hơn, do đó liều chích ngừa sau khi ra đời là an toàn. Ngược lại, Bác Sĩ Barlett khuyến khích các bậc cha mẹ thảo luận cởi mở với các bác sĩ nhi khoa về tình trạng sức khỏe của gia đình và cả các yếu tố rủi ro.
Bà khuyên nhủ: “Nếu cha mẹ quyết định trì hoãn, bác sĩ nhi khoa cần bảo đảm trẻ sẽ được bắt đầu lên lịch chích ngừa ở các lần thăm khám định kỳ tiếp theo để không bỏ lỡ cơ hội bảo vệ con.” [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
