HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN hô hào “phấn đấu” tăng trưởng kinh tế 10%, chống tham nhũng, chống cả “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng.
Mượn bài diễn văn khai mạc đại hội đảng, hôm Thứ Ba, 20 Tháng Giêng, Tổng Bí Thư Tô Lâm gây ấn tượng với đồng đảng để giữ lấy ghế chóp bu chế độ. Giới bình luận quốc tế không mấy tin kinh tế CSVN có thể đạt được tăng trưởng hai con số vì tình hình thế giới ngày càng có dấu hiệu bất ổn hơn.
“Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng $8,500/năm,” Tổng Bí Thư Tô Lâm đọc tại cuộc họp.
Không những vậy, ông ta còn báo hiệu cho biết chế độ độc tài này sẽ còn cai trị cứng rắn hơn nữa khi cho biết “tăng cường kiểm soát quyền lực; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ‘tự diễn biến,’ ‘tự chuyển hóa’ trong nội bộ.”
Những tin tức rò rỉ từ nội bộ cho thấy ông Tô Lâm không những muốn giữ chặt cái ghế tổng bí thư đảng mà còn muốn thâu tóm trọn quyền lực, giống như các nước cộng sản Trung Quốc và Bắc Hàn. Nhưng ông ta đạt được mục đích đó hay không, tùy vào các cuộc mặc cả ở hậu trường với các phe cánh khác.
Theo phân tích của tạp chí Modern Diplomacy, lời phát biểu của ông Lâm phản ảnh chiến lược chấp nhận rủi ro cao để có lợi nhuận cao xuyên qua các chương trình cải cách, gia tăng chi tiêu công cho cơ sở hạ tầng, đồng thời với việc kiểm soát chính trị gắt gao hơn. Cách tiếp cận này phù hợp hơn với mô hình nhà nước phát triển nên đặt ra câu hỏi về cân bằng thể chế lâu dài.
Trong đoản kỳ, các mục tiêu đầy tham vọng ấy và chính sách quyết đoán của lãnh đạo có thể trấn an giới đầu tư ngoại quốc cũng như các đảng viên trung ương cấp cao. Nhưng trường kỳ, khả năng duy trì được tăng trưởng hai con số lại phụ thuộc ít hơn vào lời hứa bạo, và nhiều hơn vào việc chế độ CSVN quản lý đa dạng thương mại được hay không, giải quyết được sự yếu kém của guồng máy hay không.
Từ đó, người ta nhìn thấy những lời đao to búa lớn của ông trùm công an không những quyết định tương lai chính trị của ông ta mà còn cho thấy Việt Nam có khả năng tiếp tục đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế hay lại phải ngồi tính toán lại những gì đã làm được, cái gì đã tính sai rồi đi những bước kế tiếp.
Những nhận định như vậy là của những người bên ngoài nhìn vào bàn cờ chính trị CSVN và tương lai của nước Việt Nam. Tô Lâm và bè đảng ông ta hiện chỉ đang lo dồn nỗ lực làm thế nào cài cắm được phe cánh, chân tay thân tín vào cả guồng máy cai trị từ trên xuống dưới.
Từ khi leo lên được ghế tổng bí thư sau khi ông Nguyễn Phú Trọng chết, Tô Lâm đã đưa một loạt tay chân thân tín cùng quê Hưng Yên vào các vị trí then chốt trong đảng tại Bộ Chính Trị và nhà nước trung ương. Tướng Lương Tam Quang nắm Bộ Công An, Tướng Công An Nguyễn Duy Ngọc nắm thành phố Hà Nội là hai thí dụ điển hình.
Trong khi đó, phe quân đội lại đang nắm giữ một phần lớn các tập đoàn kinh tế quốc doanh hàng đầu, cho thấy sự cạnh tranh ảnh hưởng và quyền hạn trong nội bộ đảng giữa hai phe công an và quân đội cũng gay gắt ngấm ngầm chứ không phải không có.
Nhu cầu cân bằng quyền lực trong nội bộ đảng và nhà nước CSVN khiến người ta thấy chế độ CSVN đặt nặng vấn đề an ninh và sinh mạng chính trị của họ ngay cả trong vấn đề điều hành kinh tế. Nền kinh tế Việt Nam do vậy có những lực cản ở trong chính sách và chương trình cải cách.
Còn chuyện chống tham nhũng thì suốt bao đời tổng bí thư qua, không ông nào lại không hò hét chống tham nhũng đến cùng như ông Nguyễn Phú Trọng. Nhưng từ chủ tịch nước, chủ tịch quốc hội, và hàng loạt chức sắc cấp cao mà ông Trọng đứng đầu, đều đã bị đẩy vào “lò” đốt tham nhũng.
Tháng Mười Hai năm ngoái, để khoe công cho Tổng Bí Thư Tô Lâm, báo chí nhà nước kể rằng có 66 quan chức “diện trung ương quản lý” tức đảng viên cấp cao đã bị “xử lý hình sự” vì tham nhũng. Thật ra thì chỉ là “đồng chí chưa bị lộ” bắt tù “đồng chí bị lộ” vì dư luận không mấy ai tin vào sự liêm khiết và công minh của kẻ ăn “thịt bò dát vàng.” (NTB) [kn]
