Thiện Lê/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Đông đảo cư dân Little Saigon, trong đó có nhiều cao niên, đến viện dưỡng lão Brookdale Garden Grove hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Tư, để học nhiều điều quan trọng tại hội thảo về căn bệnh Alzheimer’s.
Hội thảo được Hiệp Hội Phụ Nữ Á-Mỹ Orange County (AAWA-OC) hợp tác với Alzheimer’s Orange County tổ chức, với chủ đề “Hay Quên Có Phải Là Dấu Hiệu Alzheimer’s?”
Trong cộng đồng người Việt, nhiều người vẫn nghĩ rằng hay quên là một phần bình thường của tuổi già. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, đó có thể là dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer’s – một căn bệnh tiến triển âm thầm nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến trí nhớ, sinh hoạt và phẩm chất cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.
Thực tế cho thấy, số người mắc Alzheimer’s đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt trong các cộng đồng thiểu số, nơi việc tiếp cận thông tin và dịch vụ y tế còn hạn chế. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức, phát hiện sớm và chủ động phòng ngừa là vô cùng quan trọng.
Diễn giả của chương trình là Bác Sĩ Dũng Trịnh, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực sức khỏe não bộ. Ông là giám đốc y khoa của Healthy Brain Clinic, thành viên Hội Đồng Quản Trị Alzheimer’s Orange County, và thành viên Hội Đồng Cố Vấn AAWA-OC.
Ông cho biết Alzheimer’s là một căn bệnh thể chất và sinh học, do những chất đạm đặc biệt tích tụ trong não bộ gây ra. Quá trình đó có thể xảy ra từ lâu trước khi một bệnh nhân phát hiện những biểu hiện trí nhớ suy giảm rõ rệt.
Theo bác sĩ, một chất đạm gây ra Alzheimer’s là “amyloid,” tích tụ trong những khoảng trống giữa các tế bào não bộ và ngăn chặn sự liên lạc giữa các tế bào. Sự tích tụ đó có thể xảy ra 20 năm trước khi bệnh nhân phát hiện triệu chứng Alzheimer’s.
Một chất đạm khác là “tau,” sống trong tế bào não. Những chất đạm đó thay đổi hình dáng, hay “cuộn rối,” sau đó giết tế bào não. Quá trình này thường xảy ra khoảng 10 năm sau khi chất đạm “amyloid” tích tụ.
Bác Sĩ Dũng Trịnh cho hay khi tế bào não chết, não bộ sẽ thu nhỏ lại, và không thể phục hồi lại. Chính vì vậy, phát hiện sớm vô cùng quan trọng.
Tiếp theo, ông nói về tấm quan trọng của phát hiện sớm, và nhấn mạnh sự thay đổi suy nghĩ về suy giảm trí nhớ. Alzheimer’s thường được chẩn đoán sai hoặc không được chú ý đúng mức vì bệnh nhân cũng như bác sĩ cho rằng các triệu chứng ban đầu chỉ là một phần của lão hóa bình thường.
Vì vậy, bác sĩ nhấn mạnh trí nhớ suy giảm không phải là chuyện bình thường hay là một phần không thể thiếu của lão hóa. Điều đó cần được đề phòng và được chữa trị nghiêm trọng như những căn bệnh như ung thư hay bệnh tim.
Về sự đề phòng, ông nói cộng đồng thường đi khám để phát hiện bệnh tim qua đo áp huyết và đo mỡ trong máu, cũng như khám để phát hiện ung thư. Alzheimer’s cũng cần có sự đề phòng như vậy.
Một vấn đề khác mà Bác Sĩ Dũng Trịnh thảo luận là nguyên do của Alzheimer’s, và điều đó không phải là do di truyền, mà là do cách sống gây ra. Ông đưa ra nhiều tình trạng liên quan đến cách sống dẫn đến suy giảm trí nhớ, và nói nếu mọi người điều khiển được những tình trạng này thì họ sẽ ngăn chặn Alzheimer’s được đến 50%.
Theo bác sĩ, những tình trạng đó gồm có những thứ liên quan đến tim mạch và dinh dưỡng như cao áp huyết, cao mỡ, tiểu đường, và béo phì. Các yếu tố này ảnh hưởng đến tuần hoàn máu lên não bộ.
Một số tình trạng khác là thiếu vận động và thiếu giao tiếp. Tập thể dục vô cùng quan trọng cho sức khỏe và giảm nguy cơ Alzheimer’s, và giao tiếp với người khác cũng làm được điều đó.
Những tình trạng khác có liên quan đến giác quan và sức khỏe tâm thần như người bị khiếm thính có nguy cơ Alzheimer’s cao hơn 40%, và người khiếm thị cũng có nguy cơ cao hơn vì thị giác là một giác quan kích thích não bộ.
Sau đó là những tình trạng liên quan đến thói quen và môi trường gồm có ô nhiễm không khí, các chất độc hại như rượu và thuốc lá.
Bác Sĩ Dũng cho biết nhận dạng và điều khiển được những tình trạng đó có thể trì hoãn hoặc ngăn chặn mất trí nhớ đến 50%.
Một vấn đề khác mà ông đề cập là dinh dưỡng, nhất là cách ăn uống để tăng cường sức khỏe não bộ, và đó là ăn theo kiểu Địa Trung Hải.
Cách ăn uống đó gồm có chất béo tốt như dầu olive và ăn cả quả olive; ăn các loại dâu; ăn các loại rau có lá xanh; ăn các chất đạm như cá có giàu chất Omega-3, thịt gà, và các loại đậu như đậu đen hay đậu đỏ; và đưa ngũ cốc nguyên hạt cùng nhiều loại hạt vào chế độ ăn uống mỗi ngày.
Ông cho hay mọi người có thể phát hiện Alzheimer’s sớm qua những cách như chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET scan), thử máu, và kiểm tra trí nhớ mỗi năm.
Sau phần thuyết trình của Bác Sĩ Dũng Trịnh là phần hướng dẫn các bài tập thể dục của ông Stanley Wada, chuyên gia về thể dục và sức khỏe. Ông là giảng viên của Health, Wellness & Fitness, Functional Fitness for Older Adults, và đại học Cal State Long Beach.
Ông đưa ra những bài tập thể dục đơn giản và thích hợp cho người lớn tuổi như đứng lên ngồi xuống, nâng chân khi đang ngồi trên ghế, cũng như các bài tập thể dục bằng dây thun kéo. Theo ông, những bài tập đó giúp vận động cơ thể, sẽ hỗ trợ trí nhớ và tinh thần.
Trong bối cảnh Alzheimer’s ngày càng gia tăng, buổi hội thảo ở viện dưỡng lão Brookdale Garden Grove là một chương trình mang lại nhiều kiến thức cho cộng đồng về căn bệnh gây ra khó khăn cho không biết bao nhiêu gia đình. Vì vậy, ai cũng hăng hái tham gia các bài tập thể dục và đặt nhiều câu hỏi. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
