Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
1. Những viên xúc xắc đầu tiên – khi số phận nằm trong tay thần linh
Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy những viên xúc xắc cổ nhất cách đây hơn 5.000 năm tại vùng Mesopotamia (khu vực Iraq ngày nay). Những viên xúc xắc này được làm từ xương động vật, gọi là “astragali.”
Con người thời đó không chỉ chơi để giải trí.
Họ tin rằng kết quả xúc xắc là ý muốn của thần linh.
Ở Ấn Độ cổ đại, trong sử thi Mahabharata, có một câu chuyện rất nổi tiếng:
Một vị vua đã đánh cược không chỉ vàng bạc, mà cả vương quốc, anh em, và cuối cùng là chính bản thân mình, và ông thua tất cả.
Câu chuyện này không chỉ là văn học.
Nó phản ánh một thực tế:
Từ rất sớm, con người đã sẵn sàng đặt cược cả cuộc đời mình vào một trò may rủi.
2. Trung Hoa cổ đại – nơi cờ bạc trở thành một phần văn hóa
Ở Trung Hoa, các hình thức cờ bạc đã xuất hiện từ hơn 2000 năm trước.
Người ta tin rằng những trò giống xổ số đã được dùng để gây quỹ xây dựng các công trình lớn, các trò bài sơ khai phát triển từ thời nhà Đường.
Một số tài liệu cho thấy hình thức “xổ số” có thể đã góp phần tài trợ cho việc xây dựng một phần của Vạn Lý Trường Thành.
Dù còn tranh luận về chi tiết, điều này cho thấy một điểm rất quan trọng:
Cờ bạc không chỉ là trò chơi cá nhân. Nó từng được sử dụng như một công cụ kinh tế và xã hội.
3. La Mã cổ đại – cờ bạc bị cấm, nhưng không bao giờ biến mất
Ở đế chế La Mã, cờ bạc phổ biến đến mức chính quyền phải cấm.
Luật quy định cấm đánh bạc trong đời sống thường ngày, chỉ cho phép trong một số dịp lễ hội
Nhưng như ta thấy trong nhiều nền văn hóa:
Càng cấm… người ta càng chơi.
Ngay cả các hoàng đế La Mã cũng tham gia.
Người ta ghi lại rằng Hoàng đế Claudius là một người rất mê xúc xắc.
Điều này cho thấy một điều rất “người”:
Không phải chỉ người nghèo hay thất bại mới đánh bạc.
Người quyền lực, giàu có cũng không miễn nhiễm.
4. Châu Âu thế kỷ 17-18, khi casino ra đời
Từ “casino” xuất phát từ tiếng Ý, nghĩa ban đầu là: “một ngôi nhà nhỏ để giải trí.”
Casino đầu tiên được công nhận rộng rãi là Ridotto tại Venice, mở năm 1638.
Chính quyền lập ra để kiểm soát cờ bạc trong mùa lễ hội.
Nhưng điều thú vị là dù được quản lý, dù có luật lệ, cờ bạc vẫn nhanh chóng lan rộng và trở nên khó kiểm soát.
Từ đó, các hình thức như: roulette (Pháp), baccarat, các trò bài dần hình thành và phát triển.
5. Nước Mỹ – từ sông Mississippi đến Las Vegas
Cờ bạc theo chân người châu Âu sang Mỹ.
Thế kỷ 19 các tàu hơi nước trên sông Mississippi trở thành nơi đánh bạc nổi tiếng, poker phát triển mạnh
Nhưng cũng như ở La Mã, cờ bạc thường bị cấm ở nhiều bang.
Phải đến thế kỷ 20, đặc biệt sau khi Nevada hợp pháp hóa cờ bạc năm 1931, một thành phố bắt đầu nổi lên: Las Vegas.
Từ một thị trấn nhỏ giữa sa mạc, Las Vegas trở thành trung tâm cờ bạc của thế giới, nơi kết hợp ánh sáng, âm thanh, tâm lý và công nghệ để giữ chân người chơi.
6. Thời đại hiện đại – cờ bạc bước vào điện thoại
Nếu trước đây người ta phải đi tàu, đi xe, vào casino, thì ngày nay chỉ cần một chiếc điện thoại
Cờ bạc đã trở thành:
- online betting
- sports betting
- casino trực tuyến
- game có yếu tố “loot box”
Điều này tạo ra một thay đổi rất lớn:
Khoảng cách giữa “ý nghĩ muốn chơi” và “hành động chơi” gần như bằng zero.
Và chính điều này khiến nguy cơ nghiện tăng lên đáng kể.
7. Một điểm chung xuyên suốt lịch sử
Nếu nhìn lại tất cả các thời kỳ, từ Mesopotamia, Ấn Độ, Trung Hoa, La Mã đến Mỹ hiện đại, ta thấy một điều không thay đổi:
- con người luôn bị thu hút bởi may rủi
- luôn tin rằng mình có thể chiến thắng xác suất
- luôn bị cuốn vào cảm giác suýt thắng
Điều thay đổi chỉ là hình thức, công nghệ, và tốc độ lan rộng.
Nhưng bản chất vẫn vậy.
8. Một câu chuyện nhỏ, nhưng rất thật
Có một cụ ông người Việt ở Westminster từng nói:
“Hồi xưa ở quê, tụi tôi chơi bài chỉ để giết thời gian.
Không ai nghĩ sẽ mất nhà vì mấy lá bài đó.”
Rồi ông im lặng một lúc, nói tiếp:
“Qua Mỹ… nó khác.”
9. Ý nghĩa của việc nhìn lại lịch sử
Hiểu lịch sử không phải để kể chuyện cho vui.
Mà để thấy rằng:
- cờ bạc không phải là hiện tượng mới
- không phải là vấn đề của riêng ai
- và cũng không phải là chuyện “cá nhân yếu đuối”
Nó là:
Một hành vi gắn sâu với bản chất con người, và vì vậy… cũng dễ vượt khỏi kiểm soát của con người. [dt]
Tài liệu tham khảo (trích yếu cho phần lịch sử)
- National Institutes of Health – Historical and behavioral studies of gambling
- Harvard Medical School – Behavioral addiction overview
- University of Cambridge – Ancient gaming artifacts and history
- British Museum – Early dice and gaming evidence
- Smithsonian Institution – History of gambling in America
(còn tiếp)
