WASHINGTON, DC (NV) – Nợ công Hoa Kỳ vượt mức 100% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đánh dấu một cột mốc hiếm thấy kể từ sau Thế Chiến Thứ Hai và làm gia tăng lo ngại về tài khóa của nền kinh tế lớn nhất thế giới, theo dữ liệu liên bang và phân tích từ Wall Street Journal hôm Thứ Năm, 30 Tháng Tư.
Tính đến ngày 31 Tháng Ba, nợ do công chúng nắm giữ vào khoảng $31,270 tỷ, trong khi GDP của năm trước đó vào khoảng $31,220 tỷ, đưa tỷ lệ nợ lên 100.2%, tăng từ mức 99.5% vào cuối năm tài khóa 2025.
Các chuyên gia cho rằng con số này có thể tiếp tục tăng trong những năm tới, khi chính phủ liên bang duy trì mức thâm hụt lớn gần 6% GDP mỗi năm.
Hiện nay, chính phủ Hoa Kỳ đang chi khoảng $1.33 cho mỗi $1 thu vào, với thâm hụt ngân sách năm nay dự kiến khoảng $1,900 tỷ.
Mức thâm hụt này phản ánh tác động của các chính sách cắt giảm thuế dựa theo luật Big Beautiful Bill của Tổng Thống Donald Trump và chi tiêu mở rộng trong nhiều năm qua, trong khi các điều chỉnh chi tiêu chưa theo kịp.
Bà Maya MacGuineas, chủ tịch Ủy Ban Ngân Sách Liên Bang Có Trách Nhiệm – một tổ chức phi lợi nhuận, nhận định rằng tình trạng này không xuất phát từ một cú sốc bất thường như chiến tranh hay khủng hoảng toàn cầu, mà từ “sự thoái thác trách nhiệm đưa ra những quyết định khó khăn từ cả hai đảng.”
Các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng việc vượt mức 100% GDP không tự động dẫn đến khủng hoảng, nhưng là dấu hiệu cho thấy áp lực tài khóa đang tích tụ.
“Chúng ta đang tiến vào một giai đoạn chưa từng có,” ông Marc Goldwein, chuyên gia ngân sách, gọi đây là “một nơi đáng lo ngại.”
Tỷ lệ nợ trên GDP là thước đo quan trọng phản ánh mức độ gánh nặng nợ đối với nền kinh tế. Khi tỷ lệ này tăng, chính phủ phải dành nhiều nguồn lực hơn cho trả lãi, thay vì đầu tư vào các lĩnh vực khác.
Hiện nay, khoản trả lãi nợ công Mỹ chiếm một phần bảy ngân sách, do đó, chỉ cần lãi suất tăng nhẹ cũng có thể làm chi phí tăng hàng trăm tỷ đô la trong dài hạn.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có thay đổi chính sách, nợ cao sẽ dẫn đến lãi suất cao hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vay mua nhà, xe và tín dụng tiêu dùng.
Nợ cao cũng có thể làm giảm đầu tư tư nhân do hút vốn khỏi nền kinh tế, và trong một số trường hợp gây áp lực lạm phát nếu chính sách tiền tệ bị buộc phải nới lỏng để hỗ trợ tài chính chính phủ.
Ngoài ra, bà MacGuineas cảnh báo rằng mức nợ gia tăng có thể làm suy yếu vị thế của Hoa Kỳ trước các đối thủ địa chính trị và làm gia tăng nguy cơ khủng hoảng tài khóa trong tương lai.
Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (CBO) dự báo tỷ lệ nợ sẽ lên tới 108% GDP vào năm 2030 và 120% vào năm 2036, nếu chính sách hiện tại không thay đổi.
“Các dự báo ngân sách của chúng tôi tiếp tục cho thấy quỹ đạo tài khóa hiện tại là không bền vững,” ông Phillip Swagel, giám đốc CBO phát biểu.
Trong kịch bản dài hạn hơn, con số này có thể lên tới 175% GDP vào giữa thế kỷ.
Để giữ tỷ lệ nợ ổn định quanh mức 100%, các nhà phân tích cho rằng Hoa Kỳ sẽ phải thực hiện các biện pháp khó khăn, bao gồm cắt giảm chi tiêu hoặc tăng thuế với tổng giá trị hàng nghìn tỷ đô la trong thập niên tới.
Dù các nhà lập pháp từ cả hai đảng đều bày tỏ lo ngại về nợ và thâm hụt, các chính sách thực tế vẫn ưu tiên lợi ích chính trị ngắn hạn, như cắt giảm thuế hoặc tăng chi tiêu.
Việc nợ công vượt 100% GDP không phải là điểm sụp đổ ngay lập tức của nền kinh tế Hoa Kỳ, nhưng là dấu hiệu cho thấy dư địa chính sách đang thu hẹp. Khác với giai đoạn khủng hoảng trước đây, áp lực tài khóa hiện nay mang tính cấu trúc, xuất phát từ dân số già hóa, chi tiêu bắt buộc tăng và chính sách giảm thuế cho giới thượng lưu và đại công ty kéo dài, Wall Street Journal nhận đinh. (MPL) [dt]
