WESTMINSTER, California (NV) – Nghị Viên Amy Phan West của Westminster phát biểu bằng “loa phóng thanh” tại Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen do thành phố tổ chức ở Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ, Westminster, hôm Thứ Năm, 30 Tháng Tư, thay vì qua “microphone” vì sợ bị “bịt miệng” như trước đây.
Khi được ban tổ chức giới thiệu, nữ nghị viên duy nhất của Westminster cúi xuống, lấy một loa phóng thanh trong một cái túi ra, cầm trên tay, và bước lên lễ đài.
Bà nói: “Mọi người nghe tôi rõ không? Hôm nay tôi mang theo ‘mike’ của riêng tôi bởi vì lần trước thị trưởng cắt ‘mike’ của tôi vào ngày vinh danh cựu chiến binh. Thành ra, hôm nay tôi sử dụng ‘mike’ của tôi để họ không thể cắt được.”
Sau đó bà tự giới thiệu và phát biểu về ý nghĩa của ngày 30 Tháng Tư, 1975.
Bà cũng nói về thời gian làm nghị viên và đấu tranh cho tiếng nói của cư dân Địa Hạt 1 mà bà đại diện.
Rồi bà một lần nữa nhắc đến chuyện bà bị “bịt miệng” lúc “microphone” của bà bị cắt khi “người ta chặn tôi nói lên sự thật.”
“Nhưng tôi sẽ không bao giờ ngừng đấu tranh cho tự do vì tự do xứng đáng được bảo vệ…” Nghị Viên Amy Phan West nói tiếp.
Nguyên ủy của vấn đề
Ttrong cuộc họp Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) ngày 25 Tháng Hai, bà Amy Phan West bị các đồng viện bỏ phiếu quyết định không cho bà phát biểu tại các sự kiện mang tính lễ nghi do thành phố tổ chức cho đến hết nhiệm kỳ của bà vào cuối năm nay.
Lúc đó, bà Amy Phan West bị một số đồng viện tố cáo vi phạm luật khi phát biểu và phát tài liệu tranh cử tại diễn hành Tết Bính Ngọ trên đại lộ Bolsa, do thành phố tổ chức hôm 21 Tháng Hai.
Người đề nghị cấm bà phát biểu lúc đó là Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn, được Nghị Viên Carlos Manzo ủng hộ, và kết quả bỏ phiếu là 3-1-1, trong đó bà Amy Phan West bỏ phiếu chống, Nghị Viên NamQuan Nguyễn bỏ phiếu trắng.
Sau đó, tại buổi lễ vinh danh cựu chiến binh do thành phố tổ chức ở Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ hôm 29 Tháng Ba, bà Amy Phan West tự nhiên bước lên bục phát biểu, thế là “microphone” bị nhân viên thành phố cắt, nhưng bà vẫn tiếp tục nói “chay.”
Trong cuộc họp HĐTP vào ngày 8 Tháng Tư, nữ nghị viên này tố cáo Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn “bịt miệng” bà.
Bà còn nói thị trưởng cùng Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn và Nghị Viên Carlos Manzo ra lệnh cho nhân viên thành phố làm theo ý họ, và dĩ nhiên nhân viên phải làm theo phía đa số của HĐTP.
“Những gì xảy ra hôm đó không phải là lỗi nhân viên, mà là lỗi của thị trưởng,” bà Amy trình bày.
Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn đáp lời: “Tôi chỉ muốn quý vị biết Westminster là một thành phố của luật lệ. Nếu chúng tôi, những người lập ra quy định và luật lệ, không tuân theo những điều đó, thì ai sẽ tuân theo? Chúng tôi đặt ra luật lệ để người dân tuân theo và chúng tôi cũng sẽ tuân thủ, không phải ai muốn làm gì thì làm.”
Amy Phan West được phát biểu tại Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen
Trong cuộc họp HĐTP hôm 22 Tháng Tư, có Mục 9.2 – Các thành viên HĐTP tham gia phát biểu tại Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen 2026 của thành phố – do Thị Trưởng Chỉ Charlie Nguyễn đưa vào nghị trình.
Ông thị trưởng cho biết: “Trong vai trò thị trưởng, nhiệm vụ của tôi là giữ sự chính trực và trật tự của sự kiện công cộng. Cuộc họp của HĐTP hôm 25 Tháng Hai xác định Nghị Viên Amy Phan West vi phạm Điều Khoản 8314, trong đó, bà sử dụng phương tiện công cộng để vận động tranh cử. Quyết định đó vẫn còn hiệu lực…Mục 9.2 này không phải để xem lại hoặc thay đổi quyết định đó, mà nó phản ánh sự kiện Tháng Tư Đen sẽ được tiến hành một cách xây dựng, và để mọi người có thể phát biểu nhân dịp này.”
Tuy nhiên, nữ nghị viên duy nhất của HĐTP phản đối.
Bà nói: “Thưa thị trưởng, ông cũng như HĐTP không có quyền cho tôi được nói. Đây là quyền của tôi xuất phát từ Tu Chính Án Thứ Nhất và là quyền của 25,000 cư dân Địa Hạt 1 mà tôi đại diện. Chỉ cho tôi phát biểu một lần là điều đáng quan tâm, bởi vì nó giống như là ông có quyền cho và có quyền lấy đi mất.”
“Phát biểu là quyền căn bản của một dân cử, và tôi muốn ông và HĐTP hiểu rõ điều này,” bà Amy Phan West nói tiếp. “Các ông đang vi phạm quyền căn bản của tôi trong vai trò dân cử được nói tại một sự kiện của thành phố. Cuộc bỏ phiếu ngày 25 Tháng Hai, do ông, người ‘brother in law’ của ông, và Nghị Viên Carlos Manzo thực hiện, rõ ràng là ‘bịt miệng’ tôi và tiếng nói của cư dân Địa Hạt 1…Vì thế, Mục 9.2 do ông đưa vào nghị trình là không có giá trị.”
Sau nhiều lần tranh luận qua lại – nhiều lúc thị trưởng phải tắt “microphone” của nữ nghị viên vì bà cứ liên tục nói, và ít nhất hai lần HĐTP phải bỏ phiếu “chấm dứt tranh luận” (call for question), cùng những giải thích của ông Scott Porter, luật sư thành phố – cuối cùng, thị trưởng quyết định tiếp tục tiến trình giải quyết Mục 9.2.
Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn, người từng không muốn cho bà Amy phát biểu, thì nay đề nghị cho bà được nói tại Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen năm nay. Đề nghị được Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn ủng hộ.
Kết quả bỏ phiếu là 3-1-1, trong đó, bỏ phiếu thuận là Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn, Phó Thị Trưởng Mark Nguyễn, và Nghị Viên Carlos Manzo. Nghị Viên Amy Phan West bỏ phiếu chống, và Nghị Viên NamQuan Nguyễn bỏ phiếu trắng.
Ngoài tư cách là đồng viện với nhau, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn và Nghị Viên Amy Phan West còn là hai trong số năm ứng cử viên Cộng Hòa đang tranh cử chức dân biểu liên bang Địa Hạt 45 trong cuộc bầu cử sơ bộ của California vào ngày 2 Tháng Sáu tới đây.
Ứng cử viên Dân Chủ duy nhất trong cuộc tranh cử này là Dân Biểu Derek Trần, người đang đại diện Địa Hạt 45 của California tại Hạ Viện Hoa Kỳ. (Đ.D.)
