Hiếu Chân/Người Việt
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ vừa quyết định lập Quỹ Chống Vũ Khí Hóa (Anti-Weaponization Fund – AWF) trị giá gần $1.8 tỷ để bồi thường cho những đồng minh của Tổng Thống Trump bị cho là nạn nhân của hệ thống tư pháp bị “vũ khí hóa,” bị điều tra và xét xử một cách bất công thời chính quyền tiền nhiệm Joe Biden. Bộ Trưởng Bộ Tư Pháp Todd Blanche cho biết việc lập quỹ bồi thường này là một phần của thỏa thuận dàn xếp vụ kiện “Trump v. Internal Revenue Service.”
Từ kiện tụng tới dàn xếp
Vụ kiện do Tổng Thống Trump, hai con trai của ông là Donald Jr. và Eric Trump, cùng với công ty gia đình Trump Organization, đứng tên kiện Sở Thuế Vụ Hoa Kỳ (IRS) vì một nhà thầu làm việc cho sở này đã tiết lộ hồ sơ thuế của họ, và của nhiều người giàu có khác, cho báo The New York Times và trang mạng ProPublica năm 2019.
Dựa trên các hồ sơ bị tiết lộ, báo chí phát hiện ông Trump nhiều năm liền không đóng thuế thu nhập cá nhân cho IRS. Vụ bê bối này đã bị điều tra và kẻ tiết lộ Charles Edward Littlejohn làm việc cho nhà thầu Booz Allen Hamilton đã bị kết án năm năm tù giam vào năm 2023 dưới thời cựu Tổng Thống Joe Biden.
Tưởng như câu chuyện lộ hồ sơ thuế ông Trump đã kết thúc nhưng bất ngờ vào Tháng Giêng năm nay, Tổng Thống Trump và hai người con trai đã đệ đơn kiện IRS, đòi bồi thường $10 tỷ – tương đương 20% ngân sách hàng năm của cơ quan này!
Thẩm Phán Kathleen Williams của tòa án Hoa Kỳ quận Nam Florida, người thụ lý vụ án, nghi ngờ tính chất hợp lý của vụ kiện: ông Trump và các con ông đi kiện để đòi tiền cái chính phủ mà ông Trump là người lãnh đạo cao nhất, ông Trump kiểm soát cả hai phía nguyên đơn và bị đơn. Bà Williams đặt thời hạn tới ngày 20 Tháng Năm, 2026, các luật sư đại diện hai bên phải trình bày chứng cứ chứng minh họ không thông đồng với nhau để làm lợi cho gia đình ông Trump.
Thấy khó qua được cửa ải pháp lý hiển nhiên này, gia đình ông Trump quyết định bỏ vụ kiện, thay bằng thỏa thuận dàn xếp ngoài tòa, theo đó Bộ Tài Chính Hoa Kỳ, quản lý Sở Thuế IRS, phải dành ra $1.776 tỷ lập quỹ bồi thường nói trên. Ngoài ra, theo thỏa thuận dàn xếp, ông Trump cũng từ bỏ yêu cầu đòi bồi thường cho ông $230 triệu do các vụ FBI lục soát, thu tài liệu mật từ dinh thự Mar-a-Lago của ông và vụ điều tra sự thông đồng của Nga với ban vận động tranh cử của ông Trump năm 2016.
Ai bồi thường cho ai?
Quy mô của quỹ bồi thường là $1.776 tỷ. Theo ông Blanche, con số $1.776 tỷ không đại diện cho số tiền bồi thường mà các nguyên đơn đòi hỏi mà dựa trên sự phỏng đoán giá trị các vụ đòi hỏi trong tương lai. Con số này trùng với năm ra đời bản Tuyên Ngôn Độc Lập mà nước Mỹ sắp kỷ niệm 250 năm hẳn có một hàm ý chính trị nào đó.
Quỹ bồi thường sẽ được điều hành bởi một ủy ban có năm thành viên do bộ trưởng Bộ Tư Pháp bổ nhiệm nhưng Tổng Thống Trump có toàn quyền sa thải các ủy viên của quỹ mà không cần giải thích lý do. Ủy ban không bị bắt buộc phải tiết lộ các thủ tục, quá trình ra quyết định, hoặc thậm chí danh tính của những người nhận tiền. Quỹ sẽ kết thúc hoạt động vào ngày 15 tháng Mười Hai, 2028, chỉ vài tuần trước khi nhiệm kỳ tổng thống 47 của ông Trump kết thúc.
Theo truyền thông, đa số những người được quỹ này bồi thường nằm trong số những kẻ tham gia cuộc bạo loạn tấn công Quốc Hội Hoa Kỳ ngày 6 tháng Giêng, 2021, đã bị điều tra, xét xử và nhận tội trước tòa án các cấp, một số bị bỏ tù, và sau đó tất cả được ông Trump ân xá ngày sau khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc ngày 20 Tháng Giêng, 2025. Nổi bật trong số này là các nhóm cực đoan như Proud Boys, Oath Keepers, các nhóm dân quân ủng hộ Trump đòi lật ngược kết quả bầu cử 2020.
Trong cuộc họp báo vào chiều Thứ Hai, 18 tháng Năm, ông Trump từ chối trả lời báo chí có phải những kẻ phạm tội bạo lực tấn công cảnh sát Quốc Hội sẽ được bồi thường hay không, ông nói việc đó sẽ do ủy ban quyết định. Nhưng theo ông, “Những người đó bị vũ khí hóa, bị đối xử rất tàn bạo bởi một hệ thống tồi bại, bởi những con người tồi bại điều hành nó,” ông Trump nói và thêm rằng, quỹ bồi thường sẽ trang trải chi phí pháp lý “và những tổn thất khác mà họ đã chịu đựng.”
Ngoài ra, những người tin rằng họ bị Bộ Tư Pháp dưới thời Joe Biden điều tra, xét xử một cách bất công chỉ vì mục tiêu chính trị đều có thể ghi danh đòi bồi thường, theo điều mà quyền Bộ Trưởng Todd Blanche gọi là “một quy trình pháp luật cho các nạn nhân chiến tranh pháp lý và vũ khí hóa được lắng nghe và tìm được sự bù đắp.”
Ông Trump và các con ông sẽ được Bộ Tư Pháp “chính thức xin lỗi” mà không được nhận tiền bồi thường. Tuy nhiên theo tường thuật của ABC News, người nhận tiền cũng có thể bao gồm “các thực thể có liên quan đến chính Tổng Thống Trump” như Trump Organization chẳng hạn.
Bồi thường hay quỹ đen?
Mặc dù sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ nhưng hoạt động của quỹ sẽ không bị Quốc Hội giám sát, không có hồ sơ công khai về việc tiền đã đi đâu ngoại trừ mỗi quý ủy ban sẽ báo cáo bộ trưởng Bộ Tư Pháp danh sách những người được bồi thường và số tiền đã nhận.
Nghi ngờ tính chất “bất minh” trong tổ chức và hoạt động của quỹ, những người chỉ trích gọi đây là một “quỹ đen” (slush fund) được tài trợ bởi tiền thuế của dân dành cho các đồng minh, nhà tài trợ của ông Trump và mở cửa cho các cáo buộc vô căn cứ về đàn áp chính trị. Đây cũng là một cách lạm dụng trắng trợn quyền lực của Bộ Tư Pháp, từng khá độc lập với tổng thống, để thực hiện những mục đích chính trị và tài chính cá nhân của ông chủ Tòa Bạch Ốc.
“Đây là hành vi tham nhũng nhất trong lịch sử nước Mỹ,” ông Donald K. Sherman, chủ tịch tổ chức Citizens for Responsibility and Ethics, một nhóm giám sát pháp luật phi lợi nhuận tại Washington, DC nhận định.
Dân Biểu Jamie Raskin, lãnh đạo Dân Chủ trong Ủy ban Tư Pháp Hạ Viện nói thẳng: “Vụ này chẳng khác gì một trò lừa đảo được thiết kế để lấy $1.7 tỷ tiền thuế của người dân từ ngân khố nhà nước và đổ vào một quỹ đen khổng lồ để Trump và Bộ Tư Pháp phân phát cho lực lượng dân quân tư nhân của ông ta gồm những kẻ nổi loạn, bạo động và những người theo chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, những kẻ đã đánh đập dã man các sĩ quan cảnh sát vào ngày 6 Tháng Giêng, năm 2021, và những kẻ đồng lõa xu nịnh trong các âm mưu đánh cắp bầu cử của ông ta,” theo AP.
Dân Biểu Alexandria Ocasio-Cortez (Dân Chủ-New York) cũng đưa ra những lời chỉ trích gay gắt không kém: “Ông ta đang sử dụng toàn bộ chính phủ như một quỹ đen. Họ đang cướp đi dịch vụ chăm sóc sức khỏe của mọi người để biến bản thân thành những tỷ phú. Đây là một trong những hành động vô đạo đức và phi Mỹ nhất trong lịch sử chính trị hiện đại.”
Món quà tinh thần?
Không chỉ đơn giản là tiền bạc, chính quyền Trump ân xá rồi nay bồi thường cho những kẻ phạm tội bạo lực có thể gây ra những phản ứng xấu trong xã hội.
Khi những kẻ đánh đập cảnh sát, truy đuổi các nghị sĩ trong Điện Capitol, hô vang khẩu hiệu đòi treo cổ phó tổng thống và các thành viên Quốc Hội… nay được tha bổng, được trả tiền thì điều đó gửi một thông điệp đến mọi người trong đất nước này rằng vì ông Trump, có thể vi phạm pháp luật mà vẫn được tưởng thưởng. Lời nhắn gửi của ông Trump là hãy trung thành với ông sẽ được tha thứ, sẽ được bù đắp, còn ngược lại sẽ bị trừng phạt.
Stacey Young, người sáng lập mạng lưới cựu nhân viên Bộ Tư Pháp có tên Justice Connection, nói rằng sự thành lập và hoạt động của quỹ bồi thường phù hợp với “một phương thức tham nhũng rộng lớn đang xói mòn tính liêm chính của bộ và niềm tin của người dân Mỹ vào nhà nước pháp quyền,” The New York Times tường thuật.
Chỉ còn sáu tháng nữa sẽ diễn ra cuộc bầu cử giữa kỳ mà ông Trump và đảng Cộng Hòa đang rất lo lắng. Lập quỹ bồi thường cho những kẻ nổi loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021, cho những đồng minh trung thành, cũng có thể là một món quà tinh thần mà ông Trump gửi tới người ủng hộ, gởi một thông điệp rằng ông luôn quan tâm tới họ nhằm trấn an những người đang thất vọng với cuộc sống kinh tế khó khăn do các chính sách của chính ông.
Biết đâu ông Trump và đảng Cộng Hòa lại sẽ cần đến các nhóm vũ trang cực đoan J6 nếu kết quả kiểm phiếu cuộc bầu cử giữa kỳ Tháng Mười Một năm nay không suôn sẻ như dự tính! [kn]
