WASHINGTON, DC (NV) – Báo cáo dài hơn 100 trang từ Văn Phòng Đạo Đức Chính Phủ Liên Bang phơi bày một thực tế chưa từng có tiền lệ tại Tòa Bạch Ốc, đó là các tài khoản đầu tư của Tổng Thống Donald Trump tiến hành thực hiện một làn sóng giao dịch bùng nổ với hơn 3,700 lệnh mua và bán cổ phiếu công nghệ lớn (Big Tech) chỉ trong quý đầu tiên của năm nay, theo nhật báo Wall Street Journal hôm Thứ Tư, 20 Tháng Năm.
Dù công ty Trump Organization tuyên bố các danh mục này do các tổ chức tài chính quản lý độc lập và tổng thống không nhận thông báo trước, giới phân tích và các chuyên gia đạo đức phương Tây lập tức chỉ ra sự trùng hợp đến kinh ngạc giữa các thời điểm xuống tiền và những quyết định xoay chuyển chính sách từ người đứng đầu chính phủ.
Trong giới tài chánh chuyên nghiệp, “giao dịch nội gián” (insider trading) theo định nghĩa cổ điển là hành vi một cá nhân tiếp cận trái phép các thông thi mật, chưa công bố của doanh nghiệp (như báo cáo tài chính sắp ra mắt, thông tin sáp nhập, hay bí mật công nghệ) để tiến hành mua bán cổ phiếu trước công chúng, nhằm trục lợi bất chính. Trọng tâm của kiểu giao dịch này là yếu tố “biết trước thông tin” để đi trước thị trường một bước.
Tuy nhiên, danh mục giao dịch chứng khoán của Tổng Thống Trump cho thấy một bản chất hoàn toàn khác biệt, vượt xa quy thức nội gián thông thường. Ông không cần đi tìm hay chờ đợi các nguồn tin mật bởi vì ông chính là người đưa ra các quyết định tối hậu có khả năng nhấc bổng hoặc đánh chìm vận mệnh của các tập đoàn lớn chỉ bằng một nét chữ ký trong các quyết định hoặc sắc lệnh hành pháp.
Dựa trên dữ liệu phân tích từ tờ Wall Street Journal và AP, dòng tiền từ các tài khoản của tổng thống di chuyển nhịp nhàng cùng các sắc lệnh quốc gia:
– Nvidia: Các tài khoản đầu tư gom ít nhất $1.75 triệu cổ phiếu Nvidia trong quý 1, bao gồm một khoản mua trị giá $500,000 vào ngày 6 Tháng Giêng. Chỉ đúng một tuần sau, chính quyền Trump khai thông đường lối pháp lý, cho phép Nvidia xuất cảng loại chip trí tuệ nhân tạo tân tiến H200 sang thị trường Trung Quốc. Mới đây, ông Trump còn mời Tổng Giám Đốc Jensen Huang tháp tùng trên chuyên cơ Không Lực Một trong chuyến công du cấp nhà nước đến Bắc Kinh. Báo cáo ghi nhận tổng trị giá đầu tư vào Nvidia lên đến $6 triệu.
– Oracle: Tài khoản tổng thống thực hiện hơn mười giao dịch, nổi bật là lệnh bán ít nhất $1 triệu cổ phiếu Oracle vào ngày 6 Tháng Giêng. Đến ngày 23 Tháng Giêng, Oracle chính thức hoàn tất việc nắm giữ cổ phần trong hoạt động của TikTok tại Hoa Kỳ. Thương vụ này thành công nhờ việc ông Trump trì hoãn thực thi lệnh cấm toàn diện đối với nền tảng mạng xã hội này.
– Microsoft: Vào ngày 12 Tháng Giêng, tổng thống lên tiếng khen ngợi Microsoft trên mạng xã hội Truth Social vì cam kết quản lý chi phí tại các trung tâm dữ liệu AI. Khoảng một tháng sau, ngày 10 Tháng Hai, các tài khoản của ông lập tức chốt lời, bán ra ít nhất $5 triệu cổ phần nắm giữ tại tập đoàn này.
– Dell: Ngày 10 Tháng Hai, tài khoản Trump mua vào lượng cổ phiếu Dell trị giá từ $1 triệu đến $5 triệu. Một tuần sau, khi diễn thuyết trước công nhân ngành thép tại Georgia, ông Trump công khai ca ngợi người đứng đầu hãng máy tính Michael Dell và kêu gọi đám đông: “Hãy ra ngoài và mua một chiếc máy tính Dell.“.
– Intel: Nhóm tài khoản thực hiện sáu đợt mua với tổng trị giá lên đến $280,000 trong Tháng Ba vào Intel — công ty mà chính phủ Hoa Kỳ nắm 10% cổ phần. Khi giá cổ phiếu Intel tăng vọt, ông Trump tuyên bố công khai bản thân ước gì chính phủ nắm giữ cổ phần lớn hơn.
Bên cạnh giới công nghệ, danh mục này còn gom cả cổ phiếu các nhà cung cấp quân sự lớn chịu ảnh hưởng từ cuộc chiến Iran như Lockheed Martin, General Dynamics và Northrop Group.
“Nếu ông ấy là bộ trưởng quốc phòng, ông ấy phạm tội,” cựu Cố Vấn Đạo Đức Tòa Bạch Ốc Richard Painter dưới thời chính quyền Bush nhận định. Luật liên bang cấm ngặt các công chức nắm giữ tài sản tài chính chịu tác động từ chính sách họ hoạch định, nhưng luật lại chừa ra một kẽ hở lớn: Miễn trừ hoàn toàn cho vị trí tổng thống.
Về mặt kỹ thuật, hành vi của ông Trump không vi phạm luật hiện hành, nhưng tạo ra một lỗ hổng nghiêm trọng về mặt đạo đức công vụ. Các đời tổng thống tiền nhiệm đều chủ động né tránh kẽ hở này để giữ gìn sự liêm chính.
Tổng Thống George H.W. Bush và Tổng Thống Bill Clinton quyết định bàn giao toàn bộ tài sản vào một quỹ tín thác “mù” (blind trust) nhằm cắt đứt mọi thông tin sở hữu. Tổng Thống George W. Bush bán sạch cổ phiếu cá nhân trước khi nhậm chức. Tổng Thống Barack Obama chọn hình thức gửi tiền vào các quỹ tương hỗ đa dạng hóa, còn Tổng Thống Joe Biden hoàn toàn tuyệt lặp với các hoạt động giao dịch chứng khoán khi tại vị.
Kẻ giao dịch nội gián thông thường phải đi rình rập để có tin nội bộ trước rồi mới quyết định, còn qua những các hành động trong việc mua bán cổ phiếu kể ở trên, phương thức của ông Trump mang tính thế lực hơn nhiều. Ông không cần suy đoán hay thu thập thông tin thị trường bới vì chính ông là người tạo ra chính sách, nới lỏng lệnh cấm vận, trì hoãn lệnh cấm hay kêu gọi công chúng mua hàng để trực tiếp đẩy giá trị cổ phiếu đầu tư của mình nhảy lên một nấc thang mới.
Giới tài chánh giờ đây dù nhìn thấu trọn vẹn “công thức” đầu tư siêu lợi nhuận của ông Trump là mua cổ phiếu công nghệ rồi điều chỉnh lăng kính chính sách quốc gia để đẩy giá trị thì cũng không cách nào sao chép hay làm theo được. Bởi lẽ, để kích hoạt được chuỗi chiến lược đầu tư thượng đẳng đó, điều kiện tiên quyết và bắt buộc là phải tìm cách bước lên làm tổng thống Mỹ trước đã. (MPL)
