Trúc Phương/Người Việt
Sau khi được niêm yết trên thị trường chứng khoán Nasdaq ngày 12 Tháng Sáu với mức khởi điểm $135, cổ phiếu SpaceX hiện vọt lên $185, nâng tổng vốn hóa thị trường của SpaceX xấp xỉ $2.44 ngàn tỷ và biến Elon Musk thành tỷ phú ngàn tỷ đầu tiên trong lịch sử. Tuy nhiên, ông tỷ phú ngàn tỷ không chỉ giàu nhất thế giới mà khối “tài sản” khổng lồ của Musk còn chứa đầy ắp nguồn tư duy bệnh hoạn.
Musk đứng đâu trong “văn minh nhân loại”?
Xét bất kỳ góc độ nào, có thể thấy SpaceX hoàn toàn không ảnh hưởng gì đến cuộc sống thường nhật mà con người đang trải qua. Nó không giúp giảm thuế, không giảm giá xăng, không “phụ” được việc đóng tiền điện và không “trợ cấp” được học phí đại học. SpaceX chỉ là công ty chế tạo hỏa tiễn và tàu vũ trụ. Không thể không thừa nhận Elon Musk là thiên tài kinh doanh nhưng ông là người bán hàng giỏi chứ không phải nhà phát minh.
Trong suốt sự nghiệp, thứ Elon Musk “bán chạy” nhất là ý tưởng và ông rất thành công trong lĩnh vực này. Bất luận thế nào, cũng thấy sự vô lý của việc SpaceX mang lại vị thế tỷ phú ngàn tỷ cho Musk. Cần biết, trong hồ sơ IPO (Initial Public Offering, phát hành cổ phiếu lần đầu), SpaceX chỉ nhấn mạnh những tham vọng tương lai chẳng hạn “khai thác tiểu hành tinh,” thúc đẩy du lịch vũ trụ và “lan tỏa ánh sáng ý thức đến các vì sao.” Nói cách khác, SpaceX chỉ “bán” tương lai và nhiều người sẵn sàng mua thứ mà họ chưa biết mặt mũi như thế nào.
Việc “lan tỏa ánh sáng ý thức đến các vì sao” chưa thấy đâu, chỉ thấy thế giới có thể tối tăm hơn khi Musk nắm trong tay tiền muôn bạc vạn, và dùng tiền để thao túng bầu cử cũng như lũng đoạn xã hội thông qua những ý tưởng chủng tộc quái đản mà đương sự thường xuyên gieo rắc.
Chưa từng có nhân vật nào, ít nhất ở thời đương đại, vừa có thể kiến tạo tương lai bằng kỹ thuật và công nghệ vừa góp phần phá hủy đời sống con người hiện tại theo cách như Musk. Xét ở góc độ đạo đức, những kỹ thuật tiến bộ mà Musk mang lại, nếu có, hoàn toàn không có chút giá trị so với những gì mà Musk phá hủy, khi ông kích động sự thù hằn và chia rẽ ở mức độ sâu sắc chưa từng có. Tài sản càng nhiều thì sự xấu xí đạo đức của Musk càng nhiều gấp bội.
Nếu không kể Trump, nước Mỹ từ khi xuất hiện Musk ngày càng hỗn loạn. Tháng Mười, 2022, sau khi Paul Pelosi – chồng của cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi (Dân Chủ-California) – bị hành hung dã man ngay tại nhà riêng ở San Francisco, Musk chia sẻ bài viết từ một trang web ít tên tuổi.
Bài viết nói rằng kẻ tấn công là một nhân vật nam hành nghề mại dâm và vụ việc bắt nguồn từ cuộc tranh cãi trong lúc say xỉn giữa Paul Pelosi và nhân vật trên. Cần nói thêm, trang web mà Musk dẫn lại chính là nơi, hồi cuộc bầu cử tổng thống 2016, từng đăng rằng ứng cử viên Hillary Clinton đã “ngủm củ tỏi” từ đời tám hoánh và người tranh cử với Trump chỉ là “một Hillary đóng thế.”
Tháng Tám, 2023, sau khi đổi tên Twitter thành X, Musk liên tục lan truyền luận điệu sai lệch rằng người da trắng ở Nam Phi là nạn nhân của nạn diệt chủng. Vài tháng sau, Musk so sánh tỷ phú Do Thái George Soros (vốn nổi tiếng với các hoạt động từ thiện và cổ xúy dân chủ toàn cầu) với Magneto – một siêu ác nhân trong vũ trụ Marvel. Musk, với khoảng 125 triệu người theo dõi trên X, cho rằng Soros căm ghét nhân loại và “muốn phá hoại nền tảng văn minh.”
Cho đến nay, Musk vẫn gieo rắc điều này. Năm 2025, chatbot AI Grok trên X tự động thông báo cho người dùng rằng “người da trắng” ở Nam Phi “là mục tiêu tấn công vì lý do chủng tộc.” Cần nhắc lại, Musk rất nhiệt tình ủng hộ những dối trá của Trump về kết quả bầu cử năm 2020, cho rằng máy bỏ phiếu có vấn đề, bộ máy tranh cử của Joe Biden đi ăn cắp phiếu lúc nửa đêm, và hầu hết cuộc bầu cử tại Mỹ đều gian lận do tình trạng người nhập cư không giấy tờ hợp pháp tham gia bỏ phiếu.
Với vô số hậu quả để lại khi phá hoại nước Mỹ trong cương vị người đứng đầu cái gọi là “Cơ Quan Hiệu Quả Chính Phủ” (Department of Government Efficiency – DOGE) vào những ngày đầu nhiệm kỳ hai của Trump, Musk đáng phải bị xử và “bóc lịch” với án chung thân nhưng Musk không hề hấn gì. Giữa Tháng Sáu, chính quyền Trump vẫn bảo vệ Musk trong vụ kiện công ty trí tuệ nhân tạo của đương sự, xAI, gây ô nhiễm các khu dân cư Bắc Mississippi (Bộ Tư Pháp đề nghị tòa án liên bang bác đơn kiện). Không chỉ vậy, chính phủ Mỹ cũng là khách hàng lớn nhất của SpaceX. Doanh thu SpaceX từ các hợp đồng chính phủ đạt khoảng $4 tỷ trong năm 2025.
Trong thế giới của Musk, “các bạn” không có chỗ!
Một trong những sự việc mà Elon Musk hiện quan tâm nhiều nhất là vụ một người nhập cư Sudan tấn công tàn bạo một người Anh tại Belfast (Bắc Ireland) vào trung tuần Tháng Sáu. Sự kiện xảy ra ở Anh nhưng Musk biến nó thành “vấn đề của thời đại.” Musk lợi dụng vụ việc để một lần nữa “cảnh báo”: Người da trắng trên toàn thế giới phải dùng bạo lực để khuất phục kẻ thù không phải da trắng, trong cuộc chiến tổng lực mang tầm vóc đa châu lục và khốc liệt chẳng khác gì ngày tận thế, nhằm giành quyền thống trị chủng tộc toàn cầu.
Từ khi xảy ra vụ Belfast, Musk liên tục bày tỏ loạt ý kiến mang đậm tư tưởng phát xít và chủ nghĩa thượng đẳng da trắng. Khi một chính trị gia cực hữu người Anh kêu gọi truy tố các quan chức đã “đưa những kẻ man rợ nguy hiểm từ thế giới thứ ba vào cộng đồng chúng ta,” Musk đáp: “Đây chính là con đường đúng đắn.” Năm 2025, khi ví những người nhập cư không phải da trắng tại Vương Quốc Anh với loài “orc” – những quái vật nguy hiểm, phi nhân tính trong truyện “Chúa tể những chiếc nhẫn,” Musk nhấn mạnh: “Nếu trở thành thiểu số, người da trắng chúng ta sẽ bị tàn sát.”
Tại Mỹ, Musk cũng áp dụng thủ pháp quen thuộc, khi lợi dụng một vụ án do một cá nhân thuộc nhóm thiểu số gây ra để khẳng định rằng hành động đó bộc lộ bản chất sát nhân bẩm sinh của toàn bộ nhóm người đó. Luôn khuếch đại tiếng nói của các chính trị gia cực hữu đòi thanh trừng những người đến từ “thế giới thứ ba,” Tháng Chín, 2025, Musk kêu gọi: “Hoặc quý vị phản kháng, hoặc quý vị sẽ chết.”
Ủng hộ “Reconquista” (Tái Chinh Phục – giai đoạn từ năm 711 đến 1492, khi các vương quốc Kitô Giáo trên bán đảo Iberia, nay là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, từng bước giành lại lãnh thổ từ các vương quốc Hồi Giáo), Musk khuếch đại một trong những khẩu hiệu chủ chốt của phe cực hữu, rằng muốn cứu vãn văn minh phương Tây, nhất thiết phải cưỡng chế trục xuất một lượng lớn người nhập cư, thậm chí cả con cháu họ. Nói cách khác, người nhập cư không phải da trắng đang mặc nhiên bị coi là kẻ xâm lược đe dọa “nền văn minh phương Tây” ở bất cứ nơi nào họ đến, từ New Zealand, Anh đến “nhiều tiểu bang” của Mỹ.
Một cách tổng quát, nếu lịch sử thế giới từng chôn vùi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và thế hệ đương đại không còn nhớ “màu sắc cổ điển” của chủ nghĩa phát xít như thế nào thì Musk đang gợi lại tất cả điều đó. Ben Tarnoff, đồng tác giả cuốn “Muskism: A Guide for the Perplexed” phát hành vào Tháng Tư, 2026, nói rằng “tầm nhìn của Musk về thế giới hoàn toàn đi ngược lại tinh thần nhân đạo. Lòng trắc ẩn giúp con người kết nối với nhau bất chấp khác biệt. Điều đó lại là mối đe dọa lớn đối với viễn kiến của Musk.”
Tarnoff nói thêm, trong thế giới tương lai mà Musk hướng tới, “đại đa số nhân loại sẽ bị gạt ra khỏi ‘quy trình sản xuất.”
Gần đây, Musk bóng gió, “dù chuyện gì xảy ra, chúng ta có tàu vũ trụ, còn họ thì không.” Ám chỉ này thể hiện chính xác sự cực đoan của Musk, trong đó công nghệ được sử dụng để củng cố và thắt chặt các hệ thống phân cấp toàn cầu, đồng thời bảo vệ những người “được chọn” để đưa nhân loại tiến về phía trước, tách biệt họ khỏi đám đông bị coi là thứ có thể loại bỏ.
Điều đáng sợ nhất là một kẻ mang tư tưởng phát xít như Musk lại đang nắm quyền kiểm soát một kênh thông tin có ảnh hưởng lớn đến cách giới chính trị gia, báo chí, và đặc biệt người dân bình thường, hiểu về các sự kiện toàn cầu. Không phải tự nhiên mà ngày càng có nhiều người tin và củng cố quan niệm mang tính phát xít về “tinh thần quốc gia” và chủ nghĩa dân tộc, trong bối cảnh họ luôn cảm thấy sự nguy hiểm rình rập từ mối đe dọa bị bao vây bởi “bọn người” không cùng chủng tộc. Sự “trớ trêu thời đại” ở chỗ, có không ít kẻ trong “bọn người” nói trên lại luôn xem Musk là “thánh sống.” [kn]
