Hiếu Chân/Người Việt
Tuyên bố bất ngờ về việc từ bỏ đảng Cộng Hòa của nhà báo trứ danh Tucker Carlson, từng chủ trì chương trình “Tucker Carlson Tonight” gây xôn xao trong chính trị Mỹ. Truyền thông cánh tả hoan hỉ tuyên bố, đây là dấu hiệu rắc rối lớn cho phong trào MAGA, sự suy yếu của đảng Cộng Hòa. Có thật vậy không? Và sự “quay xe” của Carlson là kết quả của một sự tỉnh ngộ về nhận thức, hay chỉ là hành động nhảy khỏi một con tàu đang chìm để tìm một cơ hội khác?
“Tôi sẽ không ủng hộ đảng Cộng Hòa. Không đời nào tôi ủng hộ đảng Cộng Hòa nữa,” Carlson tuyên bố trong chương trình podcast “Không Thể Bị Kiểm Duyệt” (Can’t Be Censored) hôm 18 Tháng Sáu. “Tôi đã bỏ phiếu cho đảng Cộng Hòa suốt cả cuộc đời. Tôi luôn kiên cường bảo vệ đảng trong suốt 35 năm qua. Nhưng chuyện này thì không thể nào bênh vực nổi,” ông nói và tuyên bố một câu đang lan truyền khắp nơi: “Tôi rút lui. Và nếu tôi rút lui, tôi nghĩ cũng sẽ có rất nhiều người khác làm theo.”
Nguyên nhân nào làm cho Carlson đi tới lựa chọn “bỏ đảng?” Carlson giải thích: “Tại thời điểm này làm sao bạn có thể ủng hộ – làm sao tôi hoặc bất kỳ cử tri Mỹ nào – ủng hộ một đảng chính trị không còn trung thành với nước Mỹ? Một đảng đặt quyền lợi của một nước ngoài lên trên lợi ích của công dân của mình.”
Tucker Carlson là ai?
Một người bình thường từ bỏ một đảng chính trị không phải là chuyện đáng nói. Nhưng Carlson không phải là đảng viên bình thường, ông ta là “trùm truyền thông,” là tiếng nói quyền lực nhất trên truyền thông cánh hữu, xây dựng nên bộ máy truyền thông MAGA khổng lồ, góp phần không nhỏ đưa ông Trump trở lại Toà Bạch Ốc và đưa đảng Cộng Hòa vào thế đa số ở Quốc Hội. Chương trình phát trong khung giờ vàng của ông từng là sản phẩm truyền thông có số người theo dõi lớn nhất trên truyền hình Mỹ. Cho đến khi bị Fox News sa thải Tháng Tư 2023, Carlson đã nhiều năm sử dụng chương trình để biến “chủ nghĩa Trump” thành một thứ tín ngưỡng được hàng triệu người theo đuổi mỗi tối.
Sinh năm 1969, Carlson tham gia truyền thông rất sớm, từ những năm đầu thập niên 1990, trải qua các đài CNN, MSNBC rồi trở thành nhà bình luận chính trị của Fox News, chủ trì chương trình “Tucker Carlson Tonight” từ 2016, tập trung đưa những tư tưởng cực hữu vào đời sống chính trị nước Mỹ. Chương trình của Carlson đưa ra nhiều thông tin và bình luận chính trị sai lầm trong nhiều đề tài, từ chính sách nhập cư, COVID-19, vụ bạo loạn tấn công Quốc hội tháng Giêng 2021, vũ khí sinh học của Ukraine, ủng hộ cuộc xâm lược của Vladimir Putin và đặc biệt là bảo vệ mạnh mẽ cho lời dối trá lớn của Tổng Thống Donald Trump rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 “bị đánh cắp.” Carlson là người “nhập cảng” và quảng bá mạnh mẽ lý thuyết “Sự Thay Thế Vĩ Đại” (The Grand Replacement Theory), quan niệm người da trắng và nền văn minh phương Tây đặt căn bản trên đạo đức Thiên Chúa Giáo đang bị lấn lướt, bị thay thế bởi làn sóng người nhập cư da màu. Nhiều nhận định mà Carlson đưa ra bị coi là kỳ thị chủng tộc và giới tín, nhưng được các cử tri MAGA bất mãn với xã hội tin sái cổ, và ảnh hưởng lớn đến nhiều nhân vật chính trị cánh hữu.
Không chỉ tung tin giả, tin xuyên tạc mà Carlson còn vận động tranh cử cho ông Donald Trump năm 2024 ngay cả sau vụ bạo loạn 6 Tháng Giêng 2021 và sau khi bồi thẩm đoàn kết luận ông Trump phải chịu trách nhiệm về 34 tội danh. Ông ấy biết rõ ông Donald Trump là người như thế nào, bởi vì vào thời điểm đó cả thế giới đều biết. Ông ta không chỉ bỏ phiếu cho ông Trump mà còn tận dụng vị thế của mình để thuyết phục hàng triệu người Mỹ khác làm điều tương tự.
Carlson là con người hai mặt. Trên sóng truyền hình, ông ta nỗ lực tối đa để tô vẽ ông Trump như một con người “được Chúa chọn” để lãnh đạo nước Mỹ, nhưng trong những tin nhắn riêng tư với đồng nghiệp và bạn bè, bị tiết lộ trong vụ kiện của Dominion Voting System v. Fox News, ông nói rằng ông ta “căm ghét Trump,” gọi ông Trump là kẻ “mang tính cách quỷ dữ” và thừa nhận bằng giấy trắng mực đen rằng “những cáo buộc gian lận bầu cử là [năm 2020] là không có căn cứ.” “Việc thừa nhận thảm họa này là quá khó chấp nhận. Nhưng hãy nhìn thẳng vào sự thật đi. Trump thực sự chẳng mang lại lợi ích gì cả,” ông ta viết. Tuy vậy, đêm này qua đêm khác, ông vẫn nói những điều giả dối đó với hàng triệu người tin tưởng mình, bởi việc giả vờ mang lại cho ông danh tiếng và tiền bạc.
Năm 2021, hãng Dominion Voting Systems kiện Fox News ra tòa về tội phỉ báng do các người dẫn chương trình của đài này (Maria Bartiromo, Tucker Carlson, Lou Dobbs, Sean Hannity và Jeanine Pirro) loan tin sai sự thật rằng các máy bỏ phiếu của Dominion lũng đoạn kết quả bầu cử. Dominion thắng kiện, Fox News phải bồi thường $787.5 triệu. Sau vụ đó, Carlson bị Fox News sa thải, ông ta trở thành nhà báo tự do, tự mở một kênh Tucker Carlson Show trên các nền tảng mạng xã hội.
Tại sao quay xe?
Dù không còn hoạt động trong báo chí “dòng chính” (mainstream), Carlson vẫn là một nhân vật truyền thông cánh hữu có sức ảnh hưởng lớn, một người ủng hộ trung thành chủ nghĩa Trump và có tác động nhất định tới các quyết định chính sách của Tổng Thống Trump. Một ví dụ, sau khi Vladimir Putin vô cớ tấn công Ukraine Tháng Hai 2022, truyền thông phương Tây nhất loạt rút khỏi Nga, xa lánh tên tội phạm chiến tranh trong Điện Kremli, chỉ duy nhất Carlson thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền dài ba tiếng đồng hồ với ông Putin ngay tại thủ đô Moscow và phát trong chương trình Tucker Carlson Show, thực chất là mở diễn đàn để tổng thống Nga biện hộ cho hành vi xâm lược của ông ta. Thông qua Carlson, những luận điểm của ông Putin tác động đến quan điểm của ông Trump và các chính trị gia cánh hữu, làm thay đổi cách nhìn về cuộc chiến và suy giảm sự hỗ trợ của Mỹ cho cuộc kháng chiến của Ukraine.
Rạn nứt giữa Carlson và ông Trump bắt đầu từ Tháng Tư năm nay, khi ông Trump đăng lên mạng các hình ảnh AI khắc họa như Chúa Jesus mà ông ta coi là một sự xúc phạm nghiêm trọng. “Đó là sự chế nhạo. Ông ấy đang chế nhạo Chúa Jesus. Ông ấy đang giễu cợt Kitô Giáo. Nhân vật trung tâm của tôn giáo đang bị đem ra để chế nhạo,” ông Carlson chỉ trích. Trong một video hôm 21 Tháng Tư, ông thẳng thắn thừa nhận: “Tôi xin lỗi vì đã lừa dối mọi người. Tôi đã lừa dối chính mình trước tiên, và sau đó là các bạn. Đó là một gánh nặng mà tôi sẽ phải mang theo.” Khi ông Trump đe doạ “huỷ diệt nền văn minh Iran,” Carlson lên án lời tuyên bố đó là “đê hèn trên mọi phương diện” và “tội ác chiến tranh”!
Theo chân Tucker Carlson, hàng loạt nhân vật truyền thông cánh hữu đưa ra những phát ngôn tương tự. Ông Alex Jones của trang InfoWars và cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene kêu gọi kích hoạt Tu Chính Án Thứ 25 để phế truất ông Trump. Hai nhân vật truyền thông nặng ký như Joe Rogan và Theo Von cũng cảm thấy bị ông Trump “phản bội” với cuộc chiến Iran, giữa bối cảnh thâm hụt ngân sách hàng tỷ đô la và lạm phát bóp nghẹt đời sống kinh tế của người dân.
Đáp lại, ông Trump mạt sát nặng nề những người này, ông gọi Carlson là “kẻ có chỉ số thông minh thấp,” là “lũ ngu dốt chỉ biết khua môi múa mép,” và “mắc bệnh tâm thần.”
Cuộc chiến Mỹ-Iran mà ông Trump phát động theo sự dẫn dắt của Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel, nhất là Bản Ghi Nhớ (Memorandum of Understanding – MoU) mà ông Trump ký ngày 17 Tháng Sáu dành nhiều ưu đãi cho chính phủ thần quyền Tehran, làm cho Carlson và những người trung thành với khẩu hiệu American First bất mãn. Họ cho rằng, đảng Cộng Hòa đang ưu tiên cho quyền lợi của Israel hơn nước Mỹ. Carlson không phải là người duy nhất; hơn ba mươi nghị sĩ Cộng Hòa Hạ Viện thông báo sẽ không tái tranh cử, cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene công khai nói rằng bà đã “CHẤM DỨT với một đảng Cộng Hòa đặt nước Mỹ xuống hàng cuối cùng” (America LAST)… Lý do những “đại cao thủ” truyền thông Mỹ trắng MAGA này phải quay lưng và xin lỗi khán giả, rất đơn giản là họ nhận ra rằng khi chính sách của ông Trump đi ngược lại với lương tâm và lợi ích quốc gia, việc tiếp tục trung thành là một tội lỗi. Họ nhìn thấy sự ủng hộ của công chúng đang giảm sút và không muốn bị chôn vùi cùng một hệ thống mà họ cho là đang tự hủy hoại đất nước.
Những con tắc kè!
Tuy nhiên không thể coi Tucker Carlson và những người như ông ta là tấm gương về lòng dũng cảm, là người hùng hay người dám nói lên sự thật. Họ cũng chẳng xứng đáng được ghi công vì đã nhận ra điều mà nhiều người Mỹ chứng kiến nhiều năm qua. Không phải những người này bỗng nhiên giác ngộ về mặt đạo đức mà nguyên nhân là do họ nhìn thấy đảng của họ, lãnh tụ của họ đang dần đi đến thất bại, và họ tìm cách sống sót trước những gì sắp ập đến. Họ vốn đã là những kẻ đồng lõa; chính họ đã dung túng cho bạo lực, tuyên truyền và sự phá hủy các thể chế dân chủ. Và khi nhận thấy dự án đó đang sụp đổ, họ quay xe không phải để cứu đất nước, mà để cứu chính bản thân họ.
Từ bỏ đảng Cộng Hòa, thực chất là đảng Trump, Carlson cũng không chuyển sang phe đối lập. “Tôi sẽ không ủng hộ đảng Cộng Hòa, hoàn toàn không có chuyện đó. Cũng chẳng ủng hộ đảng Dân Chủ đâu. Tôi chưa biết mình sẽ làm gì tiếp theo,” ông ta nói. Theo một số nhà bình luận, Carlson đang cố xây dựng hình ảnh như người đại diện cho cánh MAGA “truyền thống” tách biệt với đường lối phiêu lưu nặng tính cá nhân của ông Trump. Nhiều tin đồn đang lan truyền rằng Carlson có tham vọng ra tranh cử tổng thống năm 2028, và nếu ông ta thành công thì đó có thể là sự phát triển của chủ nghĩa Trump lên một bước mới.
Tục ngữ có câu “hồi đầu thị ngạn” (quay đầu là bờ), có câu chuyện “kẻ đồ tể buông dao thì thành Phật,” nhưng những tri thức dân gian đó không áp dụng được cho trường hợp Tucker Carlson và các nhà truyền thông cực hữu kể trên. Họ chỉ là những con tắc kè đổi màu để lẩn vào môi trường mới khi nhận ra gió sắp đổi chiều! [dt]
