ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi nói đến lý do nhà ở Mỹ ngày càng khó mua, nhiều người thường nghĩ ngay đến giá nhà cao và lãi suất vay mua nhà đắt đỏ, theo The Street.
Đây là hai rào cản lớn. Tuy nhiên, Zillow cho rằng còn một nguyên nhân khác ít được chú ý hơn, nhưng đang làm khủng hoảng khả năng mua nhà thêm nghiêm trọng, là nước Mỹ không có đủ nhà để đáp ứng nhu cầu.
Một báo cáo của Zillow cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung là lý do chính phía sau cuộc khủng hoảng khả năng chi trả trên thị trường nhà ở. Theo một nghiên cứu khác của công ty này, Mỹ cần xây thêm 4.7 triệu căn nhà chỉ để bù phần thiếu hụt hiện nay. Nếu muốn theo kịp nhu cầu trong tương lai, con số thực tế còn lớn hơn.
Ông Corey Burr, phó chủ tịch cấp cao của TTR Sotheby’s International Realty, nói thị trường địa ốc cũng vận hành theo quy luật cung cầu như các thị trường khác. Trong nhiều năm, nguồn cung nhà ở tại Mỹ đã không theo kịp nhu cầu.
Khi số người muốn mua nhiều hơn số nhà rao bán, người mua phải cạnh tranh gay gắt hơn. Điều đó làm nhà ở trở nên có giá trị hơn và đẩy giá lên cao. Theo Zillow, tình trạng thiếu nguồn cung gây khó cho cả người mua lẫn người bán. Một chủ nhà có thể bán được giá cao, nhưng sau đó thường cũng phải mua căn khác, trong một thị trường mà giá nhà đã tăng mạnh.
Ông Mischa Fisher, kinh tế gia trưởng của Zillow, cho rằng nguyên nhân lớn nhất của vấn đề khủng hoảng khả năng mua nhà tuy rất rõ nhưng lại khó giải quyết, ở chỗ, nước Mỹ không có đủ nhà cho tất cả những người cần nhà.
Tình trạng thiếu nhà còn nặng hơn khi một số căn được bán qua kênh riêng, thay vì đưa lên hệ thống niêm yết công khai MLS. Một số chủ nhà chọn cách này để kiểm soát người được xem nhà. Nhưng khi căn nhà không xuất hiện trên thị trường công khai, nhiều người mua sẽ không biết đến nó, khiến nguồn cung thực tế càng khó tiếp cận.
Zillow cho biết cách bán này có thể gây bất lợi cho người mua thuộc các cộng đồng thiểu số. Một nghiên cứu về thị trường địa ốc Chicago cho thấy niêm yết riêng xuất hiện nhiều hơn ở các khu có đa số cư dân da trắng. Dù không nhất thiết xuất phát từ chủ ý kỳ thị, cách làm này có thể khiến sự phân tách chủng tộc trong nhà ở kéo dài thêm, vì người mua thiểu số có ít lựa chọn hơn.
Theo Zillow, muốn giải quyết tình trạng thiếu nhà, chính sách nhà ở phải thay đổi. Công ty này ủng hộ việc sửa các quy định phân vùng quá nghiêm ngặt, chẳng hạn quy định cấm nhà tiền chế, nhà mô-đun, hoặc chỉ cho phép xây nhà biệt lập trên đất thổ cư.
Ông Burr cho rằng nhiều chính sách địa phương đang làm nhà ở thêm khan hiếm và đắt đỏ. Ông nêu các rào cản như quy định phân vùng bất hợp lý, chi phí chuyển nhượng và ghi nhận quyền sở hữu cao, thuế địa ốc hằng năm lớn, cùng hệ thống thuế khiến nhiều người cao niên tiếp tục ở lại trong những căn nhà không còn phù hợp để tránh thuế lợi nhuận vốn. Những yếu tố này làm nguồn cung khó tăng và thị trường khó có thêm nhà cho người mua.
Zillow cũng kêu gọi nới quy định đối với ADU (Accessory Dwelling Unit), tức các căn nhà phụ trong cùng khu đất. Hiện nay, thủ tục xin phép nghiêm ngặt và lệnh cấm tại một số địa phương khiến loại nhà này khó được xây thêm. Khi quy định được nới lỏng hơn, người mua có thể mua ADU làm nơi ở chính với chi phí thấp hơn mua cả khu đất; chủ nhà cũng có thêm lựa chọn xây ADU cho thân nhân sinh sống.
Theo ông Burr, chính quyền liên bang, tiểu bang và địa phương cần phối hợp chặt chẽ hơn để giải quyết khủng hoảng nhà ở, vì sở hữu nhà vẫn là một phần cốt lõi của “Giấc Mơ Mỹ.” (Ng.Tr) [T.C.]
