MINNEAPOLIS, Minnesota (NV) – Khoa học gia ở Mỹ tuyên bố họ tạo ra tế bào từ con số không lần đầu tiên, có thể ăn, phát triển và phân chia như tế bào tự nhiên, theo CNN hôm Thứ Tư, 1 Tháng Bảy.
Sự tiến bộ về sinh học tổng hợp (synthetic biology) có thể mở ra thời kỳ chế tạo sinh vật theo yêu cầu.
Bà Kate Adamala, nhà sinh vật học tổng hợp và giáo sư đại học University of Minnesota, và đội ngũ của bà tạo ra tế bào này từng chút một bằng thành phần hóa học không có sự sống (nonliving chemical component).
Tế nào này là mẫu đầu tiên, có hạn chế và dễ vỡ, nhưng có thể giúp khoa học gia hiểu rõ hơn nguồn gốc sự sống và có thể được lập trình để giúp giải quyết một số vấn đề sinh học quan trọng nhất thế giới. Tế bào này không cụ thể – không phải thực vật hay động vật – mà giống với vi khuẩn đơn bào nhất.
“Tôi biết danh sách nguyên liệu đầy đủ của tế bào này, tôi biết chính xác hóa chất gì, phân tử gì, nồng độ bao nhiêu,” bà Adamala cho hay. “Chúng tôi biết đầy đủ, nghĩa là chúng tôi có thể điều chỉnh.”
Hàng chục năm nay, khoa học gia điều chỉnh tế bào tự nhiên để giải quyết nhiều vấn đề của nhân loại. Ví dụ nổi tiếng nhất là cách họ đưa gene sản xuất insulin của con người vào tế bào vi khuẩn E. coli để sản xuất insulin chữa bệnh tiểu đường. Khoa học gia cho rằng tế bào tổng hợp là biên giới kế tiếp; có thể giúp tạo ra phương pháp mới điều trị ung thư và phương pháp mới thu khí carbon hoặc sản xuất hóa chất.
Tế bào là vật liệu căn bản tạo nên sự sống nhưng không hề đơn giản. Cơ thể con người có 37,000 tỷ tế bào, nhiều hơn vì sao trên trời, và tới nay, khoa học gia vẫn chưa biết mỗi loại tế bào khác nhau hoạt động như thế nào hoặc chứa thứ gì.
Tế bào tổng hợp mà bà Adamala và đồng nghiệp của bà tạo ra không phải “sự sống được tạo ra trong phòng thí nghiệm” nhưng là “cột mốc quan trọng thực sự trên con đường trả lời câu hỏi đó,” ông Yuval Elani, giáo sư kỹ thuật hóa sinh tại đại học Imperial College London, lưu ý. Ông Elani không tham gia cuộc nghiên cứu này.
“Tạo ra tế bào từ con số không nghĩa là không còn lệ thuộc sự hạn chế và quá trình tiến hóa của sinh học tự nhiên. Tế bào này mở ra khả năng thiết kế và lập trình hệ thống làm những việc mà tế bào sống không dễ làm được, hoặc không hề làm được ,” ông Elani cho biết.
Bà Adamala đặt tên cho tế bào này là “SpudCell,” một phần vì không muốn lấy tên bà, một phần dựa trên Sputnik, vệ tinh của Nga từng mở đầu thời kỳ không gian vào những năm 1950.
“Chúng tôi hy vọng chúng tôi đang thực sự mở đầu thời kỳ kinh tế sinh học (bioeconomy), tạo ra kỹ thuật sẽ giúp con người điều chỉnh sinh học,” bà cho hay. (Th.Long) [kn]
