AN GIANG, Việt Nam (NV) – Mùa nước nổi ở vùng giáp biên giới Cambodia năm nay xuất hiện trở lại nhiều loại cá hiếm tưởng chừng tuyệt chủng như cá leo, cá kết, rô biển… khiến nông dân đồng bằng sông Cửu Long ngạc nhiên, vui mừng.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ hôm 25 Tháng Tám, mưa lớn, triều cường kết hợp với lũ từ thượng nguồn sông Mê Kông đổ về những ngày qua đã làm cho những cánh đồng ở các phường Vĩnh Tế, Thới Sơn, Tịnh Biên, Nhơn Hội, tỉnh An Giang, ngập trắng.
Nước về nên lượng phù sa đục ngầu từ dòng kênh Vĩnh Tế – nơi giáp biên giới Cambodia lan rộng vào các cánh đồng. Các loài cá lúc này cũng bơi theo con nước vào đồng…
Theo đó, người dân sống đầu nguồn tỉnh An Giang có nhiều cách săn bắt sản vật như đẩy ốc bươu vàng, săn chuột đồng, rắn, nhổ bông súng, bẻ bông điên điển hay đi đặt dớn, giăng lưới để mưu sinh trong mùa nước nổi.
Chuẩn bị đón sản vật “trời ban,” ông Lê Bảo Linh ở ấp Bà Bài, phường Vĩnh Tế, cả đời mưu sinh bằng nghề câu lưới, cho biết: “Nghe nước về thấp tôi cũng rầu lo không làm nghề cá được. Tuy nhiên, khoảng 10 ngày qua mưa, triều cường và lũ thượng nguồn đổ về nên nước lên nhanh. Trên đồng có chỗ nước đã sâu hơn 1 mét. Tôi cũng thấy đầu mùa nước nổi này có nhiều mặt cá ngon như cá kết, cá leo, cá trèn, cá rô biển… “
Ông Linh nhớ mùa nước nổi năm ngoái các loại cá đồng như cá lóc, cá rô, cá trê, cá mè vinh, cá chốt, cá linh… khá nhiều. Trong khi đó, cá leo, cá kết, cá rô biển ít thấy xuất hiện trên cánh đồng biên giới này.
Theo ông Linh, các loài cá mới này từ biển Hồ ở Cambodia theo con nước bơi về vùng đầu nguồn Đồng Tháp, An Giang rồi vào vùng trũng Lạc Quới, Vĩnh Gia.
“Mấy bữa trước, có người dân ở đây bắt được cá leo 5-6kg/con, bán có tiền lắm. Do sản lượng cá ít, nên để bắt được cá leo, cá kết cũng khá hiếm. Tôi cũng mới đi đặt xong luồng dớn 5 cái dài cả 1km để đón cá chạy. Sản lượng cá chưa nhiều, nhưng cả ngày lẫn đêm trên đồng nước bắt cá, bắt ốc kiếm 300,000-500,000 đồng ($11.4 tới $19.1) cũng sống được,” ông Linh cho biết.
Cá linh đầu mùa nước hiện có giá bán cũng khá cao khoảng 150,000 đồng ($5.7)/kg. Cá leo, cá kết, cá trèn, cá chốt có giá bán 120,000-200,000 đồng ($4.6 tới $7.6)/kg tùy loại cá.
Đánh giá về nguồn thủy sản mùa nước nổi, Tiến Sĩ Nguyễn Văn An, phó giám đốc phụ trách Trung Tâm Sản Xuất Sản Phẩm Nông Nghiệp và Thực Phẩm, Trường Đại Học Kiên Giang, cho biết trước đây vùng đầu nguồn Đồng Tháp, An Giang vào mùa nước nổi thì nguồn lợi cá đồng như cá linh, cá lóc, cá trê, cá rô đồng, cá lăng và nhiều loài cá, tôm đặc trưng khác… rất nhiều, đặc biệt là những năm 1990, 2000 về trước. Tuy nhiên, những năm gần đây, sản lượng các loại này ngày càng suy giảm.
Theo ông An, những năm qua nước từ thượng nguồn sông Mê Kông đổ về khu vực đồng bằng sông Cửu Long thường thấp. Các loài cá đồng cũng ít di cư về sinh sản.
Trong khi đó, không ít người dân chưa có ý thức trong việc đánh bắt thủy sản khiến hệ sinh cảnh sinh sản của cá mất dần, nên khả năng tái tạo quần đàn cá đồng tự nhiên phục hồi chậm. Cá đồng cũng không còn được lớn như xưa. (Tr.N) [kn]
