SACRAMENTO, California (NV) – Thống Đốc Gavin Newsom của California vừa ký ban hành Đạo Luật AB 2222 hôm 30 Tháng Chín, nhằm hỗ trợ các cơ quan báo chí địa phương bằng ưu đãi thuế, giúp các tòa soạn duy trì nhân sự và tuyển thêm nhà báo, theo báo mạng CalMatters.
Luật áp dụng cho các năm thuế từ 2027 đến 2031. Hai dân biểu tiểu bang thuộc đảng Dân Chủ là ông Chris Ward, đại diện San Diego, và bà Buffy Wicks, đại diện Oakland, cùng đề xuất dự luật này.
Khoản tín dụng thuế hằng năm được tính theo số nhà báo đáp ứng điều kiện của luật. Với nhân sự làm việc toàn thời gian tiếp tục làm việc từ năm thuế trước, cơ quan báo chí được hưởng $20,000 mỗi người cho năm người đầu tiên và $15,000 mỗi người từ người thứ sáu trở đi. Mức hỗ trợ cho mỗi nhà báo bán thời gian là $7,500.
Luật cũng có khoản hỗ trợ $15,000 cho mỗi việc làm báo toàn thời gian được tạo thêm. Số việc làm mới được tính theo mức tăng số nhà báo bình quân trong năm so với năm thuế trước.
Khoản tín dụng thuế được trừ trực tiếp vào tiền thuế phải nộp. Nếu khoản này vượt số thuế phải nộp, phần chênh lệch được dùng để thanh toán các khoản nợ thuế khác, nếu có, và số dư được hoàn trả cho cơ quan báo chí. Các tổ chức báo chí phi lợi nhuận đủ điều kiện cũng được hưởng hỗ trợ.
Luật áp dụng cho các cơ quan báo in, phát thanh, truyền hình, và báo điện tử đáp ứng yêu cầu. Các đơn vị phải tự sản xuất tin bài về cộng đồng địa phương, tuân thủ tiêu chuẩn biên tập, và công khai chính sách đính chính, làm rõ thông tin.
Theo CalMatters, khoảng 1/3 số tòa soạn tại California đã đóng cửa từ năm 2005. Nguồn thu quảng cáo giảm khiến nhiều cơ quan báo chí phải cắt giảm nhân sự hoặc ngừng xuất bản. Các công cụ tìm kiếm cung cấp câu trả lời bằng trí tuệ nhân tạo cũng làm giảm lượng người truy cập trực tiếp trang tin.
Ông Newsom cho biết ông ký luật trước tình trạng báo chí địa phương suy giảm trong nhiều thập niên và thông tin sai lệch ngày càng phổ biến. Ông cảnh báo khi báo chí địa phương biến mất, các tổ chức thiên về đảng phái có thể chiếm lĩnh việc cung cấp thông tin, làm gia tăng tình trạng chia rẽ và thiên kiến.
Ông Ward cho biết khoản hỗ trợ sẽ giúp các tòa soạn giữ nhân sự và tuyển thêm người. Ông nhấn mạnh vai trò của báo chí địa phương trong việc cung cấp thông tin để người dân tham gia đời sống dân chủ.
California từng hỗ trợ báo chí địa phương qua các chương trình tài trợ. Năm 2023, cơ quan lập pháp chấp thuận $25 triệu cho chương trình California Local News Fellowship, giúp hàng chục nhà báo làm việc theo hợp đồng hai năm.
Năm 2024, California và Google đạt thỏa thuận dành $175 triệu trong năm năm cho báo chí địa phương. Tuy nhiên, theo CalMatters, nhiều cam kết ban đầu chưa được thực hiện đầy đủ. Hai bên chỉ đóng góp tổng cộng $20 triệu trong đợt tài trợ đầu tiên. Trong ngân sách năm nay, ông Newsom phân bổ thêm $20 triệu, với kế hoạch Google đóng góp số tiền tương ứng.
Những cam kết chưa được thực hiện đầy đủ và khó khăn ngân sách khiến nhiều người trong ngành từng lo AB 2222 sẽ không được ký ban hành. Ông Neil Chase, tổng giám đốc CalMatters, cho biết ông vui mừng trước quyết định của thống đốc. Theo ông, hỗ trợ dựa trên số việc làm là phương thức hiệu quả, giúp các tòa soạn duy trì nhân sự mà chính quyền không phải lựa chọn đơn vị nào được tiếp tục hoạt động.
Ông Matt Pearce, giám đốc chính sách của tổ chức phi lợi nhuận Rebuild Local News, đánh giá đây là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của một tiểu bang cho việc làm báo chí địa phương, hỗ trợ nhiều loại hình cơ quan truyền thông. (T.C.) [đ.d.]
