ORANGE COUNTY, California (NV) – California vừa ban hành luật yêu cầu các hãng bảo hiểm cung cấp thêm lựa chọn giúp chủ nhà trang trải chi phí xây lại nhà thiệt hại do thiên tai, đồng thời tăng mức phạt đối với vi phạm trong quá trình giải quyết hồ sơ bồi thường.
Theo San Francisco Chronicle ngày 28 Tháng Chín, Thống Đốc Gavin Newsom đã ký Đạo Luật SB 876 do Thượng Nghị Sĩ Steve Padilla (Dân Chủ-California) đề xuất. Luật nhằm giải quyết tình trạng nhiều người đóng bảo hiểm suốt nhiều năm nhưng phát hiện tiền bồi thường không đủ xây lại nhà sau cháy rừng.
Đạo Luật SB 876 có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Giêng, 2027. Riêng yêu cầu chào bán phần bảo hiểm bổ sung chi phí xây lại nhà, với mức ít nhất 50% vượt giới hạn bảo hiểm chính, bắt đầu áp dụng từ ngày 1 Tháng Giêng, 2028.
Thêm lựa chọn bảo hiểm để đủ tiền xây lại nhà
Thông thường, hợp đồng bảo hiểm chỉ chi trả đến hạn mức đã thỏa thuận, kể cả hợp đồng bảo hiểm bao gồm chi phí xây lại. Sau thiên tai lớn, giá vật liệu và nhân công tăng có thể khiến chi phí thực tế vượt mức này, buộc chủ nhà phải tự bù phần thiếu hụt.
Phần bảo hiểm bổ sung giúp tăng hạn mức chi trả nếu chi phí xây lại vượt mức bảo hiểm chính. Chẳng hạn, căn nhà được bảo hiểm $400,000 và có phần bổ sung 50% thì giới hạn chi trả cho việc xây lại có thể tăng thêm $200,000, tùy chi phí thực tế và điều kiện hợp đồng.
Luật mới yêu cầu hãng bảo hiểm chào bán phần bảo hiểm bổ sung cho nhà đủ điều kiện. Chủ nhà có thể mua và trả thêm phí hoặc từ chối; hãng bảo hiểm phải ghi nhận quyết định từ chối của khách hàng.
Theo Bộ Bảo Hiểm California (CDI), 87% hợp đồng bảo hiểm nhà trong tiểu bang hiện có phần bảo hiểm bổ sung chi phí xây lại, nhưng chỉ khoảng 1/3 có mức bổ sung từ 50% trở lên.
Ngành bảo hiểm ban đầu phản đối dự luật vì lo các quyền lợi bổ sung sẽ làm tăng phí, sau đó chuyển sang lập trường trung lập. Các nhóm bảo vệ người tiêu dùng cho rằng phần bảo hiểm này thường được sử dụng trong trường hợp nhà bị phá hủy hoàn toàn, nên tác động đến phí bảo hiểm toàn tiểu bang có thể tương đối hạn chế.
Tăng trách nhiệm của hãng bảo hiểm
Đạo Luật SB 876 yêu cầu các hãng bảo hiểm cung cấp và cập nhật bản ước tính chi phí xây lại nhà, giúp chủ nhà chọn mức bảo hiểm phù hợp. Nếu mức bảo hiểm ban đầu quá thấp, tiền bồi thường vẫn có thể không đủ dù đã mua phần bổ sung. Yêu cầu này cũng áp dụng trong những trường hợp đủ điều kiện của California FAIR Plan, chương trình dành cho người khó mua bảo hiểm nhà trên thị trường thông thường.
Luật tăng gấp đôi mức phạt đối với hãng bảo hiểm vi phạm quy định giải quyết bồi thường trong thời gian chính quyền công bố tình trạng khẩn cấp. Hãng vi phạm cũng phải bồi hoàn trực tiếp cho khách hàng bị ảnh hưởng.
Các công ty phải gửi Bộ Bảo Hiểm California (CDI) kế hoạch giải quyết hồ sơ sau thiên tai, nêu rõ cách liên lạc với khách hàng, sắp xếp nhân viên giải quyết một số lượng lớn yêu cầu bồi thường.
Báo trước sớm hơn nếu không gia hạn hợp đồng
Ông Newsom cũng ký Đạo Luật SB 1301, do Thượng Nghị Sĩ Ben Allen (Dân Chủ–California) đề xuất, nhằm giúp chủ nhà có thêm thời gian tìm bảo hiểm mới hoặc sửa chữa nhà để duy trì hợp đồng.
Từ ngày 1 Tháng Giêng, 2028, hãng bảo hiểm phải thông báo trước ít nhất 90 ngày nếu không gia hạn, tăng từ mức 75 ngày hiện nay. Nếu nguyên nhân là vấn đề chủ nhà có thể khắc phục, chẳng hạn mái nhà quá cũ, thời hạn báo trước là ít nhất 120 ngày. Thông báo phải giải thích nguyên nhân và những việc khách hàng cần làm để được xem xét gia hạn.
Tuy nhiên, ông Newsom phủ quyết hai Dự Luật SB 877 và SB 878, được đề xuất sau các vụ cháy Eaton và Palisades vào Tháng Giêng, 2025. Hai dự luật này yêu cầu hãng bảo hiểm cung cấp thêm tài liệu giải thích cách tính tiền bồi thường và trả tiền lãi phạt nếu chậm thanh toán.
Hai dự luật được đề xuất sau khi nạn nhân cháy rừng khiếu nại các hãng bảo hiểm chậm giải quyết hồ sơ, chậm trả tiền và không giải thích rõ cách tính bồi thường. Theo số liệu CDI cập nhật ngày 6 Tháng Bảy, 2026, các hãng đã chi $25.2 tỷ tiền bồi thường cho các vụ cháy tại Los Angeles County.
Ông Newsom cho rằng hai dự luật chưa cần thiết vì đã có quy định giải quyết những vấn đề này. Các nhóm bảo vệ người tiêu dùng và đại diện nạn nhân phản đối, cho rằng quy định hiện hành chưa ngăn được việc chậm trả tiền và thiếu minh bạch trong giải quyết bồi thường.
Các luật mới giúp chủ nhà có thêm lựa chọn bảo hiểm và thêm thời gian tìm hợp đồng thay thế nếu hãng từ chối gia hạn. Trước khi mua hoặc gia hạn, chủ nhà cần so sánh chi phí xây lại nhà ước tính với tổng mức bảo hiểm, gồm cả phần bổ sung, để giảm nguy cơ phải tự bù tiền sau thiên tai. (Ng.Tr.) [t.c.]
