WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 11 Tháng Mười, bất ngờ tuyên bố Nga và Ukraine đồng ý ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của nhau, có hiệu lực ngay lập tức. Tuy nhiên, theo Reuters, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông chưa nắm được chi tiết thỏa thuận và đang chờ phía Mỹ giải thích, trong khi Moscow chưa xác nhận thông tin này.
Trong thông báo đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết rằng hai bên đã đồng ý về một thỏa thuận “ngừng bắn năng lượng” và cảnh báo không bên nào được vi phạm. Tổng thống Mỹ không cung cấp thêm chi tiết về thời hạn, điều kiện thực thi hoặc cơ chế giám sát thỏa thuận.
“Có hiệu lực ngay lập tức, một lệnh ngừng bắn về năng lượng đã được thiết lập trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Cả hai bên đều đã đồng ý. Đừng phá vỡ lệnh này!” ông Trump viết.
Ông Zelensky cho biết Ukraine ủng hộ việc ngừng tấn công các cơ sở năng lượng, nhưng nhấn mạnh Nga cũng phải thực hiện cam kết tương tự. Nhà lãnh đạo Ukraine nói Kyiv đang chờ thông tin cụ thể từ chính quyền Washington.
Trước đó cùng ngày, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của Nga nếu Moscow chấm dứt những đợt oanh kích nhằm vào hệ thống điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Ông nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải có những bảo đảm thực chất, thay vì chỉ dựa trên tuyên bố chính trị.
“Nguyên nhân thực sự dẫn đến cuộc chiến ở Châu Âu là Nga, và chỉ mình Nga mà thôi,” ông Zelensky nói. “Việc chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng có thể được thực hiện ngay trong hôm nay, nhưng ông Putin không muốn làm điều đó.”
Diễn biến này xảy ra sau nhiều ngày căng thẳng giữa ông Trump và ông Zelensky về chiến lược quân sự của Ukraine. Ông Trump quy trách nhiệm cho các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở lọc dầu Nga về tình trạng giá dầu diesel tăng cao, đồng thời gây sức ép buộc Kyiv chấm dứt các hoạt động này.
Hôm Thứ Bảy, ông Trump còn tuyên bố Ukraine cần có một tổng thống mới, khiến giới chức Kyiv và một số nhà lập pháp Mỹ phản đối. Đáp lại, ông Zelensky cho biết ông sẽ tổ chức bỏ phiếu nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin đồng ý với lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày, theo Reuters.
Ông Zelensky khẳng định việc lựa chọn nhà lãnh đạo là “quyết định của người dân Ukraine,” nhưng nhấn mạnh rằng trước tiên giao tranh cần phải chấm dứt. Pháp luật Ukraine quy định không được tổ chức bầu cử trong thời gian áp dụng thiết quân luật vì lý do an ninh.
“Hãy nói với ông Putin rằng: hãy cho chúng tôi hai tháng, 60 ngày ngừng bắn hoàn toàn, 60 ngày thôi, và chúng tôi sẽ tổ chức bầu cử”, ông Zelensky nói.
Tranh cãi còn gia tăng sau khi ông Trump thông báo Mỹ tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với nhiên liệu Nga, cho phép Nga cung cấp hơn 300,000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và thế giới, theo những điều khoản do ông công bố. Ông Zelensky chỉ trích quyết định này, cho rằng nguồn thu bổ sung có thể giúp Moscow tiếp tục cuộc chiến.
Trong khi đó, các nhà lập pháp Mỹ, kể cả một số thành viên Cộng Hòa, lên án mạnh mẽ và đặt câu hỏi về hiệu quả của việc nới lỏng trừng phạt Nga.
Thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở năng lượng, nếu được hai bên xác nhận và thực thi, có thể giúp bảo vệ hệ thống điện và nguồn cung nhiên liệu trước mùa Đông. Tuy nhiên, việc ông Trump tuyên bố đạt thỏa thuận mà chưa công bố các điều khoản cụ thể, trong khi Nga chưa xác nhận, cho thấy triển vọng thực hiện vẫn còn nhiều bất định. (KL)
