Mai Phi Long/Người Việt
WASHINGTON, DC (NV) – Một trong những thành tích đáng kể nhất của Dân Biểu Derek Trần trong năm 2026 là vận động được gần $11 triệu phân bổ cho các thành phố và Orange County thuộc Địa Hạt 45 do ông đại diện, để thực hiện các dự án hạ tầng cơ sở thiết yếu, xây dựng nhà ở giá phải chăng, và cải thiện công tác ứng phó khẩn cấp và thảm họa.
Tuy nhiên, số tiền này lại nằm trong HR 7148, Dự Luật Ngân Sách Hợp Nhất 2026 (Consolidated Appropriations Act 2026), chi tiền cho Bộ Nội An (DHS), mà Dân Biểu Derek Trần bỏ phiếu chống ngày 3 Tháng Hai.
Vậy chuyện gì đã xảy ra? Vì sao một dân biểu bỏ phiếu chống một dự luật ngân sách lại có thể mang gần $11 triệu “trong” số tiền đó về cho địa hạt do mình đại diện?
HR 7148 có hai lần bỏ phiếu tại Hạ Viện, lần đầu vào ngày 22 Tháng Giêng và lần sau vào ngày 3 Tháng Hai.
Dân Biểu Derek Trần bỏ phiếu thuận vào Tháng Giêng và bỏ phiếu chống vào Tháng Hai.
Ngày 22 Tháng Giêng, Hạ Viện bỏ phiếu thông qua HR 7148 với số phiếu áp đảo 341–88, gồm 192 dân biểu Cộng Hòa và 149 dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu thuận. Hồ sơ chính thức của Hạ Viện cho thấy Dân Biểu Derek Trần bỏ phiếu thuận, và trong đó đã có số tiền gần $11 triệu cho Địa Hạt 45, thuộc phần Giao Thông, Gia Cư, và Phát Triển Đô Thị, gọi tắt là “Transportation-HUD” hay THUD. Sau đó, HR 7148 được chuyển qua Thượng Viện để biểu quyết.
Ngày 3 Tháng Hai, Dân Biểu Derek Trần bỏ phiếu chống HR 7148 sau khi dự luật được Thượng Viện điều chỉnh, thêm vào khoản phân bổ ngân sách cho DHS.
Trước khi bỏ phiếu chống, Dân Biểu Derek Trần giải thích lý do ông chống HR 7148 vì nó cấp ngân sách cho Cảnh Sát Di Trú (ICE) và Tuần Tra Biên giới (CBP) thuộc DHS mà không có bất kỳ cải cách nào đối với các hoạt động hiện tại của các cơ quan này. Việc này xảy ra sau hai trường hợp công dân Hoa Kỳ bị nhân viên ICE và CBP bắn chết ở Minnesota cùng những lo ngại đáng kể của cử tri về an toàn công cộng, cùng với việc công dân Hoa Kỳ bị giam giữ trái phép và bị đặt vào tình trạng nguy hiểm.
“Trong khi tôi ủng hộ việc tăng lương cho các quân nhân và cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe của chúng ta, tôi không thể, với lương tâm thanh thản, bỏ phiếu để tài trợ cho một cuộc tấn công vi hiến vào các quyền tự do dân sự của chúng ta,” Dân Biểu Derek Trần nói trong thông cáo đưa ra ngày 3 Tháng Hai.
Kết quả, Hạ Viện thông qua HR 7148 với số phiếu 217–214, trong đó, Dân Biểu Derek Trần bỏ phiếu chống.
Tóm lại, cho dù bỏ phiếu thuận hay chống HR 7148 vào ngày 3 Tháng Hai, số tiền gần $11 triệu của Địa Hạt 45 vẫn còn đó.
Hồ sơ công khai cho thấy văn phòng Dân Biểu Derek Trần tham gia vận động ngân sách cho địa hạt này từ nhiều tháng trước cuộc bỏ phiếu cuối cùng.
Ngày 26 Tháng Chín, 2025, văn phòng ông thông báo Uỷ Ban Chuẩn Chi Hạ Viện chấp thuận mức tài trợ cho cả 15 dự án cộng đồng mà ông đề nghị, tổng cộng khoảng $14.38 triệu.
Tuy nhiên, ngay lúc đó văn phòng ông Derek Trần cũng nói rõ rằng đây mới chỉ là ngân sách đề nghị. Dự luật vẫn phải qua các cửa chuẩn thuận ở Hạ Viện, Thượng Viện, và chỉ khi được tổng thống ký thành luật, số tiền đề nghị mới nằm trong ngân sách thật sự.
Khi được nhật báo Người Việt hỏi về vai trò của văn phòng ông cho các dự án cộng đồng, Dân Biểu Derek Trần nhấn mạnh rằng khoản tiền này là kết quả của công việc mà văn phòng ông đã thực hiện trong tiến trình xin và vận động ngân sách.
“Tôi rất tự hào và hoàn toàn đứng sau những công việc mà văn phòng tôi thực hiện để đem về $14 triệu ngân sách dự án cộng đồng, nhằm cải thiện các trạm cứu hỏa, sửa chữa đường sá và cầu cống, cũng như xây dựng nhà ở giá phải chăng tại Orange County,” Văn Phòng Dân Biểu Derek Trần trả lời qua một email. “Khoản ngân sách thiết yếu này sẽ góp phần làm cho cộng đồng chúng ta an toàn hơn, lành mạnh hơn và có chi phí sinh hoạt vừa túi tiền hơn, bằng cách đầu tư trực tiếp vào hoạt động an toàn công cộng, cơ sở hạ tầng địa phương, và xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp. Tôi mong tiếp tục công việc quan trọng này nhằm cải thiện phẩm chất đời sống cho mọi gia đình tại Orange County trong nhiều năm tới.”
Tài Trợ Dự Án Cộng Đồng (Community Project Funding-CPF)
Năm 2021, Ủy Ban Chuẩn Chi Hạ Viện công bố sáng kiến CPF, cho phép các dân biểu đề nghị phân bổ ngân sách liên bang cho các dự án và chương trình cụ thể nhằm giải quyết những nhu cầu cấp thiết tại các địa hạt mà họ đại diện.
Mỗi dự án xin ngân sách phải được đệ trình riêng, phải thuộc về chương trình đủ điều kiện, phải chứng minh nhu cầu theo tiêu chuẩn liên bang, phải được công khai, phải được Ủy Ban Chuẩn Chỉ duyệt xét, rồi mới có cơ hội được đưa vào một dự luật ngân sách hàng năm.
Theo hướng dẫn xin ngân sách cho tài khóa năm 2026 (FY2026) của Ủy Ban Chuẩn Chi ban hành từ ngày 2 Tháng Tư, 2025, mỗi dân biểu được nộp cho tối đa 15 dự án cộng đồng. Thời gian nhận đơn xin bắt đầu từ ngày 14 Tháng Năm, 2025. Mỗi dự án phải có “federal nexus,” tức phải gắn với thẩm quyền hoặc chương trình được luật liên bang cho phép. Ủy ban cũng nói rõ nhu cầu xin ngân sách rất cao và không thể tài trợ tất cả các dự án đủ điều kiện.
Rõ ràng, trước khi có một đô la nào được đưa vào dự luật ngân sách năm sau, phải có một quá trình chuẩn bị hồ sơ, xin ngân sách, xét duyệt, và thương lượng ngay từ năm trước.
Đáng chú ý là không phải mọi dự án đều được chấp thuận, và cũng không có khoản tiền nào tự động được “chia sẵn” cho một địa hạt.
Vì thế, ban đầu, Dân Biểu Derek Trần xin 15 dự án trị giá khoảng $14.38 triệu nhưng cuối cùng chỉ được 11 dự án, trị giá gần $11 triệu. [đ.d.]
