Trúc Phương/Người Việt
Ngày 31 Tháng Sáu, Ủy Ban Giao Dịch Hàng Hóa Tương Lai (Commodity Futures Trading Commission) phạt cựu Dân Biểu George Santos $35,000 vì đặt cược vào việc liệu chính ông có tham dự bài phát biểu Thông Điệp Liên Bang vào Tháng Hai hay không. Santos cũng bị cấm tham gia thị trường dự đoán Kalshi trong ba năm. Trong thực tế, với “thời tiết chính trị” hỗn loạn thất thường, thị trường dự đoán đang bùng nổ chưa từng có, với những màn giao dịch nội gián bán thông tin cho dân máu me cá độ…
Kỹ thuật “lùa gà”
Trang mạng Sweepspulse.com, một trong những nguồn thông tin toàn diện nhất tin tức công nghiệp bài bạc cá độ, vừa công bố số liệu cho thấy có đến $2.3 tỷ được đặt cược vào các sự kiện chính trị Mỹ tính đến cuối Tháng Bảy. Tổng giá trị cá độ chính trị được ghi nhận đang tăng mạnh trên tất cả nền tảng thị trường dự đoán được cấp phép cũng như các trang web cá độ trực tuyến quốc tế.
Trang tin thị trường cá độ toàn cầu Yogonet ghi nhận, các cuộc bầu cử giữa kỳ hiện chiếm 61% tổng khối lượng cá độ trên toàn bộ thị trường chính trị. Trung bình mỗi người chơi thực hiện bốn lượt cá độ chính trị mỗi tháng. Hoạt động giao dịch cá độ chính trị tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025…
Riêng chủ đề bầu cử giữa kỳ, NBC News cho biết, dân máu me cá độ đã đặt hơn $197 triệu vào việc dự đoán kết quả các ghế trong Hạ Viện lẫn Thượng Viện. Theo dữ liệu do tổ chức phi lợi nhuận Anti-Corruption Data Collective, cá độ chính trị trên Polymarket đã tăng gấp đôi, lên hơn $4 tỷ trong ba tháng đầu năm so với quý I-2025. Các khoản cá độ liên quan bầu cử chiếm hơn $325 triệu…
Việc cá độ kết quả các cuộc bầu cử thông qua thị trường dự đoán không phải chuyện mới. Trong cuộc bầu cử 2024, tờ Fortune từng thuật, dân chơi cá độ trên Polymarket đã đặt tổng cộng $3.2 tỷ vào cuộc đua giữa Donald Trump và Kamala Harris. Vấn đề ở đây là cá độ chuyên nghiệp, với sự đầu tư nghiên cứu dữ liệu rất kỹ trước khi “xuống tiền,” ngày càng biến dạng. Nó không còn là trò dự đoán bình thường mà là trò móc nối mua thông tin hoặc chính bản thân người chơi biết trước sự việc và tham gia cá độ.
Cần biết, các thị trường dự đoán khác với sòng bạc và các trang cá độ thể thao trực tuyến ở chỗ không có “nhà cái” đứng ra quyết định mức chi trả cho việc đoán đúng người thắng hoặc thua như trong trường hợp cá độ thể thao. Trong thị trường dự đoán, người chơi “cá độ” lẫn nhau chứ không phải với nhà cái. Các thị trường này, chẳng hạn Kalshi hay Polymarket, kiếm tiền bằng cách thu phí giao dịch.
Vấn đề đáng chú ý nhất là hiện tượng giao dịch nội gián. Đầu năm 2026, NPR cho biết, một số nhân viên thuộc các chiến dịch tranh cử cấp tiểu bang đã lợi dụng việc biết kết quả thăm dò nội bộ để đặt tiền vào chiến thắng của những ứng viên mà thời điểm đó dư luận bên ngoài tin rằng họ “ở kèo dưới,” có nghĩa khả năng thắng cử là thấp. Việc những kẻ “trong nhà” mạnh tay đặt vào kèo dưới (vì biết chắc ứng cử viên sẽ thắng), cuối cùng, mang lại cho họ khoản thắng độ đáng kể.
Chính ứng cử viên, trong vài trường hợp, còn bí mật đặt cược vào chiến dịch của mình để tạo “triển vọng” thắng cử. Dân cá độ theo đó mà cá theo, càng tạo ra tâm lý lệch lạc rằng ứng cử viên đó khó có thể thua. Nói theo ngôn ngữ bình dân, hiện tượng này gọi là “lùa gà”.
Điều đáng nói là ngay cả giới truyền thông cũng có khi bị “lùa,” khi họ đưa tin theo hướng tích cực hơn cho ứng cử viên, từ đó ảnh hưởng đến quan điểm công chúng về ứng cử viên. Khác với thăm dò dư luận, thường không chịu sự can thiệp trực tiếp từ các chiến dịch tranh cử, việc đặt cược vào chính chiến dịch của mình, nói cách khác, có thể làm thay đổi suy nghĩ cử tri về khả năng thành công, đối với một ứng cử viên tranh cử bằng mánh khóe láu cá là tự bỏ tiền đặt cược vào mình trên sàn thị trường cá độ.
Trong cuộc chiến Iran, dân chơi cá độ từng xôn xao trước việc một trương mục có tên “Magamyman” kiếm được hơn $553,000 nhờ đặt cược trên Polymarket về việc Lãnh Tụ Tối Cao Ayatollah Ali Khamenei bị giết, ngay trước khi Mỹ thực hiện chiến dịch quân sự bất ngờ tấn công Iran. Vài tuần sau, ba trương mục ẩn danh trên Polymarket thắng hơn $600,000 khi đặt cược việc Trump và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào cuối Tháng Tư.
Trước đó, Tháng Giêng, một nhà giao dịch ẩn danh cũng kiếm được hàng trăm ngàn đô khi đặt cược vào những thời điểm cực kỳ chính xác liên quan việc Tổng Thống Venezuela Nicolás Maduro bị bắt, ngay trước khi quân đội Mỹ thực hiện chiến dịch chớp nhoáng bắt cóc Maduro… Các vụ việc cho thấy người cá độ gần như chắc chắn có thông tin nội bộ chứ không phải mạo hiểm “xuống tiền” bằng việc đoán mò.
Cuối Tháng Bảy, Tòa Bạch Ốc chính thức loan bố Gabriel Perez không còn làm việc cho họ. Là người điều khiển máy nhắc chữ của Trump, Perez bị cáo buộc dùng dữ liệu mà mình biết trước để “cá” với người chơi trên thị trường dự đoán Kalshi rằng Trump sẽ nói gì hoặc không nói gì. Số tiền thắng cược của Perez là hơn $100,000.
Khi tổng thống… “lùa gà”
Mar-a-Lago có lẽ là cái “ổ” đầy nhóc thông tin hậu trường mà bất kỳ ai muốn kiếm tiền cá độ đều không thể bỏ qua. Những buổi tiệc qui tụ toàn dân cộm cán chắc chắn có không ít thông tin đáng giá cho dân cá độ. Ngoài ra, còn có các hội quán MAGA. Wall Street Journal thuật, Hè 2024, trong một bữa trưa tại Hội Quán Stovall House ở Tampa (Florida), Dân Biểu Anna Paulina Luna (Cộng Hòa-Florida) xì ra nguồn tin rằng bà biết Trump sẽ chọn JD Vance làm liên danh tranh cử. Luna thậm chí đề nghị Rogan O’Handley (người có ảnh hưởng trong phong trào MAGA) sử dụng thông tin để cá độ trên Polymarket.
Paulina Luna không là người duy nhất có “nguồn độc quyền” về việc Trump chọn JD Vance. Trong bữa tiệc tối tại quán bar sang trọng L’Annexe ở Georgetown, cựu chuyên gia ngân hàng đầu tư Mark Moran cũng biết trước vụ này một tháng trước khi Trump chính thức loan báo. Theo Wall Street Journal, nguồn tin của Mark Moran đến từ Jake Denton, lúc đó là chuyên viên nghiên cứu tại tổ chức bảo thủ Heritage Foundation. Dựa trên thông tin mật có được, Mark Moran đặt cược $900 trên Polymarket…
Tháng Tư, Thượng Viện ra lệnh nghiêm cấm giới chính trị gia tham gia cá độ. Nghị quyết lưỡng đảng của Thượng Viện cấm bất kỳ thượng nghị sĩ nào hoặc nhân viên Thượng Viện chơi trò cá độ trên các thị trường dự đoán.
Chính quyền một số tiểu bang cũng có hành động quản lý các thị trường dự đoán. Massachusetts đang kiện Kalshi vì cho phép hình thức “cá độ cửa sau” (backdoor betting – tức đặt cược dựa trên thông tin nội bộ hoặc lợi thế thông tin mà công chúng chưa biết). Minnesota cũng trở thành tiểu bang đầu tiên cấm hoàn toàn thị trường dự đoán. Với Illinois, chính quyền tiểu bang yêu cầu các đơn vị vận hành thị trường dự đoán đang vận hành trái với luật cờ bạc của tiểu bang phải chấm dứt hoạt động.
Nơi có trách nhiệm giám sát thị trường cá độ hiện là Ủy Ban Giao Dịch Hàng Hóa Tương Lai (Commodity Futures Trading Commission – CFTC). Năm 2014, CFTC lần đầu tiên cho phép một số hình thức cá độ bầu cử ở mức độ hạn chế trên sàn cá độ PredictIt. CFTC thật ra không chỉ không đủ năng lực để điều tra hoặc thực thi pháp luật đối với các vụ giao dịch nội gián liên quan thông tin bầu cử mà còn ngầm ủng hộ.
Chính CFTC đã đứng ra bảo vệ các thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket. Chẳng có gì khó hiểu. Cậu ấm nhà Trump, Donald Trump Jr., hiện là cố vấn cho Polymarket lẫn Kalshi. Chính công ty của Trump, Trump Media and Technology Group, chuẩn bị mở một thị trường dự đoán có tên Truth Predict.
Devin Nunes, giám đốc điều hành Trump Media, nói: “Truth Predict sẽ cho phép người dùng trung thành tham gia các thị trường dự đoán thông qua một mạng lưới đáng tin cậy, đồng thời tận dụng nền tảng mạng xã hội của chúng tôi để mang đến những cách thức hoàn toàn mới giúp người dùng thảo luận và so sánh các dự đoán.” Một khi chính tổng thống đứng sau một thị trường dự đoán thì khả năng tổng thống “lùa gà” để kiếm tiền là điều hoàn toàn có thể hình dung.
Tháng Hai, CFTC ban hành hướng dẫn cho các công ty vận hành thị trường dự đoán. Bản hướng dẫn dài sáu trang khẳng định quyền kiểm soát của CFTC đối với việc quản lý thị trường dự đoán. Có nghĩa, các tiểu bang giờ đây không có thẩm quyền xía vào chuyện cấm các thị trường dự đoán hoạt động. Chính Trump từng chỉ trích gay gắt quan điểm cho rằng việc quản lý thị trường dự đoán nên giao cho chính quyền tiểu bang. Đề cập việc Minnesota và Illinois siết chặt quản lý thị trường dự đoán, Trump gọi Thống Đốc Minnesota Tim Walz và Thống Đốc Illinois JB Pritzker là “cặn bã” (scum).
Trump rất hào hứng việc Mỹ “đang dẫn đầu” một “hình thức thị trường tài chính mới.” Công ty đầu tư 1789 Capital của cậu ấm Trump Jr. đã rót hàng triệu đô vào Polymarket. Chưa hết, chính quyền Trump đã hủy hai cuộc điều tra liên bang nhắm vào Polymarket vốn được khởi xướng dưới thời Joe Biden, đồng thời cấp phép cho Polymarket mở cửa tại Mỹ.
Xét ở góc độ rộng, sự bùng nổ thị trường dự đoán dẫn đến tình trạng giao dịch nội gián và thao túng thông tin còn ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Thử tưởng tượng tình báo Iran tìm được cách hóa giải một chiến dịch quân sự của Mỹ chỉ bằng việc nghiên cứu xem thị trường dự đoán người ta đang đặt cược vào khả năng xảy ra chuyện gì…[kn]
