SÀI GÒN (NV) – Hai tác phẩm “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng” và “Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch” của nhà văn Ngô Thế Vinh, hiện ở Long Beach, California, vừa được tổ chức Văn Đoàn Độc Lập Việt Nam trao giải thưởng Văn Việt 2017, vào sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Ba, tại Sài Gòn.
Ông Vinh cũng là một bác sĩ, một nhà biên khảo, nguyên gốc thuộc Nhóm Bạn Cửu Long.
Theo tin từ Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA), nhà văn Ngô Thế Vinh cho biết vì không thể về Việt Nam trực tiếp nhận giải thưởng này, ông ủy quyền cho nhà thơ Lý Đợi tiếp nhận và đọc diễn từ nhận giải thưởng Văn Việt 2017.
Trong diễn từ, nhà văn Ngô Thế Vinh viết: “Hai tác phẩm đó viết về sinh mệnh của một dòng sông là mạch sống không chỉ của Việt Nam mà còn của hơn 70 triệu dân thuộc bảy quốc gia ven sông. Hai tác phẩm đó không chỉ chất chứa nhiều dữ liệu, nhưng qua đó tôi cũng muốn chuyển tải thông điệp mang tính dự báo về ý đồ hiểm độc của Trung Quốc và những tranh chấp không thể tránh giữa Trung Quốc và các quốc gia trong lưu vực sông Mekong.”
Năm 2000, sau khi “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng” được xuất bản tại California, tác phẩm này được độc giả khắp bốn phương tiếp đón nhiệt tình.
Vào năm 2014 “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng” được Việt Ecology Press cùng với nhà xuất bản Giấy Vụn ở Việt Nam tái bản lần thứ ba, dạng không chính thức. Trong “Thay lời dẫn đầu,” tác giả Ngô Thế Vinh viết: “Do đụng tới những vấn đề nhạy cảm, nhất là với nước lớn Trung Quốc, tác phẩm sẽ không thể nào xuất bản ở Việt Nam trong một tương lai gần khi mà bối cảnh chính trị vẫn không có ổn định và cả chưa có tự do ngôn luận như hiện tại.”
Tác phẩm “Dòng Sông Nghẽn Mạch” do Văn Nghệ Mới xuất bản năm 2007 tại Nam California, là tập bút được thực hiện sau một số chuyến đi nghiên cứu thực địa từ Vân Nam, Trung Quốc, xuống đến các quốc gia có liên quan như Lào, Thái Lan, Cambodia và Việt Nam.
Vào năm 2012, tác phẩm này được nhà xuất bản Giấy Vụn cho ra mắt ở Việt Nam.
Trả lời đài VOA, nhà văn Ngô Thế Vinh cho hay: “Sự kiện một diễn đàn độc lập như Văn Việt quan tâm đến và trao giải cho hai tác phẩm mang tính ‘nhạy cảm và tế nhị’ đối với tình hình ở trong nước Việt Nam hiện nay là một quyết định rất có ý nghĩa và là một vinh hạnh cho người viết.”
Theo VOA, ông Hoàng Hưng, thành viên ban tổ chức giải Văn Việt, cho biết đây là lần thứ hai giải được trao, và được chủ tịch hội đồng giải là nhà văn Nguyên Ngọc quyết định trao cho sáu tác giả và tác phẩm.
Một giải gọi là giải đặc biệt, được trao cho hai tác phẩm của nhà văn Ngô Thế Vinh. Một giải chính thức về nghiên cứu phê bình trao cho nhà thơ Nguyễn Đức Tùng ở Canada, với đề tài “40 Năm Thơ Việt Hải Ngoại.”
Hai giải chính thức về thơ trao cho nhà thơ Ngu Yên ở Hoa Kỳ, và nhà thơ Vũ Thành Sơn ở Sài Gòn. Hai giải được gọi là giải của chủ tịch hội đồng, trao cho hai tác phẩm, là tiểu thuyết của cố nhà văn Nguyễn Khắc Phục ở Hà Nội, và tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Viện ở Sài Gòn.
Văn Đoàn Độc Lập Việt Nam là một tổ chức xã hội dân sự độc lập, không bị nhà nước nắm quyền kiểm soát. Nhiều người Sài Gòn nói rằng Văn Đoàn Độc Lập hiện nay có gì đó giống với tổ chức Văn Bút ở Sài Gòn trước đây do Linh Mục Thanh Lãng làm chủ tịch.
Ông Hoàng Hưng cho VOA biết: “Lúc vận động thành lập Văn Đoàn, nhiều người cũng e ngại, nhưng chúng tôi kiên quyết giữ. Tổ chức này và diễn đàn này là tập hợp những người viết bằng tiếng Việt trên toàn thế giới, không phân biệt quốc tịch, quốc gia. Nó chính là nơi để đoàn kết, tập hợp mọi người viết văn, không phân biệt về chính kiến hay quan điểm nghệ thuật, miễn là có chung nhau một ước vọng xây dựng một nền văn chương tiếng Việt tự do, nhân bản và sáng tạo.”
Cũng theo ông Hưng, năm ngoái, việc trao giải thưởng bị chính quyền ngăn cản. Năm nay, mọi việc diễn ra suôn sẻ, mặc dù có rất nhiều nhân viên an ninh thường phục công khai dùng máy quay ghi hình buổi lễ. Ban tổ chức cho biết năm sau sẽ tổ chức trao giải Văn Việt lần thứ ba tại Dinh Độc Lập, Sài Gòn. (Q.D.)
