Thanh Toàn
Bộ Công an VN vừa ra lệnh cấm cảnh sát giao thông (CSGT) lập trạm cố định, “vẫy xe” người đi đường, không làm đúng quy trình công tác…Vấn đề là ai kiểm tra CSGT?
Lệnh trên được ban bố vào ngày 28 tháng Bảy trên website của Bộ Công an VN. Theo đó, thứ trưởng Bộ Công an VN Phạm Quý Ngọ yêu cầu “lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ phải thực hiện phương thức tuần tra cơ động là chính. Nghiêm cấm lập các chốt kiểm tra cố định hoặc thường xuyên đến một địa điểm tổ chức dừng xe để kiểm tra (trừ địa điểm là điểm đen giao thông). Việc dừng phương tiện để kiểm tra phải thực hiện đúng quy trình công tác và điều lệnh Công an nhân dân, cấm tình trạng “vẫy xe” xem giấy tờ qua loa rồi cho đi.”
Cũng tại công điện này, Bộ Công an thừa nhận CSGT hiện nay được bố trí không đồng đều, CSGT ít tổ chức tuần tra cơ động, nhiều nơi lập chốt cố định tại đường quốc lộ.
Trước đó, ngày 23 tháng Bảy, trên Người Việt Online có đăng bài viết của độc giả Nguyễn Xuân Thanh gửi đến từ Thanh Hoá. Độc giả Xuân Thanh cho biết tại khu vực xã Nghi Sơn, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá có hai CSGT thường xuyên có mặt tại “chốt cố định” từ 6:00 tối để dừng xe người đi đường, dù họ không vi phạm gì. Nếu người đường quên đem giấy tờ tuỳ thân sẽ bị phạt tiền, nhưng phải nộp tại chỗ và không được cấp biên lai. Nhiều trường hợp người nước ngoài không có giấy phép lái xe do VN cấp, cũng bị phạt.
CSGT tự lập trạm, “vẫy xe” dừng người đi đường dù họ không mắc lỗi.
Hình chụp ngày 19 tháng Bảy tại Nghi Sơn, Tĩnh Gia, Thanh Hoá. (Hình: Nguyễn Xuân Thanh)
Rõ ràng, hiện tượng CSGT tự ý lập chốt, “ăn chận” người đi đường không chỉ xảy ra ở Thanh Hoá, mà đã rất phổ biến ở nhiều nơi khác, khiến Bộ Công an phải ra lệnh cấm. Tuy nhiên, lệnh này không làm cho người dân yên tâm, vì Bộ này chỉ biết ra lệnh “cấm” nhưng không nói rõ ai sẽ là người kiểm tra CSGT có làm đúng hay không. Công điện chỉ nêu chung chung ”Nếu phát hiện người có biểu hiện vi phạm quy trình công tác, tiêu cực trong khi thi hành nhiệm vụ, phải kiên quyết lập biên bản, xử lý theo quy định.” Vậy ai sẽ là người kiểm tra hành vi của CSGT? Nếu là người dân phát hiện CSGT tiêu cực khi làm nhiệm vụ thì sao? Họ làm gì có quyền lập biên bản, xử lý CSGT!
Đã có rất nhiều trường hợp người phát hiện tiêu cực cũng cố gắng “đấu tranh chống tiêu cực” như lời kêu gọi của chính quyền, nhưng cuối cùng họ nghiệm ra một điều “thà vén đầu gối ra nói còn sướng hơn!” vì có kiện cáo gì thì cũng vẫn “đâu vào đấy”, thậm chí còn mang hoạ vào thân. Đấu tranh là “tránh đâu” mà!
Do vậy, đã có rất nhiều người lỡ bị CSGT thổi còi, dù vi phạm (lỗi thông thường là quên giấy tờ tuỳ thân), hay không vi phạm cũng “thí cô hồn” cho CSGT ít tiền để được đi.
Nhưng chiếu theo Khoản 11, Điều 38 của Nghị định xử phạt vi phạm trong giao thông đường bộ do Chính phủ VN ban hành (nghị định sửa đổi có hiệu lực từ ngày 19 tháng Chín năm 2012), việc đưa tiền cho người đang “thi hành công vụ” này nằm trong khung phạt đến mức 5 triệu đồng VN (tương đương $250). Rất nhiều người từ vô tội, muốn yên ổn sẽ trở thành người có tội! Tuy vậy, trên thực tế thì những quy định trên trở thành vô nghĩa khi “tội” này có sự “tiếp sức” của CSGT. Bởi nếu CSGT không vòi vĩnh, hối lộ thì chẳng ai dư tiền để bố thí.
Vì vậy, Bộ Công an VN có đưa ra hàng trăm chỉ thị nhưng không có biện pháp kiểm tra, thì những lệnh cấm các hành vi sai phạm của CSGT cũng như “nước đổ đầu vịt” mà thôi!
