“Cửa sổ tâm hồn”

Thanh Tùng 



Người phương Tây coi đôi mắt là “cửa sổ tâm hồn”, còn người phương Đông lại thâm thúy hơn khi nói “Nhân vi tâm chi ngoại bộ, quan kỳ vật ngoại tri kỳ nội”, tạm dịch “Đôi mắt là cửa ngoài của tâm hồn, nhìn bề ngoài biết được bên trong”.



Có người lại cho rằng “Con mắt biết nói, biết cười” bởi nó phản ánh được tâm tư, tình cảm của con người. Tình yêu của phụ nữ thường được bộc lộ qua đôi mắt. Vì thế đôi mắt phụ nữ từ cổ chí kim từng là nguồn cảm hứng và là đề tài để các nhà văn, nhà thơ sáng tác ra nhiều áng văn thơ bất hủ. Trong bài thơ “Liếc nhìn” của thi sĩ người Thụy Điển Klockhoff (1840-1867) có đoạn:

                                          

“Lúc em đưa mắt dịu tươi

 Liếc nhìn quanh quất sáng ngời hào quang

 Thì trong khắp cõi nhân gian

 Ánh chi kỳ diệu ngời lên trước mình.”



Nhà thơ Bùi Minh Quốc trong bài thơ “Mắt em” lại viết:

                                          

“Lạ kỳ đôi mắt của em

 Ngước nhìn như thể mắt chim dịu dàng

 Mà sao trút lửa nồng nàn

 Phút đầu tiên ấy bàng hoàng lòng anh

 Ôi em đôi mắt trong lành

 Mở cho anh thấy cao xanh tâm hồn

 Như trời xuân nắng tươi non

 Thoáng nhìn nhau đã vẹn tròn tin yêu.”

 

Cũng tả đôi mắt phụ nữ, nhà thơ không chuyên Bùi Văn Khang lại viết:

                                           

“Cùng đi chung chuyến đò ngang

Mắt em gieo cả mùa vàng tim anh 

Mắt nhìn đò cũng chòng chành

Mắt ơi say quá, thôi đành mộng mơ.”



Chính vì khả năng biểu cảm của đôi mắt  phong phú như vậy, nên các nhà văn lớn thường miêu tả nội tâm nhân vật qua đôi mắt. Đại văn hào Nga Lev Tolstoi từng 13 lần tả ánh mắt của cô Natasa trong tiểu thuyết “Chiến tranh và hòa bình”. Nhà văn Nguyễn Đình Thi 5 lần tả đôi mắt của Phượng trong tiểu thuyết “Vỡ bờ”.                



Không những tả tâm trạng con người qua đôi mắt, mà qua hình dáng và màu sắc con mắt, người ta còn đoán biết được nhân thân, tính cách của con người. Người trung thực, lương thiện hay gian tà, độc ác đều thể hiện ở con mắt hoặc ánh mắt nhìn.






Hình minh hoạ. Nguồn: ulmerderm.com   



Từ kinh nghiệm cuộc sống, nhân dân ta đã biết cách đánh giá tính cách con người qua đôi mắt bằng những câu ca dao như:



Những người con mắt lá răm

Lông mày lá liễu đáng trăm quan tiền

Những người ti hí mắt lươn

Trai thì trộm cướp, gái buôn chồng người.

                  

Hoặc:



Lợn kia trắng mắt thì nuôi

Người kia trắng mắt là người bất nhân.



Hay:

                                               

Người khôn con mắt đen sì

Người dại con mắt nửa chì, nửa thau.



Nói về người phụ nữ ác nghiệt, dữ dằn dân gian lại có câu:

                                               

Voi chéo ngà, đàn bà chéo (ché) mắt.

                   

Thành ngữ, tục ngữ Việt Nam cũng có những tổ hợp từ nói về tính cách con người thể hiện qua đôi mắt như: “mắt cú, da lươn” (chỉ người lươn lẹo, hay xoi mói chuyện người khác), “mắt la mày lét”-“mắt như mắt rắn ráo” (chỉ người gian tà, xảo quyệt), “mắt trắng dã, môi thâm sì” (chỉ người vô ơn, bạc nghĩa),…

                    

Qua trạng thái, màu sắc con mắt, các thầy thuốc đông y, tây y còn chẩn đoán được tình trạng sức khỏe của con người. Người bị mất ngủ lâu ngày mắt thường lờ đờ, thâm quầng; người bị bệnh gan mắt có sắc vàng; người có đôi mắt đờ đẫn, dại dại là dấu hiệu của bệnh tâm thần; người mắt lồi thường là biểu hiện của bệnh bazơđô…

                    

Cuối cùng, đôi mắt còn thể hiện hình hài con người. Chỉ cần che đôi mắt đi thì không thể nhận nhận ra người đó là ai. Chính nhờ đặc tính này, báo chí và truyền hình vì lý do tế nhị hoặc nhân đạo đã bôi đen, che khuất hoặc làm nhòa đôi mắt những người phạm lỗi để người thân không nhận ra họ.



Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Chó cùng cắn giậu

“Tội” của Lê Đình Lượng là đã không chịu câm miệng để mặc cho đảng và nhà nước CSVN mặc sức mua bán lãnh thổ, đè đầu cưỡi cổ người dân.

Lính Miền Nam

Thời gian đã không đứng về phe thắng cuộc, và đã dần hé mở dần chân dung của những người lính miền Nam

Việt Nam có còn cửa ‘đi đêm’ với Slovakia?

Khủng hoảng ngoại giao Slovakia-Việt Nam mở màn tròn một năm sau vào Tháng Tám, 2018, đầy kịch tính và diễn biến sôi động theo từng tuần lễ.

Khát vọng trở về

Họ, trong nhiều hoàn cảnh, ra đi cũng chỉ bất đặng đừng, để đấu tranh cho mục tiêu dân chủ hóa đất mẹ, và cũng là để tìm hướng trở về.

Múa trên những xác người

Trung Cộng đang tổ chức 6 năm ngày thành lập thành phố họ đặt tên là Tam Sa trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa. Nghĩa là công khai nhục mạ tập đoàn cầm quyền ở Việt Nam.

Cuộc thẩm vấn cuối cùng

Hôm Thứ Tư, mùng 8 Tháng Tám, 2018, ông Jay Sekulow - một luật sư trong dàn luật sư đông đảo của Tổng Thống Trump - cho biết Bạch Cung đã trả lời lá thư mời tổng thống đến thẩm vấn của công tố viên đặc trách Robert S. Mueller III.

Vài suy nghĩ về ông Giáp

Võ Nguyên Giáp có công gây dựng nên một tập đoàn tội ác nhưng lại ra đi thanh thản và vinh quang, trong khi chính những nạn nhân vô tội của chế độ thì lại hứng chịu thảm trạng bi đát của gia đình để rồi phải ra đi trong uất ức, tủi nhục.

Những người ‘mẹ vắng nhà’

Bộ phim tài liệu “Mẹ Vắng Nhà” nói về nữ tù nhân Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (mẹ Nấm) đang được trình chiếu trên nhiều quốc gia, cũng là lúc thêm một “mẹ vắng nhà” nữa. 

Đoàn Kế Tường và Đoàn Thạch Hãn

Xem Ký Đinh Anh Quang Thái xong, tôi mới biết là mình hơi nông nỗi. Đoàn Kế Tường không chỉ viết văn, viết báo mà còn là một nhà thơ với nhiều tác phẩm đã xuất bản từ lâu.

Tháng Bảy Slovakia…

CS Việt Nam đã lợi dụng lòng hiếu khách của Chính phủ Slovakia để mượn chiếc máy bay của Slovakia ‘vận chyển’ Trịnh Xuân Thanh về Hà Nội.