“Cửa sổ tâm hồn”

Thanh Tùng 



Người phương Tây coi đôi mắt là “cửa sổ tâm hồn”, còn người phương Đông lại thâm thúy hơn khi nói “Nhân vi tâm chi ngoại bộ, quan kỳ vật ngoại tri kỳ nội”, tạm dịch “Đôi mắt là cửa ngoài của tâm hồn, nhìn bề ngoài biết được bên trong”.



Có người lại cho rằng “Con mắt biết nói, biết cười” bởi nó phản ánh được tâm tư, tình cảm của con người. Tình yêu của phụ nữ thường được bộc lộ qua đôi mắt. Vì thế đôi mắt phụ nữ từ cổ chí kim từng là nguồn cảm hứng và là đề tài để các nhà văn, nhà thơ sáng tác ra nhiều áng văn thơ bất hủ. Trong bài thơ “Liếc nhìn” của thi sĩ người Thụy Điển Klockhoff (1840-1867) có đoạn:

                                          

“Lúc em đưa mắt dịu tươi

 Liếc nhìn quanh quất sáng ngời hào quang

 Thì trong khắp cõi nhân gian

 Ánh chi kỳ diệu ngời lên trước mình.”



Nhà thơ Bùi Minh Quốc trong bài thơ “Mắt em” lại viết:

                                          

“Lạ kỳ đôi mắt của em

 Ngước nhìn như thể mắt chim dịu dàng

 Mà sao trút lửa nồng nàn

 Phút đầu tiên ấy bàng hoàng lòng anh

 Ôi em đôi mắt trong lành

 Mở cho anh thấy cao xanh tâm hồn

 Như trời xuân nắng tươi non

 Thoáng nhìn nhau đã vẹn tròn tin yêu.”

 

Cũng tả đôi mắt phụ nữ, nhà thơ không chuyên Bùi Văn Khang lại viết:

                                           

“Cùng đi chung chuyến đò ngang

Mắt em gieo cả mùa vàng tim anh 

Mắt nhìn đò cũng chòng chành

Mắt ơi say quá, thôi đành mộng mơ.”



Chính vì khả năng biểu cảm của đôi mắt  phong phú như vậy, nên các nhà văn lớn thường miêu tả nội tâm nhân vật qua đôi mắt. Đại văn hào Nga Lev Tolstoi từng 13 lần tả ánh mắt của cô Natasa trong tiểu thuyết “Chiến tranh và hòa bình”. Nhà văn Nguyễn Đình Thi 5 lần tả đôi mắt của Phượng trong tiểu thuyết “Vỡ bờ”.                



Không những tả tâm trạng con người qua đôi mắt, mà qua hình dáng và màu sắc con mắt, người ta còn đoán biết được nhân thân, tính cách của con người. Người trung thực, lương thiện hay gian tà, độc ác đều thể hiện ở con mắt hoặc ánh mắt nhìn.






Hình minh hoạ. Nguồn: ulmerderm.com   



Từ kinh nghiệm cuộc sống, nhân dân ta đã biết cách đánh giá tính cách con người qua đôi mắt bằng những câu ca dao như:



Những người con mắt lá răm

Lông mày lá liễu đáng trăm quan tiền

Những người ti hí mắt lươn

Trai thì trộm cướp, gái buôn chồng người.

                  

Hoặc:



Lợn kia trắng mắt thì nuôi

Người kia trắng mắt là người bất nhân.



Hay:

                                               

Người khôn con mắt đen sì

Người dại con mắt nửa chì, nửa thau.



Nói về người phụ nữ ác nghiệt, dữ dằn dân gian lại có câu:

                                               

Voi chéo ngà, đàn bà chéo (ché) mắt.

                   

Thành ngữ, tục ngữ Việt Nam cũng có những tổ hợp từ nói về tính cách con người thể hiện qua đôi mắt như: “mắt cú, da lươn” (chỉ người lươn lẹo, hay xoi mói chuyện người khác), “mắt la mày lét”-“mắt như mắt rắn ráo” (chỉ người gian tà, xảo quyệt), “mắt trắng dã, môi thâm sì” (chỉ người vô ơn, bạc nghĩa),…

                    

Qua trạng thái, màu sắc con mắt, các thầy thuốc đông y, tây y còn chẩn đoán được tình trạng sức khỏe của con người. Người bị mất ngủ lâu ngày mắt thường lờ đờ, thâm quầng; người bị bệnh gan mắt có sắc vàng; người có đôi mắt đờ đẫn, dại dại là dấu hiệu của bệnh tâm thần; người mắt lồi thường là biểu hiện của bệnh bazơđô…

                    

Cuối cùng, đôi mắt còn thể hiện hình hài con người. Chỉ cần che đôi mắt đi thì không thể nhận nhận ra người đó là ai. Chính nhờ đặc tính này, báo chí và truyền hình vì lý do tế nhị hoặc nhân đạo đã bôi đen, che khuất hoặc làm nhòa đôi mắt những người phạm lỗi để người thân không nhận ra họ.



Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tượng đài, lư hương và thùng rác

Tượng đài là tác phẩm của điêu khắc gia Phạm Thông, miêu tả Đức Trần Hưng Đạo đang đứng chỉ tay xuống sông Sài Gòn với gương mặt đầy khí phách của một tướng lãnh tài năng, đức độ.

Ai rước Hoa Vi dày mã tổ? Ai dời lư hương phụ tiền nhân?

Ai rước Hoa Vi dày mã tổ? Ai dời lư hương phụ tiền nhân?

Nghệ thuật nói thách

Người bán siêu việt nhất trên thị trường Mỹ vẫn là Tổng Thống Donald Trump: ông bán một món hàng người Mỹ không cần mua và cũng không thích mua: bức tường biên giới.

Về quê ăn tết ‘không nói chuyện chính trị’

Không nói chuyện chính trị là một cái mốt của những người tự xem là thức thời. Như con đà điểu rúc đầu vào cát, né mọi vấn đề bức xúc của cuộc sống.

Chủ tịch nước, Tổng bí thư, công việc của ông là gì?

Với vai trò Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đang vật lộn với cái khẩu hiệu Chủ nghĩa Xã hội nhất là lúc này khi mà người anh em Venezuela đang bị bao vây

Nạn dịch thuốc có chất á phiện ở Mỹ

Dịch nghiện thuốc có chất á phiện lan tràn trên tất cả các tiểu bang và tất cả các sắc dân. Thống kê của Đại Học Princeton năm 2015 cho thấy tử vong do ngộ độc thuốc tăng mạnh từ đầu thế kỷ thứ 21.

Ngày Xuân nghe chơi vài câu hát Xẩm

Hát Bộ, hát Chèo, hát Cô Đầu, hát Cải Lương, hát Hồ Quảng… để kiếm sống ra sao thì tôi không biết. Chớ còn hát Xẩm thì dù có được (cho) tiền, vẫn nghèo xơ xác.

Triền miên quấy rầy tổng thống

"Dân Biểu Adam Schiff  vừa công bố là sẽ soi mói tìm kiếm mọi góc cạnh trong cuộc sống của tôi qua cả hai bình diện tiền tài và riêng tư"

Bắc Kinh và chiến lược đổ bộ âm thầm vào nước Úc

Huang Xiangmo là một trong hai người Trung Quốc có ảnh hưởng chính giới và đảng chính trị lớn nhất của Úc, đảng Lao Động và đảng Cấp Tiến.

Tết Kỷ Hợi và bài học Venezuela

Venezuela là nỗi ám ảnh làm nhiều người giật mình. Người Venezuela phải viết lại lịch sử của họ bằng máu và nước mắt, nhằm “thoát Trung”