GS. Alexander Lê Trung Cang
Trong thời gian hơn 30 năm vừa qua đã có rất nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học nhưng vẫn không tìm được việc làm và vị thế xứng đáng trong cuộc sống. Vì sao?
Nếu các nhà giáo không có kiến thức sâu sắc thì sẽ không thể đào tạo được sinh viên với có đầy đủ kiến thức, lẫn nhân cách. Kiến thức trong nền kỹ nghệ khoa học và kỹ thuật hiện nay đã đi rất xa và rất nhanh trong thời gian hơn 50 năm vừa qua.
Sinh viên ngày tốt nghiệp. Hình minh hoạ. Nguồn: braintrack.com
Tương tự như trong một cuộc chạy đua marathon có muôn vạn triệu người tham dự. Có rất nhiều người chạy trước và về đến mức nhanh sớm hơn do siêng năng nghiên cứu, học hỏi, luyện tập, đóng góp,…Nhưng đồng thời, cũng có rất nhiều người yếu kém, lười biếng học hỏi, và luyện tập, thiếu trau dồi, yếu kém trình độ, nên đã bỏ cuộc, hoặc chạy chậm hơn nhiều người khác.
Kế tiếp, trong số những người thắng cuộc về đến mức, có người vẫn tiếp tục tự trau dồi và tự luyện tập nhiều hơn. Những người này lại càng chạy nhanh hơn và càng xa hơn so với những người chạy chậm và những người ngưng tập luyện.
Đã có rất nhiều cá nhân đã đóng góp xuất sắc để đẩy nhanh và đẩy mạnh kỹ nghệ khoa học và kỹ thuật hiện đại. Nhưng đồng thời, cũng đã có rất nhiều cá nhân đã không có nhiều điều kiện môi trường và sự hỗ trợ xứng đáng, không hội đủ trình độ để chạy đuổi theo mức phát triển nhanh chóng của xã hội và thế giới; cả kiến thức kỹ thuật, tài chánh, nhân cách, và minh triết.
Một số giáo sư xuất sắc của những viện đại học danh tiếng, sau thời đệ nhị thế chiến, đã về hưu sau khi làm tròn trách nhiệm và nhiệm vụ của họ. Tư cách, lương tâm, và kiến thức của những vị nhà giáo kế tiếp nối nghiệp đã suy giảm nhiều hơn trong những năm sau này. Khoa dạy về nhân cách trong xã hội cũng suy giảm trầm trọng trong 50 năm qua. Nhiều trường đại học và viện giáo dục văn hóa đã suy thoái, và biến hóa thành những cơ quan kinh doanh trá hình dưới danh nghĩa đào tạo, giáo dục, và xây dựng.
Những người tốt nghiệp đại học trong thời hiện tại đã và đang tự ảo tưởng khả năng và kiến thức của chính mình. Họ đầy cao vọng, nhưng thật sự lại bất tài, bất lực vì có rất nhiều hạn chế trên nguyên lý.
Thực tế trên dẫn đến tình trạng nhiều người đã vô tình học và thấm nhập bản tánh ích kỷ và sai lầm nhiều hơn là chân chính. Vì không hiểu để phân biệt sai trái, hoặc tránh ngừa, họ chỉ chủ trương sử dụng bất kể thủ đoạn, bất kể luân lý đạo đức, để luôn không ngừng, nhanh chóng đạt nhiều kết quả, và nhiều lợi tức, chứ không chủ trương chân tận lực, kiên trì học hỏi, nghiên cứu luyện nghề và phục vụ xã hội.
Tương tự đàn chó sói đói khát và tuyệt vọng trong rừng hoang và sa mạc, chúng sẵn sàng tận dụng bất kể thủ đoạn, cùng nhau hùa hạp để tấn công và thủ tiêu bất cứ con mồi nào trông có vẻ yếu thế. Những học sinh tốt nghiệp đại học đã học được khuynh hướng chủ trương phối hợp và tân dụng số đông để lấn áp, khéo léo kếp hợp sử dụng mưu trí, lời nói, kết hợp khoa thuật thuyết phục, thuật xảo luận, và thuật hùng biện. Mục đích là thuyết phục, gây ảnh hưởng, và sai khiến tâm tư đối phương và tập thể, nhằm lợi dụng công sức và nguồn lợi, để thu đạt tối đa lợi tức cho chính mình và những người cùng nhóm phái (tương tự như những đường lối tiếp thị bằng hệ thống mạng lưới kim tự tháp, những siêu quảng cáo trong trong TV, báo chí, và truyền thông đại chúng).
Giống những vị lực sĩ đang thi chạy trong những cuộc đua ngắn hạn, nhiều sinh viên tốt nghiệp của thời hiện đại học đã sai lầm vì quá gấp rút, hấp tấp, và thiếu kiên nhẫn, chỉ học vắn tắt, để nhanh chóng lấy điểm cao, và mảnh bằng, chứ không chịu tự nghiên cứu để có được sự hiểu biết sâu đậm, cao siêu hơn trong cuộc sống lâu dài. Họ vô tình tự đặt nhiều trông mong và đòi hỏi quá lố, không thực tế, thiếu cân nhắc sâu sắc, quên đi ngay cả bản thân, nhân cách, và nguyên lý chân chính của chính mình, dễ dàng tự sớm tiêu hủy, tận diệt mạng sống của chính mình; sống bất kể những hậu quả, hoặc nguy hại khác.
Đa số sinh viên tốt nghiệp thời hiện đại vô tư tranh đua, chạy theo, và bắt chước theo những gì nổi bật bề ngoài, dễ làm, dễ học, cấp thời. Vì sự hạn chế, nông cạn, thiếu kém bản tánh tự lập và tự tin bên trong tâm tư, sinh viên tốt nghiệp đại học có khuynh hướng rất dễ dàng bị sự thúc đẩy và ảnh hưởng bởi những động lực từ những tập thể bên ngoài. Điều này khiến cho họ mạnh dạn, và sẵn sàng tham gia vào hầu hết những sinh hoạt dễ gây được nhiều sự chú ý, khen ngợi, cổ động, và được bồi thưởng tài chánh.
Động lực chủ động học hỏi và tranh đấu bên trong của những cá nhân này luôn có nhiều hạn chế, vì họ bị lệ thuộc vào danh lợi cấp thời, hoặc bởi những mối “lo sợ” vô hình trong tâm tư.
Sinh viên tốt nghiệp đại học của thời hiện học được khuynh hướng cố tình, và luôn che dấu những hành động, thủ đoạn, tư tưởng sai lầm, và hạn chế của chính mình đối với mọi người; và ngay cả những đối tượng không cần thiết phải che dấu sự hạn chế của chính mình. Vì thế, họ không có điều kiện cần thiết để sửa đổi, cải tiến, và phát triển tài năng.
Chỉ có những sinh viên biết tự lập tiến thân thì có được động lực bên trong mãnh liệt, sâu sắc, và vững bền nhiều hơn; họ không bị lệ thuộc nhiều vào vật chất bên ngoài chỉ vì họ chủ trương tạo khả năng tự xuất phát động lực thúc đẩy và tự khích lệ chính mình để đạt được giá trị chân chính chứ không phải những giá trị đơn thuần và ngắn hạn trong cuộc sống.
Nhiều công ty và kỹ nghệ toàn quốc đã phí rất nhiều tài nguyên, công lao, và thời gian vì đã thuê lầm những sinh viên tốt nghiệp thiếu trình độ kiến thức và bản năng học hỏi. Những người tuyển chọn nhân sự cho các công ty này thường là những vị cũng bị hạn chế tài năng. Tình trạng này diễn ra ngày càng nhiều hơn trong mọi quốc gia và trên toàn cầu.
Cho đến hiện tại, vì đồng lương, vì mưu sinh, nhu cầu cấp thời, và gia đình, không ít sinh viên tốt nghiệp đại học đã làm hầu như bất cứ nghề nào, dù liên hệ hoặc không liên hệ đến những gì họ đã học và được huấn luyện trong những năm đại học đầy tốn kém. Nhiều người bắt buộc phải bỏ lỡ, bỏ dang dở những gì đã học và nghiên cứu (tối thiểu bốn đến mười năm) trong đại học. Trong đó rất nhiều người đã chọn sai ngành học, không thích ứng với bản năng, ước nguyện, và năng khiếu riêng tư. Nhưng sinh viên tốt nghiệp đã tận dụng một phần nhỏ đã thu đạt từ các trường đại học, nhanh chóng áp dụng vào công việc trước mắt, đã biến đổi, chuyển hướng, để sinh tồn, và đối phó với những công việc cho đồng lương trong cấp thời.
Một số sinh viên may mắn tìm được công việc tương đối vững bền trong giai đoạn cấp thời. Nhưng sự thật bên trong, họ đã phải chịu đựng rất nhiều gian lao, cực nhọc, thiệt thòi, phải cạnh tranh nhiều hơn, và không có nhiều cơ hội phát triển xứng đáng.
Mặc dù có nhiều việc làm thịnh hành và dễ tìm như làm nhân viên trung gian tiếp thị, bán chương trình bảo hiểm, nhân viên bán dược phẩm, dược thảo, xe cộ, chuyên chở, địa ốc, mai táng, du lịch, kế hoạch tài chánh,…Đây là những việc làm có rất đông người tham gia, vì tương đối dễ được nhận làm nhân viên, vì không đòi hỏi trình độ hoặc bằng cấp đại học. Nhưng sau một thời gian tham gia, thì mới hiểu được rằng công việc tiếp thị và bán các sản phẩm không dễ dàng như tiên đoán lúc khởi đầu; và ngược lại, rất nhiều nan giải, khó khăn, thử thách, và cạnh tranh khốc liệt.
Đồng thời, những môi trường và sinh hoạt hư hại và trụy lạc thường xuyên hằng ngày của giới trẻ như xem phim, chơi video game, nghe nhạc, thụ hưởng, đua đòi, tiệc rượu, bè đảng, sử dụng những loại thuốc và nước uống kích thích, vô tình bắt chước nhiều hành vi sai lầm. Đây là những yếu tố môi trường và sinh hoạt đã gây thêm nhiều cản trở vô hình cho sự trưởng thành, học đạt, và phát triển kiến thức lẫn nhân cách chính chắn của các sinh viên đại học.
Vì tình trạng hạn chế tài năng, kiến thức, và nhân cách là những yếu tố chánh yếu, nên sinh viên tốt nghiệp cần phải thành thật với chính mình, tự dẹp bỏ cái tôi, tự tìm hiểu thêm rõ ràng và chính chắn hơn những hạn chế của mình, tự tận tâm nhận thức và nhìn nhận những yếu tố hạn chế nầy.
Nếu không tự nỗ lực để tạo điều kiện chỉnh đổi và theo kịp dòng cuốn, và cuộc đua tranh của xã hội, thì họ sẽ bị thua cuộc và bị bỏ rơi. Nếu sinh viên nào không tự nỗ lực vượt qua những giai đoạn cần thiết, thì sẽ hoàn toàn và vĩnh viễn bị hạn chế và thụt lùi chính mình.
Để đạt thành công, tiếp tục phát triển lâu dài, và vượt qua được sự cạnh tranh gắt gao của khối đông, sinh viên tốt nghiệp đại học cũng cần phải tự tạo ra thêm nhiều cơ hội và điều kiện xứng đáng hơn cho chính mình, truy tìm những môi trường, điều kiện, và những người thầy xứng đáng để học hỏi. Những người thầy và quản lý có trình độ tại các công ty luôn luôn có nhiều nhu cầu và mong muốn huấn luyện và đào tạo nhân viên trở thành những người hữu dụng và xuất sắc. Chính vì thế, ông cha và tổ tiên ta đã có câu “Tầm thầy học đạo, tầm bạn học đời”
Gs. Alexander Lê Trung Cang: Chuyên Khoa Điều trị, Tư vấn Tâm lý, Giáo dục, và Đào tạo. Sáng lập Lực lượng Võ Đạo Minh Triết và Trường Thọ. Sáng lập Khối Nhân Đức Tính Học — “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. (714) 924-8463
