Bà thẩm phán nhân đạo

Hôm 2 Tháng Bảy, 2019, bà thẩm phán liên bang Marsha J. Pechman bị cô Stephanie Grisham, tân phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, chỉ trích là bản án của bà là “…chỉ khuyến khích những kẻ buôn lậu và buôn người gia tăng hoạt động, gây áp lực nặng hơn nữa trên hệ thống di dân của Mỹ; không một vị thẩm phán cấp quận nào có quyền áp đặt quan điểm mở toang biên giới của đất nước này.”

Grisham viết câu này trên một bản tuyên bố; luận điệu cô sử dụng nghe ngổ ngáo hơn cô Sarah Huckabee Sanderts, người phát ngôn tiền nhiệm.

Cô Grisham, nhân danh tổng thống, buộc bà Pechman vào tội “lạm quyền” để “áp đặt quan điểm mở toang biên giới Mỹ-Mễ,” trong lúc bà Pechman chỉ sử dụng quyền của một chánh án để xử vụ kiện do những luật sư của người tị nạn đang bị giam giữ vô thời hạn khởi tố.

Họ đã bị giam nhiều tháng dài, mặc dù chưa được ra bất cứ tòa án nào của Mỹ cả, mà chỉ để thi hành lệnh của ông Bộ Trưởng Tư Pháp William P. Barr. Bà thẩm phán Pechman cho là lệnh đó vi hiến, vì không tôn trọng quyền tại ngoại của người tị nạn.

Trong một quyết định sơ khởi, bà Pechman phán, người tị nạn có quyền được tòa án xử về số tiền phải đóng để được tại ngoại trong lúc chờ ra tòa về tội xin tị nạn (bond hearing-điều trần tiền thế chấp). Phiên điều trần về tiền thế chấp đó phải được thực hiện trong vòng 7 ngày – tính từ ngày người bị bắt yêu cầu; nếu không kịp thực hiện bond hearing chính phủ phải trả tự do cho người bị bắt.

Nói cách khác chính phủ không có quyền giam giữ bất cứ ai quá một tuần lễ sau khi nghi can xin hưởng quyền tại ngoại; giam giữ lâu hơn phải là quyền của tòa án.

Bà Pechman xử lệnh của Bộ Trưởng Tư Pháp Barr là vi hiến, cô Grisham chỉ trích bà là không có quyền mở toang biên giới Mỹ-Mễ; căn cứ trên dữ kiện thì ông Barr có ra lệnh không cho một số người tị nạn hưởng quyền bond hearing, trong lúc bà Pechman không mở toang biên giới.

Bà Pechman tuyên án: “Tòa án nhận thấy là các nguyên đơn có quyền hiến định được tự do, được xử xét đúng luật, quyền này bao gồm một phiên điều trần trước một thẩm phán vô tư đánh giá nhu cầu cần hay không cần giam giữ nghi can.”

Grisham luận ra là cho người tị nạn đóng tiền thế chấp để được tại ngoại là mở toang biên giới-việc bỏ ngỏ biên giới đó, bà Pechman không hề làm. Dù tổng thống có đồng ý cho cô phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc nói như vậy thì câu nói vẫn chỉ là một lời cãi vã vu vơ, trong lúc chính phủ vẫn phải thi hành án lệnh của bà Pechman, hoặc chống án.

Pechman viết trong án lệnh là “the government was likely to appeal the decision,” chắc là chính phủ sẽ chống án. Người viết bài báo này còn thấy câu tiên đoán của bà Pechman mang tính chất thách đố. Bà thách chính phủ, “chống án đi, xem tối cao pháp viện có đi ngược lại hiến pháp được không.”

Ông Barr ra lệnh này vào Tháng Tư vừa rồi, vì Tổng Thống Trump không muốn phải trả tự do cho người tị nạn, sau 7 ngày giam giữ mà không có phiên tòa điều trần tiền thế chấp (bond hearing), việc mà các chính phủ khác vẫn làm; và do đó xảy ra cái cảnh bắt cóc bỏ dĩa, bắt vào rồi lại thả ra.

Người tị nạn và luật sư của họ khiếu kiện theo hình thức class-action lawsuit, kiện tập thể, nên án lệnh của bà Pechman sẽ có tác dụng với toàn thể người tị nạn đang bị giam giữ.

Hậu quả có thể dự đoán được là hàng ngàn người đang bị giam sẽ đồng loạt xin bond hearing; trong lúc cô Grisham mô tả bà Pechman là “a single, unelected district court judge in Seattle” (một bà chánh án quận duy nhất, lại không do dân bầu lên) và mô tả án lệnh của bà là cản trở không cho chính phủ giam giữ những người ngoại nhập bất hợp pháp cho đến khi kiện toàn mọi thủ tục tư pháp.

Sau việc các dân biểu lớn tiếng phản đối cách thức giam giữ vô nhân đạo người tị nạn tại những trại giam biên giới, và sau bản án của bà thẩm phán Pechman đòi chính phủ trả tự do cho người tị nạn nếu không đưa họ ra bond hearing để ấn định số tiền thế chấp trong thời gian 7 ngày, tính từ ngày họ xin.

Tổng thống lên tiếng khẳng định là trại giam của lính biên phòng Mỹ vẫn tiện nghi hơn cuộc sống tự do trong nước họ (migrants were “living far better” in Border Patrol detention centers than in their home countries)!

Một nhóm luật sư, sau khi tiếp xúc với người tị nạn đang bị giam giữ nói trẻ con không được tắm hàng ngày; trong lúc phái đoàn hạ viện đến thăm 2 trại giam, nghe tù nhân tị nạn khiếu nại là họ thiếu nước uống.

Trả lời một cuộc phỏng vấn, dân biểu dân chủ Madeleine Dean, tiểu bang Pennsylvania nói, “Những điều tôi chứng kiến trong chuyến thăm viếng 2 trại giam người tị nạn cứ luẩn quẩn mãi trong đầu tôi; tôi kêu trời và tự hỏi tại sao chúng ta lại có thể hành xử độc ác đến như vậy.”

Nghị sĩ Chuck Schumer (cũng tham dự cuộc thăm viếng trại giam) đòi sa thải ông Mark Morgan quyền ủy viên quan thuế và biên phòng về cách điều hành vô nhân đạo tại các trại giam.

Tổng thống và cô phát ngôn viên mới của ông có thể tranh cãi với quý vị dân biểu, nghị sĩ, và luật sư của người tị nạn thêm 16 tháng nữa, trước khi ông phải đối diện với cử tri trong cuộc bầu cử 2020.

Việc ông cần làm ngay là chống án, chống bản án của bà thẩm phán Pechman. Ông nắm phần thắng vì 5 chính khách cộng hòa mặc áo đen chánh thẩm tối cao pháp viện sẽ trung với Đảng, dù không hiếu với Trump. (Nguyễn Đạt Thịnh)

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút phía góc phải bên dưới của khung video.