Cần loại ngay từ ‘thu giá’ ra khỏi ngôn ngữ nói và viết

Nguyễn Tường Thụy (RFA)

Cái tên “Trạm Thu Phí Bến Lức” (Long An) nay được đổi tên là “Trạm Thu Giá Bến Lức.” (Hình: Thanh Niên)

Vừa qua, các trạm thu phí BOT đồng loạt đổi thành “trạm thu giá.” Đây là từ do Bộ Giao Thông Vận Tải (GTVT) Việt Nam mới “sáng tạo” ra gây nên sự phản ứng dữ dội trên công luận và trong dư luận.

Tại sao lại đổi thu phí thành thu giá? Ông Nguyễn Văn Thể, bộ trưởng Giao Thông Vận Tải, người có công sáng tạo ra từ “thu giá” giải thích như sau:

“BOT là 1 sản phẩm của doanh nghiệp nên họ tự định giá, còn phí là mang tính chất của nhà nước.”

Xin hỏi ông: ông căn cứ vào đâu để nói, phí là của nhà nước, còn giá là của doanh nghiệp? Ông giải thích thế nào khi phí chợ, phí giữ xe, phí đường làng, phí đi vệ sinh… do doanh nghiệp hay tư nhân đang thu vẫn dùng từ “phí.”

Ông Thể giải thích tiếp: “Từ khi chuyển qua giá thì sẽ giảm giá, giảm để cân đối được phương án tài chính, còn nếu phí muốn thay đổi sẽ phải thông qua các bộ nên rất chậm.”

Ông Thể không nói “sẽ thay đổi” mà nói “sẽ giảm giá.” Với cách nói này, có vẻ như ông lập lờ để mọi người tưởng đến cái lợi của việc dùng chữ “giá”: khi chuyển sang “giá” sẽ tốt cho người sử dụng dịch vụ, chỉ có giảm chứ không có tăng? Ông có khẳng định được điều này không? Nếu doanh nghiệp tăng “giá” thì ông có chịu trách nhiệm với lời nói của mình không? Tại sao đổi “phí” thành “giá” thì giảm được còn nếu không đổi thì không giảm được.

Còn việc thay đổi mức thu nhanh hay chậm là do cơ chế quản lý. Linh động hay không là do cơ chế, ở đây là cơ chế quản lý phí, chứ không phải đổi chữ “phí” thành “giá” mà linh động đươc. Cũng như con người đầu óc tối tăm, có đổi tên thành Thông Minh thì cũng không sáng láng ra được. Chỉ thay tên gọi của một loại phí mà đem lại kết quả tốt hơn, điều đó chỉ có trong tư duy của ông Thể.

Trước dư luận cho rằng, Bộ GTVT đang đánh tráo khái niệm “thu phí” thành “thu giá,” ông Thể  khẳng định: “Không phải do bộ quy định mà do nghị định của chính phủ quy định. Ví dụ, sản phẩm sản xuất nhà máy thì họ ấn định giá bán, và BOT là 1 sản phẩm của doanh nghiệp…”

Ông Nguyễn Văn Thể, bộ trưởng Giao Thông Vận Tải Việt Nam. (Hình: Infonet)

Hình như ông càng nói càng bí, càng bí càng nói ẩu. Ông dựa vào chữ “ấn định giá” để bao biện cho chữ “thu giá” của ông. Khi một sản phẩm làm ra thì đương nhiên phải định giá trước khi đưa ra thị trường. Khi bán thì người ta thu tiền theo giá bán, chứ người ta không gọi là thu giá bao giờ. Điều này là một thực tế, từ các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân cho đến bà bán rau ngoài chợ.

Phải chăng Bộ GTVT cho rằng, dùng chữ “phí” thì nó mang tính tùy tiện, dễ gây phản ứng, còn chứ “giá” nó thật hơn, đúng hơn. Thực ra, chữ “phí” hay chữ “giá,” bản thân nó không xấu, nó không có lỗi mà chỉ con người vận dụng nó có lỗi mà thôi. Nếu phí tính hợp lý thì vẫn chấp nhận được, còn nói “giá” cũng chẳng loại trừ được việc doanh nghiệp cố tình đưa ra “giá đểu.”

Sau hết thì dù biện luận, giải thích kiểu gì cũng không thể dùng chữ “thu giá” vì nó vô nghĩa, trái với ngôn ngữ và cách nói của người Việt.

Từ điển định nghĩa: “Phí là khoản tiền trả cho một dịch vụ nào đó,” không hề phân biệt dịch vụ do nhà nước quản lý hay do doanh nghiệp quản lý. Vì vậy, trạm thu tiền đặt trên đường BOT gọi là trạm thu phí như từ trước đến nay vẫn dùng là đúng.

Chữ “thu” và chữ “giá” đều là những từ ngữ quen thuộc nhưng khi ghép chúng lại với nhau lại trở thành vô nghĩa.

Có cái gì đó lươn lẹo, trí trá trong việc đổi “thu phí” thành “thu giá.” Facebooker Phạm Lưu Vũ phẫn nộ: “THU GIÁ” là chữ của bọn móc túi đại lưu manh, đại mất dạy và vô cùng thất đức ở Bộ GTVT và Bộ Tài Chính. Đó là sự ngang nhiên thách thức lương tri, trí tuệ của cả thời đại. Chúng thừa biết không đánh lừa được ai, mà vẫn ngang ngược đánh lừa, thì cổ kim không kẻ đại bịp nào dám làm điều tương tự. Đó là sự trắng trợn, hỗn láo với cả Trời, Người và Quỷ thần.”

Việc tạo ra và sử dụng chữ “thu giá” của Bộ GTVT, ngôn ngữ Việt không thể chấp nhận được. Nó nhạo báng ngôn ngữ Việt, phá hoại sự trong sáng của tiếng Việt. Yêu cầu các cơ quan chức năng loại ngay chữ “thu giá” ra khỏi ngôn ngữ nói và viết.

Mỹ rút lại lời mời Trung Quốc tham dự cuộc thao dượt hải quân quốc tế


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

video

Fake News (1/2)

video

Fake News (2/2)

Bộ Trưởng Quốc Phòng Jame Mattis lại đến Việt Nam để làm gì?

Khó có cơ sở nào để cho rằng việc xuất tướng của James Mattis đến Việt Nam, và cả USS Carl Vinson vào đầu năm 2018, đã mang lại một kết quả “tăng cường hợp tác quốc phòng song phương Việt-Mỹ” như mong muốn.

Chiến tranh lạnh Mỹ – Trung

Phó Tổng Thống Mike Pence mô tả chiến lược phát triển kinh tế của Trung Quốc như một mối đe dọa an ninh cho Hoa Kỳ, khiến các viên chức Trung Quốc lên tiếng có thể đưa đến một cuộc chiến tranh lạnh.

Các dự luật tại California trong kỳ bầu cử sắp tới

Trong kỳ bầu cử ngày 6 Tháng Mười Một, cử tri toàn California sẽ có cơ hội bỏ phiếu trên 11 dự luật trưng cầu dân ý, gọi là propositions.

Tham nhũng: Vòng tròn bất tử *

Tham nhũng từ xưa tới nay là vấn nạn khó giải quyết nhất đối với mọi chính phủ của các nước đang phát triển. Có rất nhiều nguyên nhân

Bán thân và bán miệng

Bán thân và bán miệng. Ðiếm cấp thấp bán trôn nuôi miệng. Điếm cấp cao bán miệng nuôi trôn. (để mưu sinh) thì có khác gì nhau đâu.

Cầu siêu cho kẻ thủ ác về niết bàn?

Cái chết của ông Trần Đại Quang khiến tôi thở phào nhẹ nhõm. Lý do: cái Ác đã ra đi. Cái ác nhất định phải bị trừng phạt.

Các hãng lớn báo động

Walmart cảnh cáo là giá sinh hoạt sẽ đắt đỏ hơn, khách mua hàng của họ sẽ phải trả giá cao hơn, nếu chính phủ duy trì biện pháp đánh thuế tariff - thuế quan - trên những món hàng nhập cảng.

Những tội ác được thần thánh hóa

Những người cộng sản đã lấy máu của hàng chục triệu người dân Việt Nam, đã dìm cả dân tộc Việt Nam vào cuộc chém giết suốt gần nửa thế kỉ để rồi khi có chính quyền trong tay, họ đã thiết lập một nhà nước độc ác, tàn bạo.

Ván bài nhất thể hóa và chiêu thức của một kẻ ‘điếm chính trị’

Kết quả nhãn tiền là, quan hệ Việt - Trung sẽ tốt chưa từng thấy để Luật Đặc Khu rồi sẽ tiếp tục được thông qua; quan hệ Việt Nam - Hoa kỳ sẽ chựng lại... sau khi Nguyễn Phú Trọng nắm quyền lực tuyệt đối.

Đánh cho Nam Bắc đọa đày

Đánh cho Nam Bắc đọa đày, Đánh cho thù hận giờ này chưa tan. Đánh cho cả nước Việt Nam, Áo ôm khố rách, xếp hàng xin cho. Đánh cho hết muốn tự do, Hết mơ dân chủ, hết lo quyền người.