‘Cháy thành, vạ lây’

Nguyễn Đạt Thịnh

Cảnh sát New York bắt một phụ nữ tham dự cuộc biểu tình chống việc trục xuất di dân lậu. (Hình minh họa: AP Photo/Kathy Willens)

Như một số tục ngữ, câu “cháy thành vạ lây” – nghe vô cùng Việt Nam – cũng vẫn có nguồn gốc từ một sự tích Trung Hoa. Cái tên Tàu của “cháy thành vạ lây” là “thành môn thất hoả, ương cập trì ngư,” (cổng thành bị cháy, tai hoạ lây đến cả cá).

Cái thành nào có cổng bị cháy? Sách Tàu không ghi chép, nhưng câu chuyện vẫn được giải thích hợp lý là: cổng thành xây sau một đầu cầu, cây cầu bắc ngang con hào bao quanh thành; hào là một và vách thành là hai – 2 chướng ngại bảo vệ thành chống những cuộc tấn công đến từ bên ngoài.

Tường thành xây bằng gạch, bằng đá, hay đắp bằng đất nên không cháy được, nhưng cổng thành đóng bằng gỗ nên rất dễ bắt lửa, do đó mà “thành môn thất hoả”; câu chuyện – đến đây – nghe hợp lý, nhưng “ương cập trì ngư” lại là 4 chữ cần giải thích, vì con cá sống dưới hào, cổng thành xây phía sau hào, thì cổng cháy cứ cháy, sao lại ương cập trì ngư? Cá lội dưới hào cũng chết vì sức nóng của đám cháy à?

Cái liên hệ giữa cổng thành cháy và cá chết nó hơn quanh co hơn đôi chút – qua việc dân trong thành xách thùng, xách gầu ra cổng thành, múc nước từ dưới hào lên chữa cháy. Có thể họ đứng nối đuôi nhau, thành vài ba chục đường giây, với vài ba chục người đứng dưới hào múc nước chuyền thùng nước qua tay những người khác, rồi đến người cuối cùng, đứng gần đám cháy, tạt nước vào ngọn lửa đang cháy trên cổng thành.

Lửa tắt, thì nước trong hào cũng vừa cạn, cá lội loi choi, con nào con nấy mập béo, ngon lành, vì quân lệnh cấm không cho câu cá trong hào, để tránh tạo đường lên xuống hào, có thể bị quân địch lợi dụng lẻn vào thành.

Giờ này lệnh cấm được tạm thời bãi bỏ để cư dân xuống hào múc nước chữa cháy, và bắt cá về ăn sau khi đã dập tắt ngọn lửa.

Câu chuyện nghe vui vui, vì bữa cơm cá tiếp nối và thưởng công cho những người tự nguyện làm không công, đi cứu cổng thành; có thể không người nào nghĩ đến việc thương hại cho những con cá bị thịt chỉ vì chiếc cổng thành bị cháy.

Nhưng nếu đem câu “cháy thành vạ lây” xảy ở bên Tàu ngày xưa, áp dụng vào chuyện hôm nay tại Mỹ, thì những con cá khốn khổ đó có thể là bà con chúng ta,… vì để đối phó với thái độ “ương ngạnh” của quốc hội chống đối chính sách di dân chọn người Norway cho qua Mỹ của ông Trump. Tổng thống quyết định không những bảo vệ 800,000 thanh, thiếu niên đang cư trú bất hợp pháp trên lãnh thổ Hoa Kỳ thôi, mà ông còn mở rộng vòng tay bảo vệ thêm 1 triệu người di dân bất hợp pháp nữa, nếu quốc hội cho ông $25 tỷ để xây trường thành biên giới, và cho ông tự do đàn áp những người di dân lậu khác.

Ngoài ra, ông còn một điều kiện nữa là cắt đứt đường dây “rồng rắn” cõng thân nhân di cư vào Hoa Kỳ – đường giây mà hàng ngàn người Việt đang được thân nhân bảo lãnh sang Mỹ định cư.

Trong chúng ta, nhiều người không thích giải trường thành biên giới vì nhiều lý do khác nhau, nhưng cũng không chống đối quyết liệt; chúng ta sẽ quyết liệt hơn, đồng ý với nhau hơn để chống biện pháp cắt giây bảo lãnh thân nhân, vì biện pháp đó ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta.

Nếu tổng thống ký ban hành một đạo luật như vậy là chúng ta hết hy vọng đón ông cụ thân sinh, bà cụ thân mẫu sang nghỉ ngơi bên này mươi, mười lăm năm nữa, trước khi các cụ giã biệt con cháu sang chơi bên thế giới khác. Các cậu thanh niên cũng hết hy vọng trở về cố hương đón cô hàng xóm xinh xinh sang đây để trọn đời đầm ấm bên nhau.

Sáng Thứ Năm, 25 Tháng Giêng, 2018, khối nghị sĩ, dân biểu Dân Chủ lên tiếng kết án việc ràng cột các cộng đồng di dân khác phải gánh chịu hậu quả của vấn đề người di dân lậu Trung và Nam Mỹ; ông Kevin Appleby, giám đốc ngành Chính Sách Di Dân Quốc Tế của Center for Migration Studies, cũng mệnh danh đề nghị của Tổng Thống Donald Trump là bắt chẹt – sử dụng số phận của những thanh thiếu niên Mễ – được mệnh danh là Dreamers – để bắt chẹt bố mẹ chúng phải hy sinh cho chúng được yên thân, an cư, lạc nghiệp.

Bà nghị sĩ Cộng Hòa Susan Collins, đại diện tiểu bang Maine đang họp với nhiều nghị sĩ tìm giải pháp ủng hộ chính sách di dân của tổng thống.

Nghị sĩ Mike Rounds, CH – South Dakota hỏi lại bà Collins, “Chúng ta chỉ cần hệ thống hóa chính sách DACA (deferred action for childhood arrivals – tạm dung những đứa trẻ theo cha mẹ vào lãnh thổ Mỹ) hay chúng ta muốn đi xa hơn nữa, chiều ý tổng thống? Đi xa hơn là đụng chạm đến vấn đề chain migration- di cư dắt dây, một vấn đề vô cùng phức tạp.”

Xin hãy tự hỏi: Ngày nào chính phủ quyết định hủy bỏ chính sách “chain migration,” chúng ta làm gì được hơn những người đàn bà Mễ đang biểu tình phản đối chính sách di dân của chính phủ Hoa Kỳ?
Cánh cổng thành Mỹ-Mễ đang cháy, chúng ta chỉ còn biết cầu nguyện để con cá đang lội trên sông Cửu Long không chết cạn. Ngoài việc cầu nguyện, chúng ta chỉ còn nước khoanh tay, cúi mặt. (Nguyễn Đạt Thịnh)

Mời độc giả xem chương trình “Con Yêu” với đề tài “Nghiện game dưới góc nhìn bệnh lý”(Phần 2)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

  • Hai lúa

    ….“thành môn thất hoả, ương cập trì ngư,” (cổng thành bị cháy, tai hoạ lây đến cả cá)….. Đó là kế của Donald Trump dành cho những ai không phải là White Supremacy . Cả thành , cả cá đều tiêu tùng .
    Còn những phe ProTrump thuộc loại Color thì lại theo kế “qua cầu rút ván (Quá giang trừu bản) “.

    Trâu chậm cũng không có nước đục mà uống .Buồn !!!

    • ghostrider999

      Nhờ con Lừa với chính sách “di dân thỏa mái vô tội vạ” nên dân Việt nam ở Mỹ bây giờ VC nhiều hơn QG …. bọn côn an , trôm cắp , trồng cần sa … đầy dẫy …

      Bác Hai còn mong gì nữa …. bộ muốn chúng “cướp chính quyền” (cộng đồng tỵ nạn)… cờ đỏ giăng đầy phố rồi mới vừa lòng sao ???. Cứ nhìn các thành phố đông NV ở Mỹ thì biết … Có bao nhiêu người QG chống Cộng còn sót lại …???.

  • Hoa

    Trích: “Các cậu thanh niên cũng hết hy vọng trở về cố hương đón cô hàng xóm xinh xinh sang đây để trọn đời đầm ấm bên nhau.”
    Fake News.
    Cảm ơn Trump đã cho chúng tôi thấy rõ bộ mặt thật của các ông.
    .
    Nếu ko đúng như lời ông viết hãy can đảm xin lỗi người đọc.
    .
    Ko ai dám cấm một thường trú nhân/công dân Mỹ lấy vợ/chồng ở nước ngoài cả.

  • ghostrider999

    Một tên bám đuôi con lừa đầy thành kiến …

    Ai đàn áp di dân lậu ??? thời Obama không truy lùng trục xuất di lậu sao ???

    Chỉ biết hô hào “trừơng kỳ kháng chiến”chống Trump chứ làm được cái gì …

    • Vô Vi

      Thời Obama trục xuất di dân lậu mạnh nhất so với các tổng thống tiền nhiệm, nhưng ông Obama không phát biểu mang tính thù ghét và cay nghiệt với di dân lậu.

  • Tư Ếch

    Nhớ là chính sách của Trump cho phép bảo trợ vợ, con vào Mỹ nhé, còn cái chuyện dây mơ rể mà chặn là phải lẽ rồi, tiền thuế của dân Mỹ không lẽ cứ phải nuôi báo cô những ông bố bà mẹ già lẩm cẩm mà không ích lợi gì cho nước Mỹ?

  • Hoa

    giống như mình đi học viết essays thôi, ko đủ chữ thì copy internet, vào google translate dịch ra, dịch xong chẳng đoạn văn nào chơi với đoạn văn nào … Giống ông già dân ta về VN kiếm “cô hàng xóm xinh xinh” — 2 người nhìn có khớp nhau đâu .. (lol)

  • phg nguyen

    Tácgiả ngồi rặn điển tích ra để viết bài kích bác Trump ……. hình như bài viết không có hiệu quả , những ví dụ đưa ra không thể chấp nhận được , … , chúng tôi những người đi làm , đóng thuế mong muốn rằng tiền của mình phải được xử dụng một cách hợp lý chứ không thể vung vãi phí phạm để nuôi di dân bất hợp pháp và những người tìm cách vào nước Mỹ để hưởng lợi , không sản xuất và trốn thuế . …

    • Vô Vi

      Anh viết cho anh hay đại diện cho nhóm nào mà xưng “chúng tôi”?
      TÒA SOẠN: Thay vì xưng “tôi” người ta có khi xưng “chúng tôi” với ý khiêm tốn, tránh nói tới chính mình. Lối xưng hô này đã thông dụng trong tiếng Việt cũng như nhiều ngôn ngữ khác.

      • phg nguyen

        Câu viết đã rất rõ ràng , rành mạch , chẳng lẽ ông không hiểu tiếng Việt . Chúng tôi là những người đi làm có đóng thuế ………. , tôi chẳng cần đại diện cho nhóm nào cả ,chỉ nói nên những khát vọng của những người đi làm , có đóng thuế đàng hoàng , họ là những anh em , họ hàng , con cháu của tôi ……… chẳng lẽ tôi nói như vậy là sai thưa ông ?

  • Vô Vi

    Tôi có bố mẹ và các em đang ở VN và cũng muốn bảo lãn họ sang để thực hiện những dự định làm ăn vừa để cứu mình, vừa để đóng góp một phần rất nhỏ nhoi trong khả năng bé nhỏ của chúng tôi cho nước Mỹ. Nhưng, tôi sẵn sàng chịu sự xa cách với người thân nếu việc “chain immigration ” được ban thành luật. Bởi kẽ, với cộng đồng Mỹ gốc Việt, Tàu; tình trạng con cái quan chức cộng sản sang bỏ neo và làm đầu xích kéo lũ quan tham mang tiền đục khoét sang sống phủ phê rồi ăn hại nước Mỹ đã quá nhiều. Người Việt có lương tri nào có thể lặng yên đứng nhìn chấp nhận bóng tối?

  • Chang saigon

    dung bao lanh cha me vo roi an bam xa hoi gay nhieu chuyen phien phuc cho minh coi bai dang tren nguoi viet tua de: Đằng sau thảm kịch gia đình: Chồng đâm, chém chết mẹ vợ và vợ ở Houston

  • Viet Tran

    Unknown Fates of Dreamers

    all of babies have been arriving by themselves
    at everywhere,
    on this earth,
    nonstop,
    without passports nor visas.

    we assume they must be sent
    by
    either god at his will with full attention
    or by accidents when their parents reach orgasm and lose birth control.
    regardless of how they’ve been ended up here
    no way to stop them from coming in
    no
    country
    in this world
    could deport them
    back where they came from.
    they automatically become legal citizens of the god’s paradise
    without being asked from where they came.

    a sad story faced by seven hundred thousand immigrants
    those who were sent to this vast land
    (originally owned by the natives)
    since they were little kids
    by
    their own parents.
    unfortunately, their resident status is in big question
    their lives have been hung on a thin string
    they are in great danger of being deported back
    to their place of origin
    which
    they have no knowledge of, and zero attachment to,
    they don’t speak the language.
    they know nothing about the culture.
    they would feel as aliens to Mars;
    and last but not least, their wives and kids are here

    this nation ain’t their country of birth
    but the soil of grace
    in
    which
    they were planted, fully rooted, and fully grown
    could it be possible to pull them up
    and
    replant on the other land
    without killing them off to their roots?

    do whatever you want with your wearisome nation
    keep
    your
    America First
    and Make America Great Again
    but leave them alone
    stop barking at the wrong tree
    don’t put more problems on your full plate

    it’s time to ask yourselves these damned questions:
    “where am I from?”
    “who send me here?”
    “how do I feel of being deported back?”

    oh
    silly me
    how could I not know
    no point to talk to you
    those ultras-right wing extremists in USA’s modern politics
    who are brainless for thought and heartless for love.

    Jan. 15, 18
    Thao Chuong Tran Quoc Viet
    http://www.paperollage.ca

  • Hoa

    Trích: “His proposal would limit family-sponsored migration to SPOUSE and MINOR CHILDREN”
    “would” expressing the conditional mood indicating the consequence of an imagined event or situation.
    chữ “would” nói lên suy luận tưởng tượng. Ko thích hợp cho một tác giả xem trọng bài viết của mình
    Đây là suy đoán vịt từ một cái tweet của Kasie Hunt của NBC.
    Fake News.
    Kasie suy đoán la làng, tác giả bài viết này dựa vào đó la theo.
    Rõ ràng Vẹt, chỉ biết hót theo mà ko biết phân biệt đúng sai

Kẻ lái xe ủi đám đông ở Toronto có thể vì ‘thù ghét phụ nữ’

Một lời nói đưa lên trang Facebook trước khi xảy ra việc một chiếc xe van ủi vào đám đông trên lề đường ở Toronto, Canada, đã khiến tạo ra nghi ngờ rằng kẻ tấn công có sự thù hằn đối với phụ nữ

‘Cuộc chiến’ đất chăn bò ở miền Tây Hoa Kỳ

Bầy gia súc ở Mỹ hiện nay vào khoảng 95 triệu con, chỉ hơn chút ít so với 60 năm trước, hầu hết được nuôi trên đất tư, chỉ chừng 10% ăn cỏ trên đất công.

Thủy thủ Mỹ trộm lựu đạn, vứt bỏ bên lề đường, bị bắt

Một thủy thủ Mỹ hôm Thứ Ba bị cáo buộc tội trộm 20 trái lựu đạn từ chiếc khu trục hạm USS Pinckney ở San Diego, nhưng sau đó bỏ lại phần lớn các trái lựu đạn này bên lề đường.

Hai cảnh sát và 1 nhân viên Home Depot ở Dallas bị bắn trọng thương

Một người đàn ông bắn gây thương tích trầm trọng cho hai cảnh sát viên ở thành phố Dallas, tiểu bang Texas, và cũng làm bị thương nhân viên tiệm chuyên bán đồ sửa nhà Home Depot

Cách làm món salad tôm đơn giản

Video Người Việt Bếp Việt: Cách làm salad tôm đơn giảnvideo
Món salad tôm này có vị giòn ngọt của tôm, của ớt chuông, hành tây, chua chua của chanh, của cà, vị béo béo của bơ, cùng vị cay nhẹ của ớt, ăn cùng với chip. Salad tôm dùng để ăn kiêng hay ăn khai vị trong các bữa tiệc nhẹ đều thích hợp.

Thêm một chánh án buộc TT Trump tiếp tục chương trình DACA

Một chánh án thứ ba của liên bang hôm Thứ Ba bác bỏ lập luận của chính quyền Donald Trump đòi chấm dứt chương trình DACA.

Nhiều chợ Trader Joe’s ở Nam California bị cướp

Cảnh sát đang điều tra có phải tám vụ cướp các chợ Trader Joe’s ở Los Angeles County và Orange County có liên quan với nhau hay không, giới chức công lực cho biết hôm Thứ Ba, theo báo Press-Telegram.

Thị trường Mỹ thiếu nhà nhưng xây dựng quá chậm chạp

Tình trạng thiếu nhà tại Hoa Kỳ lan rộng hơn là chỉ giới hạn tại các thị trường ven biển, kéo dài từ những vùng giá nhà đắt như California và Massachusetts, tới những nơi bất ngờ hơn, như Arizona và Utah.

Tổng Thống Trump ngày càng xài điện thoại riêng nhiều hơn

Tổng Thống Donald Trump hiện đang ngày càng sử dụng nhiều hơn điện thoại riêng của ông trong các cuộc điện đàm, thay vì dùng điện thoại có các biện pháp bảo mật dành cho tổng thống, theo các nguồn tin thông thạo cho CNN hay.

Tòa án Đức bắt đầu xử nghi can bắt cóc Trịnh Xuân Thanh

Tòa Thượng Thẩm Đức tại thủ đô Berlin bắt đầu xử Nguyễn Hải Long, một trong các nghi can tham gia bắt cóc Trịnh Xuân Thanh rồi bí mật đưa về Việt Nam hồi Tháng Bảy năm ngoái.