Phạm Ðình
Mấy ngày trước, nhận được thư một độc giả hỏi về chuyện bảo trì xe mô tô 2 bánh, đại khái “Xe gắn máy có phải thay nhớt không? Bao lâu một lần?” Người viết muốn đấm ngực ăn năn về chuyện “con yêu con ghét”, trong bao nhiêu năm nói chuyện xe hơi mà đúng thực là chưa có một dòng nói về xe gắn máy. Nội tướng thấy ông xã mình băn khoăn như vậy thì “xùy” to một tiếng, “Trời, tưởng gì! Xe gắn máy chạy rợp đường ở Việt Nam, có lạ gì đâu mà nói!” Có thật như vậy không? Với những đầu óc “cán cộng đỉnh cao” ở Việt Nam hiện nay, vấn đề xe cộ thế nào không biết, chứ ở các xứ Bắc Mỹ (bao gồm Hoa Kỳ và Canada) thì chuyện lái mô tô 2 bánh không phải không đáng nói đâu. Trước hết, bạn phải có một bằng lái riêng, và tại nhiều địa phương, lấy được bằng lái mô tô còn khó hơn là lấy bằng lái xe hơi nữa. Và dĩ nhiên, chuyện bảo trì xe 2 bánh cũng quan trọng, không khác gì như bảo trì xe 4 bánh vậy. Thế nhưng…
Những chiếc xe hai bánh trong một tiệm sửa xe. (Hình minh họa: Ann Tornkvist/AFP/Getty Images)
Xe hai bánh là gì?
Chả ai lạ gì xe 2 bánh, nhưng bởi vì xe đạp cũng là xe 2 bánh, nên xin nói rõ để khỏi hiểu lầm: Xe 2 bánh ở đây được hiểu là xe gắn máy 2 bánh, cũng gọi là Motorcycle, khác với xe hơi (car, automobile) cũng được gắn máy nhưng lại có 4 bánh.
Nhân tiện, xin có đôi nhận xét về tên gọi xe hơi. Lý do gọi xe hơi là bởi vì… nó chạy bằng hơi? Không phải, nếu chạy bằng hơi được thì đâu có ai “ke” mỗi khi xăng tăng giá, Hoa Kỳ chẳng phải khổ sở khi các nước trong khối cung cấp xăng dầu, đa số ở tại Trung Ðông, làm eo để áp lực! Hay vì nó chạy trên các bánh xe có nạp hơi? Rất có thể! Bởi vì ở thuở mới khai sinh, xe chạy trên các bánh gỗ, bánh thép, rồi từ từ được thay bằng bánh cao su có bơm hơi… góp phần vào sự chuyển động nhịp nhàng cho xe trên đường, và thoải mái cho những cái bàn tọa của người ngồi trong xe. Ðịnh nghĩa như thế, xe hơi phải bao gồm cả xe đạp và xe gắn máy 2 bánh, chứ không thể là cái tên độc quyền cho… xe hơi được, phải không bạn? Thế nhưng, không thể đi ngược lại thói quen của ngôn ngữ, chúng ta sẽ dùng chữ mô-tô cho loại xe 2 bánh gắn máy, và chữ xe hơi cho những chiếc “xế hộp” 4 bánh.
Tại sao nên dùng xe mô tô?
Ðúng vậy, tại sao lại nên mua xe mô tô? Có nghĩa là, so với xe hơi thì xe mô tô có lợi gì? Hại gì? Nhìn những “yêng hùng xa lộ” lượn lách giữa những hàng xế hộp, nhiều người không khỏi có ý ghen thầm. Nhưng có người lại cho rằng, “ngồi trong xế hộp không an toàn và sang trọng hơn sao? Cớ gì phải phơi thân ngoài nắng gió trên yên xe 2 bánh như vậy?” Hai phe đều có lý. Nhưng để có một câu trả lời đầy đủ về sự lợi hại của xe mô tô, chúng ta nên xét tới những khía cạnh sau:
Lợi điểm:
1. Nhiên liệu: Xe mô tô xài rất ít xăng. So với xe hơi thì có thể tiền xăng để chạy mô tô chỉ bằng 1/4 phí tổn dành cho xe hơi. Thí dụ: Cỡi mô tô chạy liền trong 4 tiếng, chúng ta chỉ mất độ $10 tiền xăng, trong khi ngồi xe hơi phải tốn đến $30, xe truck tốn $40…
2. Tiền mua bảo hiểm: Nói về bảo hiểm thì vô chừng, nhưng nếu chỉ xét bảo phí tối thiểu (bảo hiểm một chiều) thì mô tô có lẽ chỉ bằng 1/5 xe hơi mà thôi.
3. Khả năng lạng lách: Mô tô có thể lạng lách dễ dàng hơn, nhờ đó đỡ bị kẹt xe hơn. Ðiều này chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã chứng kiến: Trong khi cái xe hơi nhích đi từng xăng ti mét trên khoảng đường đông xe thì những cái mô tô lượn lách vòng vèo xuyên qua những khe hở nhỏ xíu giữa những hàng xe để đi tới như chỗ không người, coi kẹt xe chẳng có “kí lô” gì cả.
4. Chiếm hữu lòng đường: Chả cần lý luận dài dòng ai cũng phải công nhận xe hơi là “kẻ” xài hoang phí lòng đường, trong khi xe mô tô chỉ cần một “đường kẻ chỉ” cũng đủ để xê dịch… Nếu có thể vận động tất cả mọi người dùng xe mô tô thì có lẽ nhà chức trách không còn phải giải quyết nạn kẹt xe, cũng như vấn đề chỗ đậu (parking lot) cho xe trong thành phố nữa.
5. Bảo trì (maintenance): Kỹ thuật bảo trì xe mô tô đơn giản hơn, không mỗi lúc lại phải đưa ra cúng tiền cho thợ máy.
Ấy là chưa kể, lái xe mô tô cho ta cái cảm giác hào hứng của một người được vùng vẫy giữa thiên nhiên, được trực tiếp đùa với nắng, vờn với gió, thênh thang bất tận, chứ không giống như những tên chết nhát (?),co cụm trong cái xế hộp, chẳng biết trời đất ngoài kia thênh thang là chừng nào…
Nghe đến đây, có thể bạn đã sốt ruột lắm, muốn đứng lên đi kiếm ngay một cái mô tô rồi, phải không? Xin đừng vội, nếu nghe xong cả những điểm bất lợi của mô tô mà bạn vẫn thấy thích thì không ai cấm cản. Nhưng cũng rất có thể bạn sẽ trầm ngâm nghĩ lại, “Chắc mô tô không thích hợp cho mình!” Vậy để suy nghĩ cho công bằng, chúng ta cùng điểm qua một số bất lợi của xe mô tô như sau.
Bất lợi:
1. An toàn: Phải nói ngay là ngồi mô tô không được an toàn bằng ngồi xế hộp, là vì: Mô tô không có seat belts (dây nịt an toàn), không có air bag. Khi bị va chạm thì tài xế đành đưa toàn thân ra chịu đòn chứ không thể cậy nhờ vào “cái hộp” bảo vệ chung quanh như xe hơi. Thực ra tài xế mô tô kinh nghiệm ít gặp tai nạn (là vì mô tô cho ta cơ hội ứng biến nhặm lẹ hơn khi gặp hoàn cảnh nguy hiểm trên đường phố), nhưng đã gọi là tai nạn thì nó chẳng chừa ai, một khi gặp tai nạn thì lái mô tô dễ bị thương tích nặng hơn lái xe hơi.
2. Chịu đựng thời tiết: Khác với người lái xe hơi, thoải mái ngồi trong “phòng” điều hòa không khí bất kể trời nắng chói chang, hoặc bão tuyết dập vùi ở bên ngoài… người lái mô tô thì phải trần thân chịu đựng, dù đó là nắng, gió hoặc tuyết sương. Với những điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tài xế mô tô khó mà còn đủ sức lực cho chiếc xe lăn bánh ngoài 30 phút, trong khi chiếc xế hộp vẫn kiên nhẫn đưa người tài xế đi qua hết trở ngại này đến trở ngại khác, đến nơi vẫn an toàn lịch sự và bảnh bao…
3. Sự chọn lựa: Có lẽ người chơi mô tô không có nhiều chọn lựa cho bằng khi chơi xe hơi. Trong khi thị trường có cả hàng chục loại xe hơi để bạn tha hồ lựa chọn và đắn đo, thì chọn lựa xe mô tô, bạn chẳng có gì ngoài những tên tuổi đã quen thuộc từ bao nhiêu năm nay, như Harley Davidson, Honda, Yamaha, Kawwasaki, Suzuki, BMW.
4. Sức chứa: Ðiều này thì hiển nhiên: Mô tô chỉ có thể chở tối đa 2 người, một tài xế và một người ngồi đằng sau (thường là khác phái) vòng tay ôm cứng eo ếch người đằng trước, thích hợp với những cặp nam nữ thanh niên còn đang trong thời kỳ trăng mật. Nhưng khi bạn muốn đi cùng gia đình, với đủ cả bầy đoàn thê tử, và thêm nhiều vật dụng lỉnh kỉnh trong “cốp” xe thì rõ ràng chỉ có xe hơi mới đáp ứng được yêu cầu về sức chứa.
Trên đây là một vài điểm “lợi, hại” tiêu biểu. Chắc chắn khi “xùy” một tiếng ngụ ý chê bai, bà xã Phạm Ðình mới chỉ nghĩ tới “vai vế” một Việt kiều “ai lại đi xe gắn máy giống như mấy đứa ở Việt Nam” chứ chưa thể nghĩ tới những điểm này. Còn bạn thì sao? Ðã biết lợi hại mà vẫn quyết mua mô tô, thì điều kế tiếp phải nghĩ tới là mua mô tô ra sao? Mua cũ có được không? Biết thế nào là một cái mô tô tốt? Chúng ta sẽ nói tiếp những chuyện này trong bài lần sau.
Phạm Ðình
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714-837-1935. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
