Khi IRS ra tay đòi nợ thuế

Luật Sư LyLy Nguyễn

Khi bị rắc rối rơi vào tình trạng nợ thuế mà không lo giải quyết ngay thì hậu quả thấy rõ là bị IRS (Internal Revenue Services) ra tay đòi với những biện pháp mạnh như buộc nợ thuế (tax lien), truất hữu lương bổng (wage garnishment) hay tịch biên tài sản (levies of property).

Với đà phát triển máy điện toán và tin học cùng với chính sách truy thu càng ngày càng cứng rắn của IRS, số lượng người bị xiết nợ thuế đã gia tăng gấp đôi trong vòng thập niên vừa qua. Theo điều luật IRS số 6321 mỗi khi ai có nợ thuế thì chính phủ tự động tuyên cáo buộc món nợ thuế, có nghĩa là số tiền thiếu thuế sẽ được gắn vào bất cứ món tài sản hay tiền bạc của người đó.

Mỗi khi ai có nợ thuế, trước hết IRS gởi Thông Cáo Buộc Nợ Thuế Liên Bang (Notice of Federal Tax Lien) đòi trong 10 ngày phải thanh toán hết số nợ thuế nếu không sẽ bị công bố. IRS nộp hồ sơ này tại quận hạt nơi người thiếu thuế cư ngụ hay làm việc. IRS vẫn tự động buộc mà không cần biết người thiếu thuế có làm chủ một tài sản nào lúc đó không, nên trong tương lai nếu người ấy chưa trả hết thuế mà cứ mua nhà thì vẫn bị dính như thường.

Thí dụ ông Ba cư ngụ tại quận Cam bị IRS vào hồ sơ tại văn phòng quận công bố buộc nợ thuế. Ông có bà dì cũng ngụ ở gần đó, bốn năm sau bà qua đời để lại cho ông một căn nhà vào lúc đó ông chưa thanh toán hết nợ thuế. Dĩ nhiên IRS buộc món nợ vào căn nhà này nên ông Ba không thể bán đi được để trả dứt thuế. Không biết bằng cách nào mà ông bán được căn nhà cho một người bà con. Món nợ thuế vẫn dính theo căn nhà và IRS vẫn theo đuổi cả ông Ba lẫn người chủ mới cho tới khi thanh toán hết nợ.

Hậu quả đầu tiên của việc buộc nợ là làm cho tài sản đó không bán được, kế đến là hủy hoại giá trị tín dụng (credit worthiness) của người nợ, làm mất đi khả năng vay nợ trong bất cứ dịch vụ nào dính dấp đến tài trợ như mua nhà, mua xe, xin việc làm, hay xin thẻ tín dụng chẳng hạn, vì các công ty báo cáo tín dụng (credit report company) như Equifax, Experian, và TransUnion sẽ ghi những chi tiết đó lưu trong hồ sơ tín dụng bảy năm cho tới khi món nợ đó được thanh toán hết cả lời lẫn vốn cùng tiền phạt lúc đó IRS mới chịu thu hồi lệnh công bố nợ đó. Dĩ nhiên không ai muốn bị tín dụng xấu vì nợ thuế nên thường cố gắng trả hết để giữ hồ sơ tốt mà dùng vào các dịch vụ tài trợ quan trọng hơn sau này.

Cái búa thứ hai của IRS giáng xuống người nợ thuế là tịch biên tài sản. IRS có quyền tịch thu hầu hết tất cả những gì thuộc sở hữu của người nợ ngoại trừ vài loại được miễn trừ như quần áo để mặc thường nhật (không kể đồ sang trọng, xa xỉ), và một khoản miễn trừ cá nhân không quá $1,650, sách vở và dụng cụ kỹ thuật dưới $1,100, tiền thất nghiệp, tiền được cấp dưỡng nuôi con chẳng hạn. Ngoài ra còn có vài loại tài sản khác IRS chỉ tịch thu khi không còn biện pháp nào khác hay không truy ra được tài sản nào khác, như nhà ở, các trương mục tiền dành cho hưu trí 401(k) và IRA, hay hưu bổng (pension) do các hãng sở làm việc cung cấp.

Riêng về lương hướng, IRS chỉ được lấy một phần tính theo mức miễn trừ hàng năm của trọn nhân số trong gia đình. Trước hết IRS gởi thơ thông báo tới chủ nhân hay công ty nơi làm việc ra lệnh truất lương, phía sau thơ thông báo là chỉ dẫn cách tính mức miễn trừ và liệt kê tên tuổi tất cả mọi người phải nuôi trong gia đình rồi yêu cầu gởi lại cho IRS trong vòng ba ngày. Sau đó cứ mỗi kỳ lương chủ nhân hay hãng sở cứ tự động gởi số tiền xiết được cho IRS cho đến khi dứt nợ hoặc đương sự không còn làm việc ở đó, IRS sẽ tiếp tục điều tra sở mới để lấy tiếp. Trong thời gian bị truất lương nếu gặp hoàn cảnh khó khăn không đủ tiền sinh sống, lúc đó đương sự có thể liên lạc với Ban Giải Quyết Vấn Ðề (Problem Resolution Office viết tắt là PRO) nộp mẫu 911 Xin Giải Tỏa Khó Khăn (Petition for Hardship Relief) để được cứu xét cho cắt bớt tiền bị khấu trừ.

IRS có quyền tịch biên tài sản đứng tên chung dù rằng chỉ có một người nợ thuế và IRS sẽ bồi thường người không nợ sau khi phát mãi. Trường hợp người nợ thuế đem tên người khác vào đứng chung sẽ không được IRS chấp nhận, ví dụ ông Sáu đứng tên làm chủ một miếng đất trị giá $25,000, ông bán một nửa cho cô em gái tên Tám với giá tượng trưng $10. Nếu ông Sáu đang mắc nợ thuế thì IRS có quyền tịch biên miếng đất đem bán đấu giá bất kể có tên cô Tám và sẽ chỉ trả cho cô $10 thôi lấy cớ cô không mua với giá thị trướng. Tuy nhiên nếu sang nhượng tài sản trước khi IRS đòi nợ thì có cơ may tránh khỏi bị tịch biên, thí dụ ngay lúc kiểm thuế mà tiên đoán được việc bị bắt nộp thêm một khoản tiền thuế nặng thì nên tìm cách sang tên ngay tất cả những tài sản đang đứng chủ.

Theo một trường hợp khác ông Năm có một dãy nhà apartment cho thuê nhưng ông cũng đang nợ IRS $75,000 thuế. Ông bán nửa dãy apartment cho người cháu tên Mười với giá $40,000 trả bằng giấy nợ (promissory note) đồng thời điều đình với IRS xin trả góp món nợ thuế. IRS có thể chấp nhận dĩ nhiên với điều kiện là sẽ tịch thu hết tất cả tiền của Mười trả cho ông Năm sau này.

Một ngoại lệ nữa có thể xin miễn tịch biên nếu tài sản đó được dùng để kiếm sống. Thí dụ ông Bảy làm nghề trồng rau, có nợ IRS $43,000 thuế. Một trong những món tài sản chính của ông là một cái xe truck. Dĩ nhiên cái xe này rất cần thiết dùng trong việc chở rau đem bán nên ông Bảy có thể xin miễn bị tịch thu. Ðiều nên nhớ việc chuyển nhượng tài sản tuy giúp trì hoãn việc tịch biên nhưng nếu sau vẫn không thanh toán mà để kéo dài dây dưa sẽ bị IRS kết vào tội lừa đảo để trốn thuế, do đó phải thận trọng tham khảo với luật sư trước khi dự định sang tên món tài sản nào.

Ngoài ra nên cất giấu tất cả những vật sở hữu để tránh bị IRS xoi mói vì tóm lại IRS có quyền hạn rất lớn để tịch thu bất cứ món gì từ nhỏ tới lớn, từ giá trị ít tới nhiều, mà họ biết hay khám phá ra được. Khi IRS tịch biên tài sản có nghĩa là họ nắm lấy chủ quyển trên tài sản ấy thí dụ như tiền bạc, nhà cửa, xe cộ, chứng khoán, các dụng cụ hay đồ thiết bị, nữ trang, v.v… để đem bán lấy tiền trừ thuế. Với những tài sản dễ thanh toán như tiền bạc ký thác tại ngân hàng thì IRS gởi giấy báo ra lệnh phong tỏa trương mục (account freezing) và ra lệnh gối đến IRS kết toán (balance) trương mục đó trong vòng 30 ngày. Các tài sản khác như xe cộ, bàn ghế, máy móc… thì IRS mướn những dịch vụ tư rình đoạt lấy xe ở bất cứ chỗ nào họ phục kích được, hay cho người đến khuân vác dọn sạch từ tư gia cho đến văn phòng làm việc.

Theo điều luật IRS No. 6335(e) tài sản bị tịch thu được sẽ bán cho ai trả cao nhất tại các cuộc đấu giá của IRS. Trước đó IRS thông báo cho chủ nhân món đồ bị xiết biết ngày giờ và địa điểm đấu giá cùng với giá đấu tối thiểu. Sau cuộc đấu giá IRS sẽ gởi thư cho biết kết quả cuộc đấu với số tiền bán được đem trừ vào tiền nợ thuế kể cả tiền lãi và tiền phạt đóng thuế trễ, ngoài ra đương sự còn phải đài thọ tất cả chi phí trong việc tịch thu lẫn chi phí đấu giá ví dụ như tiền mướn người đi tịch thu đồ, tiền tồn trữ đồ tịch thu trong thời gian chờ bán, tiền quảng cáo… có nghĩa là người nợ thuế phải chịu hết tất cả lên đầu lên cổ. Nếu số tiền bán được vẫn không đủ thanh toán thì bị xiết đồ vẫn phải chịu trách nhiệm số tiền còn thiếu chưa trả hết bằng không IRS lại kiếm chuyện tịch thu tiếp.

Riêng các bất động sản như nhà đất thì được thi hành một cách khác, trước hết IRS sẽ dán ngay trước cửa tờ niêm yết Thông Cáo Tịch Thu (Notice of Seizure) đồng thời cho giao tờ thông cáo đó đưa tận tay đến người nhận hoặc gởi bằng thư bảo đảm nếu giao tay không được. Sau đó IRS cho đăng thông cáo đấu giá có ngày giờ địa điểm cùng điều kiện đấu giá trên một tờ báo địa phương và cũng niêm yết tại trụ sở liên bang ở thành phố đó. Ngày đấu giá thường được định vào khoảng 45 ngày sau khi niêm yết thông cáo.

Nếu là nhà ở thì chủ nhà không phải dọn đi ngay vì người mua được bằng giá cao nhất chỉ nhận được một Chứng Chỉ Bán (IRS Certificate of Sale) mà không có quyền trục xuất người ở để lấy nhà. Muốn trục xuất người này thì lại phải nộp đơn kiện tại tòa án địa phương yêu cầu trục xuất. Ðây là dịp tốt để thương lượng việc dọn ra hay yêu cầu cho thuê lại vì họ thường sợ tổn phí theo đuổi vụ kiện. Theo điều luật IRS số 6337 ngay cả sau khi căn nhà bị bán đấu giá, chủ cũ vẫn được ưu tiên mua lại trong vòng 180 ngày sau cuộc đấu giá trả bằng giá tiền đấu cao nhất cộng thêm tiền lãi 20% một năm, trả ngay một lần cho người chủ mới.

Ðối với các thương gia dù làm ăn buôn bán một mình, hay hùn hạp mà có nợ thuế thì IRS vẫn chẳng nương tay vì như đã nói ở trên họ là một chủ nợ mạnh nhất. IRS có quyền tịch thu trương mục ngân hàng của cửa hàng hay dịch vụ để thỏa mãn số tiền nợ thuế cá nhân của một người có phần hùn. Hơn thế nữa IRS còn chặn “trương mục nhận (account receivable)” bằng cách thông báo các khách hàng của nghiệp vụ đó hãy gửi tiền trả cho IRS thay vì trả cho cửa hàng như thường lệ. Nếu nghiệp vụ của người nợ thuế là một công ty thì IRS có quyền tịch thu số cổ phần của người ấy nhưng không đụng được đến tài sản của công ty. Trái lại nếu IRS biết rằng một người lập công ty chỉ có mục đích dấu tài sản để trốn nợ thuế thì IRS vẫn tịch thu như thường. Trong những trường hợp rắc rối này tốt hơn hết nên tham khảo ý kiến với luật sư.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần phải thảo luận với luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.

Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 2009 North Broadway, Santa Ana, CA 92706. Ðiện thoại: (714) 531-7080.