Phạm Ðình
Thị trường xe cũ có nhiều “good deals.” Nhưng để gọi là good deals, cái xe cũ mà bạn mua được với giá rẻ phải còn tốt hoặc rất tốt. Ðược như vậy người Việt mình gọi là “giá hời,” bằng không thì gọi là “của rẻ của ôi.”
Bài báo hôm nay không nói về “phương pháp mua xe cũ” là đề tài đã được thảo luận nhiều lần trước đây, mà chỉ xin tóm tắt một lời: Không bao giờ mua lại xe đã bị ngập nước, nhất là xe có Salvage Title vì cùng một lý do.
Nghe câu này, có thể nhiều bạn sẽ tự trấn an, “Khỏi phải khuyên, bởi vì địa phương tôi không lụt lội bao giờ!” Nhưng xin báo một tin buồn: Những cái xe cũ có thể “vượt biên” từ một vùng lụt lội xa xôi nào đó về địa phương của bạn với một cái nhãn hoàn toàn mới: Clean Title, có nghĩa là xe chưa hề bị Total Loss, chứ đừng nói đến bị ngập nước! Ai có thể đổi trắng thay đen được như vậy? Bạn không tin thì tùy bạn, nhưng theo báo cáo của các cơ quan chống tội phạm thương trường thì đó là sự thật. Vậy khi săn tìm good deals trong rừng xe cũ, làm thế nào để tìm ra những cái xe nhập cảng từ vùng lũ lụt. Hay, quan trọng hơn nữa, làm thế nào để tránh những cái xe đã từng total loss vì bị ngập nước?
Không bao giờ mua xe cũ?
Giải pháp thứ nhất là chẳng nên bao giờ đi mua xe cũ? Nói như vậy có khác gì như anh chàng kia thấy người ta bị “cắm sừng” thì mình bèn quyết tâm không bao giờ lấy vợ. Dại thế! Việc gì phải vơ đũa cả nắm như vậy, chỉ cần để ý một chút là bạn có thể phân biệt được vàng thau mà. Làm thế nào để kiếm vợ, rất tiếc không phải là đề tài của trang báo này. Nhưng làm thế nào để khỏi mua lầm một chiếc xe đã từng bị ngập nước thì chắc chắn là chuyện có thể bàn ở đây, xin đề nghị với bạn một vài qui tắc:
Truy tìm lý lịch xe:
Ðó là điều phải hỏi đến trước tiên. Chiếc xe nào cũng có một bản lý lịch, ghi lại từ ngày nó chào đời cho đến khi vào nghĩa địa, kể cả những lúc nó bị tai nạn, bị ngập nước hoặc được phục hồi (salvage) sau total loss.
Những trận lụt lớn gần đây đã gây nhiều thiệt hại cho các tiểu bang Hoa Kỳ. Sau trận bão Katrina năm 2005, tạp chí Automotive News ước lượng có khoảng 200 đại lý xe hơi trong các tiểu bang Alabama, Louisiana và Mississipi bị thiệt hại. Carfax, một công ty theo dõi lý lịch xe hơi tại Hoa Kỳ, cho biết có tới hơn 500,000 chiếc xe bị ảnh hưởng vì nước lụt trong đợt bão này. Các trận bão miền Trung Tây năm 2008 thì ít gây tàn phá hơn, nhưng con số xe thiệt hại cũng có thể kể tới vài trăm ngàn. Gần hơn cả là trận bão Hurricane Irene vào Tháng Tám 2011 tại các tiểu bang miền Ðông Bắc. Bình luận về trận bão này, ông Christopher Basso, phát ngôn viên Carfax cho biết, công ty của ông đang tích cực làm việc với các cấp chính quyền liên hệ để dán đúng nhãn hiệu cho các xe bị ảnh hưởng. Cụ thể là phải thay đổi thẻ chủ quyền để có thể phản ánh đúng tình trạng của xe, hòng cảnh giác những người sử dụng sau đó. Hiện nay, cái nhãn hiệu “Salvage Title” được áp dụng chung đối với những cái xe bị total loss rồi được phục hồi. Nhưng xe đã từng bị total loss vì lụt mà được phục hồi thì cần có dấu hiệu riêng trong giấy chủ quyền.
Theo ước lượng của ông Larry Gamache, giám đốc truyền thông Carfax, thì có tới hơn một nửa số xe mang Salvage Title được bán lại trên thị trường, trong số đó không ít xe đã từng bị total loss vì ngập nước. Ông Gamache báo động, “Rất tiếc, nhiều xe bị ngập nước đã được thương lái khoác cho một tấm áo mới để du lịch đến những nơi không còn ai có thể soi mói tới lý lịch cũ của chúng.” Có nhiều xe không hề bị ghi là “Salvage Title” mà thực ra đã bị total loss vì ngập nước. Tận dụng sự độc lập về quản lý thương trường của mỗi tiểu bang, họ đã xin được Clean Title cho những cái xe đã từng có tì vết ở tiểu bang quê nhà. Ông Gamache cũng nêu lên rằng những đại lý có tên tuổi không ai làm như vậy, tình trạng đó nếu có, thì chỉ xảy ra tại những nơi buôn bán nhỏ, không chính thức mà thôi.
Ông Philip Reed, trưởng phòng tư vấn khách hàng tại Edmunds.com, phát biểu, “Nhà chức trách phải có luật nghiêm nhặt về điều này, để những tì vết quá khứ phải ở lại với lý lịch của cái xe, cho dù chúng có đầu thai qua bao nhiêu tiểu bang chăng nữa.”
Hiện nay, Bộ Tư Pháp Liên Bang Hoa Kỳ đã dành riêng một cơ quan có tên National Motor Vehicle Title Information System để hỗ trợ khách hàng khi đi mua xe cũ. Với một lệ phí nhỏ (dưới $10), chúng ta có thể mua được một bản báo cáo chính thức về lý lịch thật của những chiếc xe đã từng lăn bánh trên đường phố Hoa Kỳ.
Thêm vào đó, còn có một số công ty tư nhân như Carfax hoặc Autocheck cũng làm công việc theo dõi lý lịch xe. Với lệ phí khoảng $30 một tháng, bạn có thể truy tìm nguồn gốc của tất cả những chiếc xe có mặt hợp pháp trên đất Mỹ.
Cảnh giác trước những dấu hiệu khả nghi
Bên cạnh những nỗ lực truy tìm lý lịch, bản thân người tiêu thụ cần phải cảnh giác (buyer beware) trước những dấu hiệu khả nghi của cái xe mà mình đang nhắm mua. Sau đây là những hướng dẫn của Hiệp Hội Ðại Lý Xe Hơi Toàn Quốc (National Automobile Dealers Association).
1. Mùi hôi bất thường từ trong xe: Nếu xe đã bị ngập nước, thì bộ phận trong lòng xe không thể nào tránh khỏi ảnh hưởng. Dù có khéo léo lau chùi hoặc ngụy trang đến đâu, người bán xe vẫn không thể xóa hết tàn tích, cái xe vẫn có mùi hôi mốc từ một góc bí ẩn nào đó xông ra. Mở cửa xe ra mà thấy có mùi dầu thơm rất mạnh xông vào mũi, đó là điều cần cảnh giác, bởi vì nó có thể là mánh khóe che lấp điều mờ ám. Nhớ phải cho chạy thử máy lạnh (AC) và để ý xem có nghe mùi mốc trong luồng gió quạt ra hay không.
2. Kiểm tra chất liệu bọc ghế, thảm: Da/vải bọc ghế có vết loang lớn trên không? Có chõi màu không? Nếu xe đã cũ mà thảm bọc ghế mới tinh, thì có phải là một dấu hiệu chủ nhân vừa mới thay bọc không? Tại sao thay? Có phải để phi tang dấu vết ngập nước không?
3. Tìm các “túi” nước đọng chung quanh xe: Nếu đã bị ngập nước thì đèn xe (headlight, taillight) có thể mờ sương, ẩm ướt hay có vệt bùn. Kiểm tra các “wheel well” (hộc bánh xe) để tìm nước đọng. Mở nắp đầu máy, mở nắp thùng xe tìm xem có hàng kẻ nước (water line), tức là dấu vết nước dâng lên cao đến đâu trong lúc xe bị ngập.
4. Kiểm tra gầm xe để tìm vết rỉ.
5. Ðặt dấu hỏi về những chỗ dơ ở vị trí bất thường: Ðó là những nơi như lớp thảm lót trên cao, ở dưới hộp đựng giấy tờ trong xe, hoặc trên mặt Dashboard.
6. Nếu xe đã vượt qua được những thử thách kể trên, thì sau cùng đừng quên mời một thợ máy độc lập đến kiểm tra. Nói với người đó về những dấu hiệu nghi ngờ nước lụt để người này có thể xem xét các kẽ hở ở trong máy một cách kỹ càng hơn.
Nói tóm lại, tìm mua xe cũ là đi tìm một “good deal,” một “giá hời,” một kho tàng ẩn giấu. Nhưng tuyệt đối tránh xa những chiếc xe đã từng bị hư hại vì ngập nước. Nếu nó lại có một cái “Salvage Title” thì một nửa con mắt cũng chẳng coi, dù xe có rẻ đến đâu chăng nữa.
Nếu vô tình khám phá được một chiếc xe bán với Clean Title mà thực ra đã bị ngập nước, thì xin báo cáo ngay với cơ quan thẩm quyền. Hãy gọi cho Cơ Quan Toàn Quốc Truy Lùng Tội Phạm Bảo Hiểm tại số (800) TEL-NICB (835-6422. Ðó là một cách làm đẹp xã hội và cũng là một hành động mã thượng với những người mua đến sau.
Phạm Ðình
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00 + $2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714-837-1935. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
