‘Ông Thiện’ IRS

Luật Sư LyLy Nguyễn

Ở thôn quê Việt Nam ngay hai bên cổng đình làng thường có tượng của hai vị thần, một vị có nét mặt hiền từ và một vị nét mặt hung dữ mà dân làng thường gọi là ông Thiện và ông Ác. Theo truyền thuyết dân gian ông Thiện hay cứu giúp người hiền lương và ông Ác trị tội những kẻ gian tà, ma quỉ.

Thời nay ở Mỹ tại Sở Thuế Vụ Liên Bang IRS (Internal Revenue Services) cũng có thành phần được coi như ông Thiện đó là giới chức thuộc Ban Giải Quyết Vấn Ðề (IRS Problems Resolution Officers gọi tắt là PRO) được đặt ra để giúp những người bị rắc rối vì thuế, và thành phần khác là ông Ác là giới chức thuộc Ðơn Vị Ðiều Tra Hình Sự (Criminal Investigation Division gọi tắt là CID) để xử lý những người có bằng chứng gian lận thuế.

Ví von ông Thiện, ông Ác của IRS chỉ để cho vui câu chuyện chứ sự thực hoàn toàn khác nhau vì cả PRO lẫn CID đều thuộc thành phần tổ chức của IRS, mà nhiệm vụ tối hậu của IRS là thu cho bằng được tiền thuế mọi công dân phải đóng góp theo luật định. Do đó không bao giờ có chuyện ông Thiện IRS ra tay miễn hay giảm thuế cho một người, có thế chính phủ mới đủ tiền điều hành chính sự hay làm các công ích cho nhân dân. Cũng chẳng bao giờ có chuyện ông Ác truy tố mạnh tay với những người vô tình khai báo sai nên bị hàm oan trốn thuế.

Khi bị rắc rối nợ thuế quí vị đã cố gắng đủ điều mong giải quyết cho xong, hết gọi điện thoại rồi gởi thư tới IRS nhưng chẳng ai thèm nghe hay để ý đến giúp đỡ trong khi đó những chuyên viên truy thu đang hăm he ra tay tịch biên tài sản thì chính là lúc phải cầu cứu đến PRO. PRO sẽ là cứu tinh khi tất cả các cửa ải IRS đã đóng không còn lối thoát. Họ đóng đô tại các Trung Tâm Thuế Vụ IRS và tại các quận hạt, là những giới chức được Quốc Hội ban cho quyền có thể vượt qua tất cả các hệ thống IRS thường lệ để giúp người bị rắc rối.

Theo IRS có đến 46% số người cầu cứu PRO được giải quyết êm thấm trong thời gian kỷ lục trung bình là bốn ngày rưỡi so với 30 ngày theo thủ tục bình thường của IRS. Mục tiêu của PRO là bảo đảm cho người đóng thuế được một hệ thống hoàn toàn độc lập giúp giải quyết các rắc rối về thuế mà đã thất bại qua các thủ tục thường lệ. Ngoài ra các PRO được chỉ định đứng ra bênh vực người đóng thuế cho có tiếng nói của người dân trong các quyết định của IRS.

Nói như vậy không phải bất cứ trường hợp nào cũng được PRO giúp giải quyết. PRO chỉ cứu xét những vấn đề như không nhận được tiền thuế hoàn lại, thí dụ cô Hai nộp tờ khai thuế tu chính để lấy tiền trả dư vào khoảng 15 Tháng Bảy năm 2011 nhưng không thấy. Cô liên lạc khiếu nại với Trung Tâm Phục Vụ IRS, nơi đây cho biết sẽ gởi tiền hoàn trả trong vòng ba tuần lễ. Ðợi mãi đến đầu Tháng Mười Một cũng vẫn không có nên cô gọi lại cho IRS thì nơi đây trả lời không biết tiền hoàn trả cho cô bị thất lạc ở đâu.

Trường hợp khác khi liên lạc với IRS nhưng không được đáp nhận hoặc bị IRS gởi nhiều thư đòi một món tiền đã thanh toán xong, thí dụ như anh Năm nhận được liên tiếp hai phiếu đòi của IRS trong vòng một tháng trong khi đó anh đã gởi thư xác nhận cả hai lần đã gởi tiền trả có bản sao chi phiếu làm bằng cớ. Một trường hợp có tính cách khẩn cấp hơn như bà Tư được ngân hàng gọi cho hay có giấy báo của IRS dự định tịch thu trương mục để trả một món nợ thuế mà bà không hề hay biết.

Thí dụ khác, bác Chín có ngày nọ được một sĩ quan thuế vụ đến tìm gặp ở sở làm. Viên chức này đã hạch hỏi lung tung về một khoản tiền thuế thiếu trước mặt thượng cấp của bác cùng một vài khách hàng. Bác sợ bị mất việc nên đã yêu cầu viên chức này ra khỏi sở nhưng bị từ chối. Bác Chín gọi điện thoại đến IRS để khiếu nại với cấp trên của sĩ quan kia nhưng không được trả lời.

Những vụ điển hình trên đều được PRO giải quyết thỏa đáng ngay, cũng như thí dụ khác như chú Sáu có lần bị buộc nợ thuế vào tài sản, sau đó dù chú đã thanh toán được hết nhưng IRS không gởi giấy giải tỏa nên khi đi mua xe mới đã bị từ chối tài trợ, chú Sáu bèn liên lạc ngay PRO xin giúp đỡ tức khắc trong việc phục hồi lại tín dụng.

PRO từ chối những trường hợp không theo thủ tục ấn định của IRS thí dụ như không khiếu nại theo hệ thống hay không thỏa mãn với trả lời của IRS cùng những vấn đề không liên hệ trực tiếp tới thuế má như việc than phiền hành động của nhân viên IRS, hay những vấn đề hoàn toàn không dính dáng tới việc thâu thuế như góp ý kiến hay phản đối luật thuế là những việc nên hỏi các nhà lập pháp như nghị sĩ hay dân biểu chẳng hạn.

PRO cũng từ chối không giúp những người đang bị điều tra hình sự, các người có thành tích chống đối chính phủ về thuế má, hay người không có khả năng trả nổi thuế cùng không muốn đóng thuế. Văn phòng của PRO thường được đặt ở các Trung Tâm Thuế Vụ và IRS Quận Hạt. Nếu ai đang ở trong tình trạng khẩn cấp thí dụ như nhà sắp bị bán đấu giá thì nên điện thoại hoặc đến xin gặp PRO tại nơi nào gần nhất hay cũng có thể gọi số 1-800-829-1040 xin gặp nhân viên Ban Giải Quyết Vấn Ðề yêu cầu giúp đỡ. Cách tốt nhất là viết thư nêu rõ vấn đề nhờ giải quyết, trong thư đừng quên ghi tên họ, địa chỉ, số An Sinh Xã Hội cùng số điện thoại. Nếu hội đủ điều kiện để được trợ giúp thì IRS sẽ chỉ định một viên chức đến liên lạc và giải quyết ngay nội vụ cho người đó.

Luật bảo vệ người đóng thuế có ấn định giới chức Bênh Vực Người Ðóng Thuế (IRS Taxpayer Advocate) cho trường hợp người nợ thuế bị khó khăn lâm vào đường cùng. Vị này làm việc ở Washington D.C. nhưng cũng có đại diện ở các địa phương ngay tại các văn phòng PRO. Giới chức này có thẩm quyền can thiệp tìm giải pháp thích đáng hoặc nếu cần sẽ ra Lệnh Giúp Người Nộp Thuế (Taxpayer Assistance Order gọi tắt là TAO) cho ngưng ngay những hành động truy thu của IRS nếu thực sự đã gây ra tình trạng khó khăn cho người nợ thuế. Ðiển hình là có thể xin lệnh TAO khi một người bị tịch thu hết tiền trong trương mục ngân hàng đến nỗi không có tiền trả tiền nhà, gia đình sẽ bị trục xuất không nơi trú ngụ hay bị tịch thu xe không có phương tiện đi làm, hoặc bị truất lương quá nhiều không đủ tiền sinh sống.

Theo tài liệu IRS số 1546, từ ngữ “khó khăn (hardship)” được định nghĩa là không đủ khả năng cung ứng những nhu cầu thiết yếu cho bản thân và gia đình, do đó sự giúp đỡ tùy thuộc vào nhận định của PRO về mức độ trầm trọng của sự khó khăn đó. Ngay đến việc bị tịch thu tài sản hay truất lương bổng cũng chưa hội đủ yếu tố để được tự động coi như một nỗi khó khăn. Cần phải có thêm chứng minh rằng việc xiết nợ thuế đã gây ảnh hưởng trầm trọng đến mức sinh sống như không đủ cơm ăn, nhà ở, áo quần cho tất cả mọi người trong gia đình, phương tiện di chuyển để đi làm ăn, công ăn việc làm, nhu cầu y tế, cản trở học hành.

PRO được chỉ thị cân nhắc kỹ lưỡng những bằng chứng khó khăn vì thuế gây ra cho người xin giúp đỡ. Nếu muốn được giúp đỡ giải tỏa khó khăn thì phải làm đơn xin như đã giải thích ở trên. Quí vị có thể yêu cầu bằng cách gọi điện thoại cho PRO địa phương hay gọi điện thoại số 1-800-829-1040. Thường thì vài ngày sau PRO sẽ điện thoại tới cho biết lời yêu cầu xin giúp đỡ có được chấp thuận hay không.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần phải thảo luận với luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.

Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 2009 North Broadway, Santa Ana, CA 92706. ÐT: (714) 531-7080.