Ði Cruise Ðịa Trung Hải (Bài 18)
Bài và ảnh: Minh Tâm
Sáng ngày tiếp theo của chuyến đi là ngày Thứ Tư, 5 Tháng Mười, 2011, chúng tôi dậy trễ lúc 9 giờ. Sau khi ăn sáng xong chúng tôi xuống tầng 5 để xem người ta bán hàng giá rẻ. Mỗi món hàng như bóp da, dây nịt, đồng hồ… đều đồng hạng 10 đô la. Giá rẻ như vậy thì chắc 100% là đồ China rồi. Thế nhưng thiên hạ cũng coi hàng và mua rất nhiều. Chắc họ mua để tặng bạn bè chớ không lẽ có tiền đi cruise sang trọng mà lại xài đồ dỏm của Trung Quốc?
Khoảng 11 giờ, chúng tôi đi ăn trưa vừa ăn vừa ngắm cảnh tàu cặp bến Kusadasi. Ăn trưa xong chúng tôi lên tầng trên để ngắm cảnh Kusadasi từ trên cao.
Du khách lên bờ thăm viếng Kusadasi.
Kusadasi nhìn từ tàu Princess
Tàu cặp cảng Kusadasi ở ngay trung tâm bờ biển. Từ đây nhìn vào bờ thì thấy thành phố nằm theo triền đồi. Nhà cửa trông cũng khá giả, thỉnh thoảng lại có vài cao ốc nhưng không cao lắm. Phía tay phải có hai hòn đảo nhỏ gần bờ. Từ đảo vào bờ có đường nối liền (do đó nói là đảo thì cũng không đúng lắm). Trên đảo là một đồn lính hay lâu đài gì đó được xây bằng đá. Có thể đây là một trại lính để bảo vệ hải cảng. Bên tay trái là một công viên, xa hơn về phía bắc là một bãi biển cát trắng. Dọc bờ có đường xe chạy sát bờ biển. Gần khu trung tâm, phía trước mũi tàu là trạm đón tiếp du khách nơi có những tiệm bán hàng kỷ niệm, nhà hàng… Hôm nay có 4-5 chiếc du thuyền lớn nhỏ cặp bến. Ðiều này cho thấy Kusadasi là một hải cảng trù phú của Thổ Nhĩ Kỳ. Trước khi xuống cảng ta hãy tìm hiểu sơ qua về nơi đây:
Kusadasi, hải cảng xinh đẹp
Phía Tây nước Thổ Nhĩ Kỳ là biển Aegean. Trên biển này có rất nhiều đảo nhưng hầu hết các đảo đều thuộc chủ quyền của Hy Lạp. Trong khi đó ven bờ biển từ thành Troy ở phía bắc xuống tới biên giới Syria ở phía nam có những thành phố xinh đẹp. Một trong những điểm dừng chân của du khách ở đây là Kusadasi.
Hàng mỹ nghệ Thổ.
Kusadasi là một thành phố biển nằm phía Tây nước Thổ Nhĩ Kỳ. Nó cách thành phố lớn nhứt của khu vực là Izmir khoảng 95 km. Kusadasi là nơi có nhiều du khách từ các nước phía Bắc đến du lịch vì nơi đây có nhiều bãi biển với nắng ấm, nhiều khu resort sang trọng, tiện nghi mà giá cả lại vừa túi tiền.
Theo dòng lịch sử, Kusadasi là một thành phố rất cổ. Nơi đây đã có người cư ngụ từ hàng ngàn năm trước. Ðức Mẹ Maria, Thánh Paul đã từng sống ở đây. Kusadasi từng nằm dưới sự cai quản của người Hy Lạp, La Mã. Có thời gian, ở đây là sào huyệt của bọn hải tặc. Nhưng qua thời đại của Ðế Quốc Ottoman thì nơi đây do người Thổ cai trị. Ðây cũng là trạm cuối cùng của con đường tơ lụa để đưa hàng xuống tàu qua Âu Châu.
Trong cuộc chiến tranh năm 1919-1922, Kusadasi bị quân Ý và sau đó là Hy Lạp chiếm đóng. Ngày 7 Tháng Chín, 1922, quân Thổ thắng trận và giành lại được Kusadasi. Dưới thời cộng hòa người Hy Lạp ở đây được trao đổi với người Thổ sau chiến tranh.
Hiện nay, dân số của Kusadasi là khoảng 65,000 người, nhưng vào mùa hè, nếu tính cả du khách thì số người đến sinh hoạt ở đây lên tới khoảng nửa triệu. Thu nhập của người dân Kusadasi chủ yếu đến từ khách du lịch. Họ đến vui chơi tại các khu resort hay từ các du thuyền.
Tuy Kusadasi là một nơi đô hội nhưng nhiều du khách đến đây cũng thích đến xem một di tích khảo cổ khác ở gần đó có tên là Ephesus. Do đó, ta cũng cần tìm hiểu sơ về nơi đây để nếu bạn có thích thì mua tua đến đó thăm viếng.
Ephesus dấu xưa còn đó
Ephesus là di tích của một thành phố cổ thời Hy Lạp-La Mã nhưng nằm ven bờ biển phía Tây của Thổ Nhĩ Kỳ, cách thành phố Kusadasi khoảng 20 km. Khi Ephesus nằm dưới quyền cai trị của Ðế Quốc La Mã thì nơi đây có tới 250,000 dân và là thành phố lớn thứ hai trên thế giới thời đó chỉ sau La Mã mà thôi.
Áo da là mặt hàng được ưa chuộng ở Kusadasi.
Thành phố Ephesus đã bị chiến tranh, động đất… làm cho điêu tàn nhiều lần và người ta cố gắng xây lại nhiều lần. Cuối cùng thành phố này đã trở thành một phế tích. Lý do là hải cảng đã bị bùn của con sông Cayster bồi lấp nên tàu thuyền không vào được. Ngày nay bờ biển ở cách xa thành phố này đến 7 km.
Nếu đến Campuchia thì phải xem cho được đền Angkor, thì đến Kusadasi, du khách cũng nên xem các phế tích ở Ephesus nhứt là đối với người theo đạo Thiên Chúa. Ðây là một thánh địa của đạo này vì người ta tin rằng Ephesus là nơi Ðức Mẹ Maria đã sống vào những năm cuối đời của mình. Thánh John cũng có thời gian sinh sống ở đây. Hiện nay, Ephesus có di tích căn nhà của Ðức Bà Maria và thánh đường St. John.
Về mặt khảo cổ, thành phố này còn nổi tiếng vì có di tích đền thờ nữ thần Artemis (được xây dựng khoảng năm 550 trước công nguyên). Ðây là một trong bảy kỳ quan thế giới cổ đại do con người xây dựng nên. Xin nhắc lại bảy kỳ quan thế giới cổ đại là:
1. Kim tự tháp Giza
2. Vườn treo Babylon
3. Tượng thần Zeus ở Olympia
4. Ðền Artemis ở Ephesus
5. Lăng mộ Mausolus
6. Tượng thần Mặt Trời ở Rhodes
7. Hải đăng Alexandria
Ephesus có đền thờ nữ thần săn bắn Artemis. Ngôi đền này được xây bằng đá cẩm thạch với kích thước rất lớn: 115 m x 55 mét (lớn hơn đền Parthenon ở Hy Lạp rất nhiều). Quanh đền có 129 cột đá, mỗi cột cao khoảng 30 mét.
Ðền do kiến trúc sư Chersiphron và con mình xây dựng từ năm 550 trước công nguyên và được trùng tu mở rộng nhiều lần trong 120 năm. Ðền bị cháy năm 356 TCN trong đêm Alexandre Ðại Ðế chào đời. Sau này một ngôi đền tương tự được xây lại trên nền cũ. Nhưng năm 262 người Goth đã chiếm thành phố và đốt ngôi đền thứ hai. Di tích còn lại tại chỗ ngày nay chỉ là một cây cột đá, còn một số hiện vật khác nằm ở… viện bảo tàng London.
Tàu Star Princess cặp bến Kusadasi lúc 12 giờ trưa và sẽ rời bến lúc 7 giờ chiều. Chúng tôi có 7 giờ để vui chơi ở đây. Nhóm bạn của chị tôi cũng mua tour đi Ephesus. Hai vợ chồng chúng tôi sợ nắng và không thích xem di tích xưa nên chỉ muốn tìm hiểu và khám phá Kusadasi.
Chuyến thăm viếng Kusadasi của chúng tôi
Lúc 12:15 chúng tôi rời tàu. Bến tàu Kusadasi ở ngay thành phố. Không có ai xét giấy tờ gì hết khi bạn lên bờ.
Ngay ở bến tàu đã có khu mua sắm hàng miễn thuế. Ở đây bán thảm, đồ sành sứ, đồ kỷ niệm… Hàng hóa xem cũng tốt nhưng chúng tôi chưa mua vội mà muốn ra ngoài để xem thêm. Phía ngoài cổng bến tàu, không thấy có cò tua như ở các cảng ở Caribbean, chỉ có mấy ông tài xế taxi đứng đón khách mà thôi.
Cửa hàng bán thảm ở Kusadasi.
Chúng tôi qua bên kia đường. Ðó là một Grand Bazaar của Kusadasi. Từ đây dài dài lên dốc về phía trong là những cửa hàng liên tiếp bán hàng cho du khách. Họ bán đồ da, thảm, đồ thủy tinh, vàng bạc, đồ gốm sứ, bóp xách, quần áo… Hàng hóa ở đây giả thiệt khó phân. Có nơi để rõ ràng: “Ðồng hồ hiệu ‘nhái.’” Rolex, Omega đều có. Giá mỗi cái chỉ có vài đô la. Chắc xài vài hôm thì đồng hồ hết chạy. Quần áo cũng vậy. Áo thun “cá sấu” thì 10 Euro ba cái. Sợ mặc vài hôm thì “cá sấu” lặn mất. Lúc còn trên tàu, người hướng dẫn du lịch có chương trình trên TV để chỉ dẫn cho du khách. Ổng nói: “Áo thun ở Kusadasi giá rất rẻ, nhưng mặc một lần thì OK, và sau khi giặt thì… cháu ngoại mặc mới vừa.”
Món hàng có thể coi như khá tốt ở Kusadasi là đồ da. Theo người hướng dẫn ở địa phương thì Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều da trừu. Họ xuất cảng da sang Ý, Pháp để các nơi đó làm hàng da cho quốc tế. Còn ở đây, đồ da cũng được sản xuất với giá rẻ hơn nhiều, dĩ nhiên là không phải hàng hiệu. Chúng tôi vào xem một tiệm bán áo da. Bà xã tôi xem hàng trong khi tôi ngồi chơi coi họ buôn bán. Một người phụ việc bưng lên một ly trà thật ngon mời tôi uống.
Ông chủ hỏi chúng tôi từ đâu đến. Sau đó giới thiệu nhiều cái áo làm bằng da trừu thật đẹp. Ông ấy nói bảo đảm là da thiệt và dùng hộp quẹt để đốt da cho chúng tôi xem. Bà xã tôi khen cái áo da màu trắng rất đẹp và mềm.
Hỏi giá thì ông chủ nói 400 Euro. Trời đất, hàng tuy tốt và không phải là hàng hiệu mà ổng nói giá… trên trời. 400 Euro là gần 600 đô la một cái áo da. Giá này chắc phải ở Paris mới có. Thấy ổng nói thách quá, chúng tôi không dám trả giá và đi ra. Ông ta đi theo èo ỉ: “Xin bà cứ trả giá, bao nhiêu cũng được, không sao đâu, thuận mua vừa bán thôi.” Ông ta cứ nói hoài làm cho mình khó xử. Trả giá quá thấp thì sợ ổng chưởi, mà trả giá cao thì sợ… hố.
Khi chúng tôi gần đi thì ổng lại hạ giá phân nửa là 200 Euro. Ổng nói rất… nhây và chịu khó theo mình nói hoài. Cách buôn bán này là mánh khóe của người Thổ. Họ cứ theo mình năn nỉ: “Cứ trả giá đi đừng ngại.” Mà họ ăn nói rất dễ thương chớ không phải “hàng tôm hàng cá” gì. Do đó, có bà bạn người Mỹ đi cùng tàu của chúng tôi đã mua hai cái áo da. Bà nói đã dùng hết tiền để dành mà mua như vậy. Mấy người chị của tôi thì nói coi chừng họ bỏ bùa mình. Thật ra, người Mỹ họ dễ dàng xiêu lòng chớ Việt Nam mình thì “bùa” Thổ coi bộ không công hiệu. Ngay cả, khi tụi tui ra khỏi cửa, ông ta chạy theo và hạ giá còn 100 Euro chúng tôi cũng không mua vì chán cách làm ăn của họ quá. Viết lại chuyện này ở đây để nếu bạn có dịp đi chơi ở Thổ Nhĩ Kỳ thì biết cách làm ăn của người ta mà cư xử. Theo tôi nhận xét, hàng hóa của Thổ cũng đẹp và giá rất rẻ. Ðó là nhờ giá nhân công và vật liệu địa phương đều rẻ. Tiếc rằng hàng của họ không có “tiếng” (hiệu) nên khó bán giá cao.
Caravanserai, nhà trọ của thương nhân bán tơ lụa ngày xưa.
Ở ngay bến tàu Kusadasi chúng ta sẽ thấy có một khu tường thành gọi là Caravanserai. Ðó là một khu nghỉ ngơi dành cho khách lữ hành. Ngày xưa, Kusadasi là trạm cuối của con đường tơ lụa. Từ đây, hàng hóa sẽ được đưa lên tàu vận chuyển tới Châu Âu. Trạm dừng chân này có tường đá bao bọc. Các đoàn lữ hành sẽ vào đó trú ngụ để được bảo vệ hàng hóa khỏi bị đánh cướp. Ngày nay nơi đây là một khách sạn và nhiều tiệm bán thảm Thổ Nhĩ Kỳ.
Chúng tôi cũng vào xem một Thánh Ðường Hồi Giáo ở địa phương. Thánh đường này có mái vòm nhưng nhỏ và không có gì lạ. Sau đó chúng tôi tiếp tục đi sâu vào phía trong của khu mua sắm. Ở đó có nhiều nhà hàng Thổ, Ấn, Hoa với nhiều khách ngồi ăn uống vui vẻ. Lại có vài tiệm bán kem nữa. Càng đi xa, hàng hóa càng rẻ hơn. Có nơi bán 4 cái áo thun với giá 10 Euro. Tất cả người bán hàng đều là nam giới. Phụ nữ không thấy xuất hiện. Chỉ có một lần, trong khi bà xã vào xem hàng bên trong thì tôi thấy có một cô gái con ông chủ xuất hiện ở trước tiệm. Cô này khá xinh. Tôi có dịp nói chuyện với cô ta thì thấy phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay cũng biết tiếng Anh. Cô này không che mạng và ăn mặc kiểu Tây Phương chớ không theo lối Hồi Giáo. Như vậy họ cũng được tự do rất nhiều so với phụ nữ ở các nước Trung Ðông.
Chúng tôi có ghé một siêu thị ở đây để xem hàng hóa và cách buôn bán của người địa phương. Ở siêu thị thì hàng hóa có giá hẳn hòi nên rất dễ mua. Hàng nội địa của Thổ thì giá rất rẻ. Hàng nhập cảng như chocolate thì mắc hơn rất nhiều. Trả tiền thì tiền Thổ hay Euro đều nhận. Mấy cô thu ngân cũng dễ thương và tính toán rất giỏi. Ðây là lần đầu tiên tôi thấy phụ nữ Thổ làm việc ở các tiệm quán trong khi đa số các tiệm bán hàng cho du khách ở phía ngoài đều là đàn ông.
Thánh Ðường Hồi Giáo Kusadasi.
Dạo tiệm gần ba giờ thì chân đã mỏi. Chúng tôi kiếm chỗ ngồi nghỉ thì thấy ở đây đường sá rộng rãi, sạch sẽ nhưng không có xe mà có rất nhiều ghế để khách ngồi chơi. Bên cạnh đó cũng có mấy ông Thổ Nhĩ Kỳ đang ngồi hút thuốc, nói chuyện với nhau trông rất nhàn rỗi. Không biết họ làm gì để sống. Bên tay trái là một ngân hàng. Khá nhiều khách hàng đang phải sắp hàng khá dài để rút tiền ra xài. Cả mấy chục người kiên nhẫn chờ đợi. Tôi tự hỏi chắc ngân hàng ở đây không có nhiều hay sao mà phải chờ lâu để lấy tiền như vậy?
Lúc này là gần 4 giờ chiều, trời hơi nóng khi chúng tôi ra phía bờ biển để ngắm cảnh. Ở đó, có một công viên với những cây cọ cao nên không có nhiều bóng mát cho lắm. Tôi thấy có những tượng thanh niên thiếu nữ ở đây. Phía sau là một hàng cờ Thổ Nhĩ Kỳ màu đỏ với mặt trăng lưỡi liềm tiêu biểu cho Hồi Giáo. Bờ biển Kusadasi ở khu này nhiều đá, không có bãi cát. Sóng vỗ vào bờ khá mạnh, nước văng tung tóe. Có mấy nhà hàng ở gần biển. Giờ này nửa trưa, nửa tối nhưng cũng có người ngồi chơi, nhậu nhẹt. Ðó là những du khách từ các du thuyền xuống. Họ ăn hải sản, uống bia ngồi ngắm thiên hạ qua lại.
Ở đây cũng có một chợ hải sản bán những con cá còn tươi rói mới bắt được từ dưới biển đem lên. Phía tay phải là một công viên rộng nơi có ghế ngồi nghỉ chân, xem thiên hạ qua lại. Trong bờ là những khách sạn cao chừng 4-5 tầng. Xa xa là con đường nối liền bờ biển và một hòn đảo ngoài xa. Thấy có du khách đang ra đảo để xem một pháo đài hay thành trì gì đó, tôi rủ bà xã đi ra đó chơi. Bà nói đã mỏi chân và muốn trở về tàu. “Lịnh của bà” đã ban ra thì phải tuân theo. Chúng tôi la cà chút đỉnh ở các tiệm bán đồ miễn thuế gần bến tàu sau đó lên tàu chấm dứt chuyến thăm viếng một thành phố nhỏ nhưng cũng vui vẻ, náo nhiệt.
Tối nay, khi ăn tối, tôi hỏi chuyện mấy bà chị đi tour Ephesus thì họ cho biết hơi nắng và không hay lắm. Khi trở lại Kusadasi, họ đã đi mua sắm ở khu Grand Bazaar và mua được một số áo da tốt với giá phải chăng nên ai nấy đều hỉ hả.
Minh Tâm
-Cùng một tác giả: Tác phẩm mới xuất bản: Ði Cruise Bắc Mỹ kể về các chuyến du lịch bằng du thuyền qua Caribbean, Alaska, Mexico, Canada, New England. Sách dầy trên 300 trang. Giá 15 đô la (kể cả cước phí). Muốn có sách có chữ ký của tác giả gởi tận nhà qua bưu điện, xin gởi chi phiếu về: Tam Tu 17634 Fonthill Ave. Torrance, CA 90504. Ðiện thoại (310) 523-1857. Email: [email protected]
-Sách du lịch Trịnh Hảo Tâm đã xuất bản 8 quyển ký sự du lịch: 1. Trên Những Nẻo Ðường Việt Nam 2. Miền Tây Hoa Kỳ 3. Ký Sự Du Lịch Trung Quốc 4. Mùa Thu Ðông Âu 5. Tây Âu Cổ Kính 6. Miền Ðông Nước Mỹ Và Canada 7. Hành Hương Thánh Ðịa Do Thái 8. Nhật Bản, Hồng Kông-Macau, Thái Lan. Mỗi quyển đồng giá 15 USD xin hỏi ở các nhà sách VN hay liên lạc tác giả: Trịnh Hảo Tâm 3683 Hawks Dr. Brea, CA 92823. Ðiện thoại (714) 528-1413. Email: [email protected]
