Luật Sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080. Website: www.lylylaw.com.
Luật Sư LyLy Nguyễn
Kỳ trước chúng tôi trình bày khía cạnh pháp lý liên quan đến vấn đề nam nữ trên đất Mỹ sống chung với nhau như “bạn tình” (cohabitation) không hôn thú và không danh nghĩa vợ chồng.
Một số người thường có ý nghĩ cho rằng một cặp nam nữ sống chung khi có con với nhau thì sẽ được kể như vợ chồng. Thực tế trong luật hôn nhân Hoa Kỳ không hề có một điều khoản nào đề cập trực tiếp đến “sống chung,” cho nên cho dù cặp nam nữ đó có ăn ở với nhau suốt đời thì họ vẫn chỉ được kể là hai cá nhân riêng biệt. Còn những vấn đề liên quan đến cuộc sống của họ thí dụ như tài sản hay con cái thì sẽ được chi phối theo luật khế ước hay luật cấp dưỡng trẻ thơ thông thường.
Bài học đắt giá cho một cuộc tình tan vỡ
Có rất nhiều lý do mà những cặp bạn tình nêu ra để biện minh tại sao họ không muốn kết hôn chính thức. Thứ nhất, nhiều người cho rằng tình yêu xuất phát từ trái tim nên họ không cần phải dùng đến giấy tờ nặng phần hình thức để chứng minh tình yêu và bổn phận với nhau. Thứ hai, nhiều cặp chọn kiểu sống chung ngoài hôn nhân vì muốn tránh thủ tục ly dị rườm rà có thể xẩy ra trong tương lai một khi cuộc tình tan vỡ. Tuy nhiên những cặp chọn theo lý do thứ hai kể trên cần lưu ý rằng dù không có lệ luật chi phối như vợ chồng ly dị, thực tế không luôn luôn giản dị như vậy mà đôi khi còn rắc rối đau đầu hơn nữa, chứ không hẳn hễ không muốn ở với nhau nữa thì chia tay đường ai nấy đi.
Có lẽ một vụ chấm dứt sống chung bị sa lầy khá nổi tiếng là vụ kiện giữa Lee Marvin và cô “bạn tình” Michelle. Lee Marvin là tài tử nổi tiếng của màn bạc Hollywood, đã sống chung vài năm với cô bạn tình Michelle cho đến lúc tình không còn nồng nữa Lee bèn quyết định chia tay. Khi ra đi Michelle đòi Lee phải trợ cấp suốt đời và chia đôi tài sản mà tạo ra trong thời gian chung sống với nhau. Dĩ nhiên chàng tài tử đời nào chấp nhận yêu sách của nàng như vậy.
Michelle đưa đơn kiện tại tòa án Los Angeles, viện lẽ nàng và chàng Lee có lập “giao ước miệng” (oral agreement) theo đó trong thời gian chung sống họ “sẽ cùng kết hợp mọi nỗ lực và thành quả tạo lợi tức; sẽ chia đều mọi tài sản tích lũy do kết quả của mọi nỗ lực đó cho dù lợi tức tạo ra do một hay cả hai cá nhân.” Trong đơn kiện Michelle khẳng định rằng theo giao ước sự góp phần của Michelle vào cuộc sống chung sẽ dưới hình thức “phục vụ như bạn tình, nội trợ, quản gia, đầu bếp.” Michelle kiện tại California nhờ luật tiểu bang ép buộc Lee Marvin phải thi hành “giao ước miệng” nêu trên và xin tòa cho cô được chia một nửa tài sản mà cả hai thu đạt được kể từ ngày về chung sống với nhau.
Thoạt đầu Lee Marvin thắng thế tại tòa sơ thẩm. Dĩ nhiên Michelle không chịu thua nên chống án lên tòa trên. Tại tòa thượng thẩm khiếu nại của Michelle được chấp nhận trên lý thuyết vì tòa án kết luận rằng “về hình thức một khi người trưởng thành sống chung với nhau thì giao ước của họ liên quan đến lợi tức và tài sản phải được coi ngang với giao kết của bất cứ hai cá nhân nào khác.” Sự kiện “giao ước miệng” không viết thành văn bản không phải là yếu tố khiến không thể cưỡng bách thi hành, do đó giao ước của cặp Lee Marvin và cô bạn tình Michelle đáng được tái cứu xét giá trị pháp lý của nó.
Mặc dầu tòa trên phán xét rằng trên nguyên tắc “về hình thức” giao ước giữa bạn tình sống chung có thể được quyền chia tài sản và thi hành theo luật; tuy nhiên “về nội dung” vụ này cần phải xét xử trong một phiên tòa khác. Sau cùng tòa ra tuyên phán phúc thẩm rằng xét thấy không đủ yếu tố chứng minh Lee Marvin có đồng ý cấp dưỡng và chia tài sản cho người sống chung, do đó Michelle không được hưởng “cấp dưỡng bạn tình” (“palimony” – chứ không phải “alimony”).
Dù trong vụ này anh chàng tài tử Lee Marvin hên vận thoát được một phen khỏi bị cô bồ cũ lột nửa tài sản, nhưng cái giá phải trả cho cuộc sống độc thân tự do cũng khá nặng vì vụ kiện kéo dài hơn năm năm với số tiền trả luật sư và án phí khổng lồ sau thành quả bảo vệ được tài sản hàng chục triệu Mỹ Kim của Lee chưa kể đến công sức, thời gian và thần kinh căng thẳng. Cũng còn may cho Lee Marvin là tòa không tìm ra bằng cớ “giao ước miệng” mà biết đâu trong những ngày đầu của cuộc tình, chàng tài tử hào hoa – trong một phút bốc đồng nào đó với người đẹp – có thể “cương” ẩu đại khái như “sau này về ở với nhau anh sẽ cho em hết,…” và nàng thu băng được những lời tình tự đó để “cột.” Thử hỏi chàng Lee lúc đó có than thân “hận đời đen bạc” hay không?
Qua câu chuyện trên chúng ta có thể rút được một bài học. Có lẽ cách tốt nhất để tránh trường hợp đau đầu mà tài tử Lee Marvin gặp phải là lập một bản “giao ước sống chung” trước khi dọn về ở với nhau. Bản giao ước này sẽ đặt để những điều mà đôi bạn trông mong ở nhau và có thể áp chế thi hành theo luật. Được như vậy khi chia tay sẽ không vướng cảnh một người bị dồn trách nhiệm gánh vác hậu quả không tiên đoán dược về mặt tài chánh. Ngược lại người được hứa hẹn cấp dưỡng trong tương lai có thể yên tâm trông đợi như vậy mà không sợ bị bội ước. Dĩ nhiên vị nào trong hoàn cảnh tương tự nên nhờ luật sư chuyên môn soạn thảo bản “giao ước sống chung” có nội dung đúng theo nguyện vọng và bảo vệ được quyền lợi bạn tình trong vấn đề tiền bạc và tài sản trước pháp luật.
Những điều bạn tình nên làm:
-Nên nghĩ đến việc cùng lập “bản giao ước sống chung” trước khi dọn về ở với nhau. Bản giao ước này đặt căn bản cho những lời “giao hẹn” trong việc thỏa hiệp các vấn đề tiền bạc cùng những đồng ý khác trong quan hệ ăn ở chung, do đó sẽ tránh được rất nhiều điều “nhức đầu” trong trường hợp chia tay.
-Nên giữ riêng các văn kiện chủ quyền các món mua sắm lớn với tên của người đã thực sự bỏ tiền ra trả cho vật dụng ấy. Nếu một người mua xe hơi mới và bỏ tiền đặt (down payment) và tự thanh toán lấy tiền trả góp hàng tháng thì chiếc xe đó phải thuộc chủ quyền riêng của người đứng tên. Còn những loại mua sắm chung khác thì nên để tên cả hai người cùng sở hữu.
-Nên giữ vấn đề tài chánh tách riêng hẳn ra nếu không muốn có những trận đấu khẩu dữ dội về sau khi cuộc tình tàn.
-Nên giữ giấy tờ minh bạch về những khoản tiền hai người cùng bỏ ra góp phần mua sắm các tài sản chung.
-Nên ghi rõ chữ “quà tặng” (gift) hay “tiền vay” (loan) trên các chi phiếu viết ra cho người tình nếu muốn phủ nhận những lời gán cho đó là những bằng chứng thuận tình trợ cấp hay nuôi duỡng bạn tình.
-Nên nhớ cha mẹ sống chung không cưới sinh con ra vẫn phải có bổn phận nuôi nấng và cấp dưỡng cho đứa con ấy hoàn toàn giống như con của vợ chồng có hôn thú sinh ra.
Những Điều Bạn Tình Không Nên Làm:
-Không nên lẫn lộn tiền bạc với người sống chung, thí dụ như đứng tên cùng trương mục ngân hàng, đứng tên vay nợ chung, hoặc cùng đứng tên mua sắm đồ lớn nếu muốn tránh rắc rối trước luật pháp sau này nhất là có thể bị kiện đòi cấp dưỡng.
-Không nên để bạn tình đứng tên một mình trên các văn kiện chủ quyền các món mua sắm lớn nếu cả hai cùng bỏ tiền ra ngay cả trường hợp người kia đoan chắc bằng miệng rằng sẽ để nhà và xe là của chung cả hai người. Văn tự hay bằng khoán chủ quyền là bằng chứng rõ ràng hơn lời nói miệng.
-Không nên ký phụ hoặc ký bảo đảm các món nợ của bạn tình trừ phi có dự định cùng gánh trả nửa phần cho dù có chia tay sau này.
-Không nên tự để quá lệ thuộc tiền bạc vào bạn tình khiến mình tự giới hạn khả năng sinh sống độc lập trong tương lai. Đối với vợ chồng ly dị họ có ràng buộc pháp định trong việc nuôi nấng nhau, nhất là trong trường hợp một người hy sinh từ bỏ sự nghiệp để ở nhà nuôi con hay trông nom nhà cửa. Bạn tình sống chung thì hoàn toàn khác, hoặc vẫn giữ lấy nghề nghiệp hoặc thu xếp với bạn tình giao kết trên giấy tờ lập bổn phận pháp định cấp dưỡng cho mình nếu sau này quan hệ tình cảm có chấm dứt.
-Không nên xuất đầu lộ diện công khai ra trước công chúng với danh nghĩa vợ chồng. Đừng để mọi người chung quanh gọi mình là “ông nọ, bà kia…” hoặc dùng cùng chung một họ dù không chính thức. Làm như vậy sau này sẽ tránh khỏi rắc rối có thể bị vướng vào bổn phận cấp dưỡng như đã đề cập ở trên hoặc bị buộc trở thành vợ chồng không hôn thú theo luật “phổ thông.”-Kỳ tới chúng tôi sẽ trình bày vài khía cạnh pháp lý về vấn đề làm cha mẹ của con ngoài hôn nhân. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
