Luật Sư tại California và Washington. Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại, xóa hết các loại nợ, tranh tụng trước Tòa Khánh Tận và khai phá sản hủy bỏ nợ thuế. Về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thuế, Luật Sư LyLy đại diện cho thân chủ trường hợp bị kiểm thuế, xin ngưng tịch thâu tài sản vì thiếu thuế, đại diện biện hộ trước Tòa Án Thuế và điều đình xin giảm nợ thuế. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Ngoài ra Luật Sư LyLy còn rất giàu kinh nghiệm về thuế lợi tức cá nhân, thuế trả nhân công, thuế mua bán và thuế tài sản ở hai cấp liên bang và tiểu bang. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 10221 Slater Avenue, Suite 216, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080. Website: www.lylylaw.com.
Luật Sư LyLy Nguyễn
Đối với xã hội Việt Nam tiền bạc và tài sản trong đời sống vợ chồng thường được coi là của chung cho dù của cải ấy chỉ do một người kiếm ra. Quan niệm này thường được nhắc đến qua những thành ngữ bình dân như “của chồng công vợ” hoặc “vợ chồng của một đồng công một nén.”
Bài này có mục đích trình bày khía cạnh tài chánh đối với hôn nhân dưới sự chi phối của luật lệ hiện hành tại Hoa Kỳ. Thông thường đôi nam nữ sau ngày cưới đem theo vào cuộc sống chung hai mục quan trọng là tiền bạc và nợ nần. Do đó vợ chồng cần phân biệt thế nào là tài sản “hôn nhân” (marital property) hay tài sản “cộng đồng” (community property) và nên biết làm cách nào giữ được những món muốn làm của riêng. Ngoài ra thuế má cũng là điều quan trọng cần lưu tâm tới.
Khía cạnh tài chánh trong hôn nhân
Hai loại tài sản hôn nhân và cộng đồng đề cập ở trên – nói gọn là “tài sản chung” – là tiền bạc của cải tạo mãi trong thời gian chung sống. Lấy thí dụ lương bổng do cả chồng lẫn vợ kiếm được kể là tài sản chung. Nếu vợ hoặc chồng hoặc cả hai mua nhà hay lập thương nghiệp kinh doanh cũng kể là tài sản chung vì ngôi nhà hoặc thương nghiệp đó mua bằng tiền của cả hai vợ chồng cùng làm ra.
Theo luật “tài sản riêng” (separate property) có thể trở thành “tài sản chung” nếu pha lẫn với tài sản chung. Thí dụ một bà vợ là chủ nhân khu chung cư cho thuê trước khi lấy chồng, sau ngày cưới bà ấy ký thác những chi phiếu của người thuê trả hàng tháng vào trương mục ngân hàng đứng tên chung với chồng. Số tiền ấy kể là tài sản chung mặc dù khu chung cư của bà vẫn là tài sản riêng vì giấy trước bạ chủ quyền chỉ mang tên một mình bà. Nếu bà vợ đổi tên trong trước bạ thành tên của cả hai vợ chồng cùng đứng chung thì tài sản ấy sẽ đổi thành tài sản chung. Thêm vào đó nếu ông chồng bỏ khá nhiều công sức bảo trì và quán xuyến chung cư mang tên bà thì cũng đủ tạo yếu tố cho ông được đền bù một phần công lao dưới hình thức nào đó.
Tại Hoa Kỳ có mười tiểu bang áp dụng luật tài sản “cộng đồng” là Alaska, Arizona, California, Idaho, Louisiana, Nevada, New Mexico, Texas, Washington, Wisconsin, và kể cả Pueto Rico. Luật này tự động cho cả hai vợ chồng cũng có quyền sở hữu chung trên các tài sản tạo mãi được từ khi lấy nhau. Các tiểu bang kể trên có quyền tài phán xử cho cả vợ lẫn chồng khi ly dị sẽ được chia đôi bằng nhau tất cả lợi tức và tài sản kiếm được trong thời gian chung sống. Điều này áp dụng đồng đều cho dù tiền bạc và của cải ấy chỉ do một người làm ra.
Ngoài mười tiểu bang trên, tại các tiểu bang khác hai vợ chồng thường làm chủ chung tài sản tạo mãi được trong hôn nhân theo một trong ba thể thức sau đây:
Liên chủ quyền (Joint tenancy)
Là một hình thức có nhiều chủ cùng sở hữu tài sản đó và cho “quyền hạn thừa kế sống sót” (right of survivorship) khi có người chết đi. Theo kiểu này mọi chủ chung đều cùng có quyền sử dụng tài sản đó. Khi một người qua đời, người còn sống sẽ làm chủ một mình. Ai cũng là chủ chung được không nhất thiết phải là vợ chồng. Nếu mang nợ thì chủ nợ hay giới tài trợ có quyền siết tài sản “liên chủ quyền” để thanh thỏa món nợ.
Toàn chủ quyền (Tenancy by the entirety)
Là hình thức được một số tiểu bang nhìn nhận theo đó chỉ có hai vợ chồng cùng làm chủ chung trên một tài sản. Cũng tương tự như “liên chủ quyền,” “toàn chủ quyền” có quyền hạn thừa kế sống sót. Tuy nhiên có điều khác biệt là chủ nợ hay giới tài trợ không có quyền siết nợ trên tài sản “toàn chủ quyền”.
Đồng chủ quyền (Tenancy in common)
Hình thức này dành cho mỗi chủ chung toàn quyền định đoạt phần sở hữu của mình và mỗi phần không bắt buộc phải bằng nhau. Luật “đồng chủ quyền” cũng không hạn chế quyền sở hữu chỉ ở trong tay vợ hoặc chồng. “Đồng chủ quyền” không cho quyền thừa kế sống sót, khi một trong hai vợ chồng qua đời thì phần của người chết sẽ chuyển sang cho con cháu thừa kế chỉ định trong di chúc hoặc do tòa án tiểu bang phán quyết.
Vì lý do luật lệ về chủ quyền sở hữu tài sản thay đổi tùy từng tiểu bang và rất phức tạp do đó nên lập chứng từ một cách rõ ràng chính xác, bằng không tòa án không thể áp chế thi hành theo như ý muốn được.
Vấn đề tiền bạc đối với vợ chồng mới cưới:
Khi thành hôn vợ chồng đều muốn sống chung dài lâu như câu chúc “trăm năm hạnh phúc” hay “bách niên giai lão” nghe trong lễ cưới, cho nên ngay sau tuần trăng mật vấn đề tiền bạc cũng xuất hiện và bắt đầu nhập theo vào đời vợ chồng. Trong hôn nhân điều hành tốt đẹp tiền bạc trong gia đình là trách vụ chính yếu cho nên trước khi cưới hoặc sau ngày cưới đôi vợ chồng mới nên ngồi lại với nhau để bàn bạc tìm đường lối chung trong việc kiếm lợi tức cùng việc chi tiêu trong gia đình. Giống như vạn sự trong cõi đời “một lạng phòng ngừa bằng mười cân cứu chữa,” đôi vợ chồng sắp cưới nên cố gắng thảo luận trực tiếp với nhau một cách thực tế về tiền bạc trong cuộc sống tương lai của hai người. Làm được như vậy chính là điều tốt vì tạo căn bản vững chắc tình yêu đôi lứa cũng như vấn đề tiền bạc sau này được êm xuôi theo thời gian.
Những điểm khởi sự bàn thảo:
Khi vợ chồng ngồi lại với nhau nên thì bắt đầu bằng chia xẻ tin tức về tình trạng tài chánh thực sự của mình. Điều quan trọng nên thẳng thắn và không tỏ ý phê phán; nếu cố ý che đậy hay dấu diếm vấn đề gì với người bạn đời của mình thì sau này có thể trở thành mầm mống đổ vỡ nặng nề. Ngoài ra nên chắc chắn rằng ý định của hai người phải phát triển chung cùng một đường hướng mà cả hai cùng dính líu đến chẳng hạn như ấn định vấn đề nào là quan trọng khi bàn về tài chánh; lề lối quản trị tài sản ra sao; trương mục ngân hàng và thẻ tín dụng có dùng chung hay không; đối xử ra sao nếu lương bổng của hai người có khác biệt; thanh toán các khoản sở phí chi tiêu hàng tháng thế nào và nhất là phải làm sao nếu vợ hay chồng mắc nợ nhiều quá?
Hoạch định tương lai:
Khi bàn thảo thì nên bàn về những vấn đề liên quan đến chi phí cho cuộc sống chung trong tương lai cho dù chưa biết chắc chắn là bao nhiêu. Liệu có tính đến việc chung nhau mua nhà hay không? Có tính sinh con hay dọn sang tiểu bang khác? Mọi điều kể trong thí dụ trên đều đòi hỏi phải có nguồn tài chánh lớn.
Cần chắc chắn thảo luận đặt mục tiêu chung về tài chánh để cùng nỗ lực thực hiện, thí dụ như mua sắm đồ trang bị nội thất, dành dụm tiền tiết kiệm để mua nhà, dự tính chi phí khi có con, dành tiền hưu trí và dự trù các kế hoạch tương lai hiện chưa có điều kiện thực hiện.
Lập ngân sách gia đình:
Vợ chồng mới nên bàn tính lập ngân sách cho gia đình tương lai bằng cách liệt kê ra những đề mục thiết yếu như sau:
-Lợi tức – Chiết tính lương bổng của vợ chồng kể cả lợi tức do kinh doanh hay do tài sản sinh ra
-Tài sản – Các trương mục ngân hàng, tài khoản đầu tư như cổ phiếu, chứng khoán, bất động sản,…
-Nợ nần – Tiền trả nhà hay thuê, tiền vay đi học, nợ doanh nghiệp, nợ thẻ tín dụng,…
-Chi dụng – Tiền điện nước, thực phẩm, y phục, xe cộ di chuyển, tiền nuôi con riêng, bảo hiểm, giải trí, du lịch, thuế má, tiền góp vào quĩ hưu trí, và những khoản chi tiêu lặt vặt khác.
Tạo quan hệ tiền bạc tốt đẹp:
Một khi đã lập ra các danh sách trên thì cần lưu ý những điều sau đây:
-Liệu sau này cả hai vợ chồng có đủ lợi tức để thanh thỏa các khoản chi dụng nêu trên?
-Tài sản nào hai người sẽ tách riêng và tài sản nào sẽ nhập chung?
-Chi phí nào hai người sẽ tách riêng và chi phí nào sẽ nhập chung?
-Phải làm sao khi một trong hai người không chu toàn được phần chi dụng của mình?
Cho dù bất cứ trong trạng huống nào vợ chồng nên luôn luôn thảo luận cởi mở và chân thật hơn là để sau này gây ra ngạc nhiên cho nhau đưa đến những khủng hoảng căng thẳng làm tan vỡ hạnh phúc gia đình.
Kỳ tới chúng tôi sẽ trình bày về trách nhiệm của vợ chồng đối với nợ nần và thuế má chung. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
