Những bài thuốc bán biểu bán lý

Bác Sĩ Đặng Trần Hào tốt nghiệp bác sĩ y khoa Đông Phương tại Samra University, Los Angeles, năm 1987, và được mời tham dự hội đồng State Board về Châm Cứu và Đông Dược. Mục này giúp cho ai muốn tìm hiểu về Đông Dược và muốn góp ý cho kho tàng Đông Dược phong phú hơn để phục vụ bệnh nhân. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 714-0564 office và (714) 553-6183 cell.

Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Một vị thuốc dùng trong Đông y. (Hình minh họa: Fred Tanneau/AFP via Getty Images)

Hiện tượng bán biểu bán lý là chứng bệnh mà không ở biểu cũng không ở lý mà ở giữa biểu và lý, gọi là chứng bán biểu bán lý. Khi ta biết được biểu chứng tà phạm vào kinh Thiếu Dương (đởm) thì dùng bài Tiểu Sài Hồ. Vì đởm là phủ của gan thuôc hành mộc, thuộc phong mà đau thường do gan và gây ra hàn nhiệt vãng lai ho hen, đau đầu, mê mệt…

Tiểu sài hồ thang
-Sài hồ 9 gram
-Hoàng cầm 6 gram
-Bán hạ 3 gram
-Nhân sâm 3 gram
-Sinh khương 3 gram
-Cam thảo 3 gram
-Đại táo 3 trái

Khi không phân biệt được bệnh ở lý hay biểu thì dùng bài:

Tiêu Diêu Tán
-Bạch truật sao 6 gram
-Phục linh 3 gram
-Đương qui 6 gram
-Bạch thược 3 gram
-Sài hồ 3 gram
-Can khương 1 gram
-Bạc hà 3 gram
-Cam Thảo 3 gram

Nếu bệnh từ Thiếu Dương (đởm) đã truyền đến kinh Dương Minh (đại tràng), bệnh nhân nóng sốt, bí đại tiện, hoặc táo bón, mạch trầm,sác. Trị liệu dùng bài:

Đại Sài Hồ Thang
-Sài hồ 9 gram
-Hoàng cầm 3 gram
-Bán hạ 3 gram
-Cam thảo 3 gram
-Sinh khương 3 gram
-Đại táo 3 trái
-Bạch thược 3 gram
-Chỉ xác 3 gram
-Đại hoàng 6 gram

Tác dụng của các vị thuốc:

-Bạch thược để tả tạng gan.

-Đại hoàng để tả đại tràng.

-Chỉ xác: tản và giáng khí trung tiêu và trị đàm nhớt.

Nếu bệnh từ Thiếu Dương truyền sang Thái Dương (túc Thái Dương Bàng Quang) với triệu chứng của Thiếu Dương hợp với tiểu tiện không thông, đỏ, cổ cứng thì giữ y nguyên bài Tiểu Sài Hồ gia thêm bạch thược và quế chi.

(Hình minh họa: Kim Jae-Hwan/AFP via Getty Images)

Nếu tam dương hợp bệnh là Túc Thiếu Dương, Thủ Dương Minh và Túc Thái Dương đều bệnh: nóng sốt, nhức đầu, đắng miệng, đại tiểu tiện đều bí kết, mạch trầm, sác, mồ hôi toát ra,đủ thứ triệu chứng, trị liệu phải dùng:

Bạch Hổ Thang
-Thạch cao 15 gram
-Tri mẫu 12 gram
-Gạo lức 9 gram
-Cam thảo 3 gram

Thạch cao phi thành bột bỏ vào ly, sau khi sắc tri mẫu, cam thảo và gạo lức được rồi, đổ nước thuốc vào thạch cao khấy đều, uống cho hết thạch cao. Nếu chưa đại tiện và tiểu tiện được thì uống thêm nữa. Tả xong là hết bệnh.

Tác dụng của các vị thuốc:

-Tri mẫu tính hàn, nhuận phế và tì vị.

-Gạo lức giúp sức cho thuốc và bổ khí.

-Cam thảo hòa hoán.

Bài này còn chữa trong nóng, ngoài lạnh, mạch trầm, sác và còn dùng chữa bệnh vì nhiệt, miệng lưỡi nổi mụn. Đại tiện bón.

Lưu ý:

Bài Tiểu Sài Hồ để giải biểu khi tà nằm ở kinh Túc Thiếu Dương (đởm). Tiểu Sài Hồ là bài thuốc nhẹ nhàng không công phạt. Trường hợp mạch lạc không rõ ràng, không minh định được là biểu hay lý mặc dầu có triệu chứng thì dùng bài Tiêu Dao Tán.

Tiểu Sài Hồ và Tiêu Dao Tán là hai bài được gọi là hòa giải. Khi bệnh từ biểu đã vào tới Dương Minh tức là bán biểu bán lý thì dùng bài Đại Sài Hồ. Và khi tam dương hợp bệnh, mạch trầm, sác thì dùng Bạch Hổ Thang. [hp]

video
play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT