Bác Sĩ Đặng Trần Hào
Tâm là một cái máy bơm máu. Theo Đông y, tâm thuộc kinh thủ thiếu âm, chủ về thần minh, là quân chủ của ngũ tạng.
Những vị thuốc bổ tạng tâm gồm ngũ vị tử, táo nhân, bá tử nhân, đương quy, đan sâm, bạch thược, mạch môn đông, long nhãn, phục thần, viễn chí.
Những vị thuốc tả tạng tâm gồm thạch xương bồ, thông khiêu, châu sa (an thần), hoàng liên (cực hàn), liên tử tâm (tim sen hàn), sơn chi (lợi tiểu), xa tiền tử (lợi tiểu), thông thảo (lợi tiểu), đăng tâm thảo (lợi tiểu), liên kiều (trị nhiễm trùng).
Với tạng tâm không có thuốc ấm tạng tâm, vì tạng tâm vốn nhiệt. Riêng thuốc làm mát tạng tâm thường là thuốc hàn và lợi tiểu như hoàng liên, tê giác và lợi tiểu như xa tiền tử, đăng tâm thảo vừa mát vừa tả.
Những bài thuốc bổ tạng tâm
1-Tiên Thị An Tâm Hoàn:
-Châu sa 1 lượng
-Mạch môn 5 chỉ
-Sơn dược 5 chỉ
-Bạch phục linh 5 chỉ
-Cam thảo 5 chỉ
-Mã nha tiêu 5 chỉ
-Long não 0.25 chỉ
Bài này chữa tâm hư trống, lo sợ, bứt rứt, khó ngủ.
Dùng châu sa vi quân để an thần. Mạch môn tính nhuận, sơn dược bổ tỳ và thận, bạch phục linh lợi tiểu an thần, long não khai khiếu cho tạng tâm.
Tán nhuyễn, làm hoàn, mỗi lần uống 3 chỉ với nước đường.
2-Thiên Vương Bổ Tâm Đơn:
-Nhân sâm 3 chỉ
-Đan sâm 2 chỉ
-Huyền sâm 3 chỉ
-Sinh địa 2 chỉ
-Đương quy 3 chỉ
-Thiên môn đông 2 chỉ
-Mạch môn đông 2 chỉ
-Ngũ vị tử 1 chỉ
-Phục thần 2 chỉ
-Viễn chí 2 chỉ
-Táo nhân 2 chỉ
-Bá tử nhân 1 chỉ
-Cát cánh 1 chỉ
Tất cả tán nhuyễn, hòa với nước cơm, mỗi lần uống 2 chỉ.
Bài này chữa tâm thiếu huyết, hay hồi hộp, tinh thần bất ổn, mất ngủ.
Những bài thuốc tả tạng tâm
1-Thanh Tâm Liên Tử Thang:
-Xích phục linh 2 chỉ
-Hoàng cầm 1 chỉ
-Xa tiền tử 2 chỉ
-Địa cốt bì 2 chỉ
-Mạch môn 2 chỉ
-Nhân sâm 1 chỉ
-Liên tử 3 chỉ
-Chích thảo 1 chỉ
Bài này để tả tâm nhiệt, miệng lưỡi nổi mụn, môi nứt, chảy máu, nói cuồng, đau đầu. Đôi khi gia hoàng liên.
2-Đào xích tán:
-Sinh địa 4 chỉ
-Mộc thông 2 chỉ
-Trúc diệp 1 chỉ
-Cam thảo 2 chỉ
Bài này chủ tâm nhiệt, tiểu trường nhiệt, nước tiểu đỏ do thấp nhiệt, cho nên dùng mộc thông tả tháp nhiệt ở tiểu trường và bàng quang vì hai kinh đó đều thuộc kinh thái dương.
Bài này nhằm giải tảo nhiệt tiểu trường để giúp tạng tâm giải nhiệt vì tiểu trường là phủ của tạng tâm. [qd]
