‘Giấc mơ cẩm thạch’ Taj Mahal đất Ấn

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Màu sắc lăng tẩm Taj Mahal buổi sáng. (Hình: ATNT Tours & Travel)

New Delhi nay thay da đổi thịt khá nhiều. Thành phố đã đẹp hơn trước, những hàng cây xanh không còn bám bụi nên xanh tươi hẳn lên. Phần lớn các công trình xây dựng sửa sang thành phố đã hoàn tất nên nhiều điểm trong thành phố khá hơn xưa rất nhiều.

Ngạc nhiên nhất là con đường Highway lớn nối liền New Delhi – Arga không còn là con đường nhỏ tắc nghẽn và đầy bụi bặm. Bây giờ chỉ cần hơn ba giờ lái xe từ New Delhi là du khách đến Arga, thành phố du lịch nổi tiếng của Ấn Độ.

Arga nằm về phía Nam và cách Delhi chừng 200 km. Đây là thành phố có ba di tích kiến trúc văn hóa được UNESCO công nhận, trong số đó “ngôi đền tình yêu vĩnh cửu Taj Mahal” là một. Có lẽ nhờ vào kiến trúc “đặc biệt” của ngôi đền này mà người đời sau đã cho thành phố Arga một biệt danh lạ lùng “Arga, Dream In Marble/ Arga, giấc mơ cẩm thạch.”

Tại sao thành phố này lại có “giấc mơ cẩm thạch?” Vào thế kỷ 16, lịch sử Ấn Độ thay đổi từ một triều đại cũ chuyển sang đế chế Mughal. Đây là một đế chế khởi đầu với vị vua Babur từ năm 1526, nhưng phải đợi đến 30 năm sau (1556) thì đế chế Mughal mới trỗi dậy thành một đế quốc hùng cường dưới thời vua Akbar, một vị vua trí tuệ và thông minh đã có công lớn đưa đế chế Mughal lên vị trí đế quốc Mughal vĩ đại.

Những kiến trúc thành quách, cung điện, đền đài trong ba triều đại vua Akbar – Jahangir (con Akbar) – Shah Jahan (cháu nội Akbar) đã trở thành những kiến trúc nổi tiếng bất tử. Ngày nay, phần lớn tất cả các điểm kiến trúc này đều trở thành các di tích lịch sử của Ấn Độ được UNESCO công nhận. Nổi bật nhất trong các kiến trúc đó phải nói đến lăng tẩm Taj Mahal, một lăng tẩm không chỉ bất tử với kiến trúc của nó mà còn bất tử với những câu chuyện tình yêu và hiếu tử của đế quốc Mughal.

Shah Jahan (cháu nội của vua Akbar) lên nối ngôi năm 1628, ông thừa hưởng gia sản của một đế quốc thịnh vượng giàu có do cha ông để lại. Công lớn nhất của ông là đã thống nhất được tiểu lục địa Ấn Độ thời bấy giờ. Shah Jahan có năng khiếu về nghệ thuật và đặc biệt về kiến trúc mà người đời sau được thưởng thức nét nghệ thuật kiến trúc có một không hai trên thế giới của ông. Đó chính là hình ảnh lăng tẩm Taj Mahal, một trong những ngôi đền “cẩm thạch” đẹp nhất thế giới từ thế kỷ 17 còn hiện hữu cho đến ngày nay.

Cổng vào chính Main Gate đền Taj Mahal. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Khởi đầu cho kiến trúc Taj Mahal dựa vào tình yêu của ông dành cho một nàng công chúa Ba Tư. Câu chuyện được kể lại từ lúc còn là thái tử, Shah Jahan đã thầm yêu một nàng công chúa mang dòng máu Ba Tư (Persian) tên là Mumtaz Mahal. Họ yêu nhau say đắm, Mumtaz Mahal luôn luôn bên cạnh Shah Jahan trong mọi hoàn cảnh kể cả những lúc hiểm nguy.

Bà đã cho ông tất cả 13 người con, nhưng chẳng may lúc sinh đứa con thứ 14 cho Shah Jahan thì bà ngã bệnh, điều trối trăng của bà trước khi mất là ao ước hoàng đế Shah Jahan xây cho bà một ngôi đền “mà không có bất cứ ngôi đền nào của đế quốc Mughal có thể so sánh được” bên trên phần mộ bà. (Ao ước của các bà hoàng ngày xưa cũng như ngày nay đều thật là nhỏ bé, nhỏ như những hạt kim cương, tuy nhiên mỗi “carat” đều có sức tàn phá vô hình mạnh hơn bom nguyên tử. Làm theo lời trối trăn của Mumtaz Mahal, nhà vua Shah Jahan đã vô tình đào hố chôn cả đế quốc Mughal sau này).

Như đã nói, Shah Jahan không phải chỉ là hoàng đế mà ông còn là một nghệ nhân kiến trúc có óc thẩm mỹ. Ông đã cho xây đền Taj Mahal để nhớ người vợ thương yêu của mình bên cạnh con sông Yamuna uốn khúc. Công trình khởi công từ năm 1630 và liên tục trong suốt 22 năm đến năm 1653 mới hoàn thành.

Đền Taj Mahal là một kiến trúc tổng hợp Ấn Độ – Ba Tư, phần bên ngoài đền ảnh hưởng theo kiểu kiến trúc Ba Tư, còn bên trong thì mang dáng dấp kiến trúc Ấn Độ (cho dù Shah Jahan đã cải theo Hồi Giáo nhưng ông vẫn bị ảnh hưởng Hindu nhiều). Chung quanh đền là bốn tháp minar cẩm thạch trắng theo kiến trúc Hồi Giáo cao vút dựng ở bốn góc đền tạo cho đền một hình ảnh cân xứng rất đẹp.

Người ta ước lượng có khoảng 20,000 nhân lực, bao gồm nhân công và nghệ nhân, để hoàn thành ngôi đền “giấc mơ cẩm thạch Taj Mahal.” Có đến Arga nhìn tận mắt những người nghệ nhân cắt xén tường miếng đá cẩm thạch, lọc lựa từng lát đá cẩm thạch màu để xếp thành hình ảnh những đóa hoa và các hoa văn để lát trên từng viên đá cẩm thạch.

Có dịp đứng thưởng ngoạn nhìn những tảng đá cẩm thạch trắng toát chồng chất lên nhau theo một mô hình đã định trước như quần thể mái vòm và cổng của đền, các nghệ thuật hoa văn lẫn các bông hoa bằng các miếng cẩm thạch màu sắc trên bốn bức tường đền; du khách không khỏi kinh ngạc trước một công trình kiến trúc Taj Mahal vĩ đại nhưng hết sức chi tiết tỉ mỉ.

Chân dung hoàng hậu Mumtaz Mahal và hoàng đế Shah Jahan. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Điểm tuyệt mỹ nhất của Taj Mahal không phải chỉ là phần kiến trúc cẩm thạch mà là phần “không gian màu sắc cẩm thạch” biến đổi tùy theo ánh sáng mặt trời và mặt trăng. Màu sắc đền Taj Mahal thay đổi theo từng giờ, buổi sáng ánh sáng mặt trời lên chiếu vào phía Đông của đền tạo ra sự chuyển đổi ánh sáng trên mái vòm từ màu trắng thanh dần dần chuyển sang màu vàng nắng. Đến trưa thì mặt trời đứng bóng trên đỉnh vòm, nắng vàng làm rực nắng cả mái vòm. Hoàng hôn về, mặt trời ngả về phía tây tạo cho mái vòm chuyển từ màu vàng-nắng dần sang vàng-hồng trước khi mặt trời tắt nắng.

Nếu bạn muốn thưởng ngoạn hết vẻ đẹp của ngôi đền Taj Mahal, bạn phải cố gắng dành ra trọn một ngày có ánh nắng mặt trời thì mới thưởng thức hết nét tuyệt mỹ của Taj Mahal. Nhưng chưa hết, “ngắm ánh trăng trên Taj Mahal” cũng là một vẻ đẹp khác mà đã được nhiều người nói đến. Tôi chưa đến Taj Mahal đúng vào dịp trăng rằm, nên vẫn chưa có thể viết về cảm nhận của riêng mình khi thưởng ngoạn ánh trăng trên đền Taj Mahal.

Đến Arga thưởng ngoạn công trình kiến trúc Taj Mahal, người ta không khỏi kinh ngạc về sự vĩ đại của ngôi đền lăng tẩm tình yêu này. Có lẽ nhờ vào kiến trúc cẩm thạch của ngôi đền mà người đời sau đã cho thành phố Arga một biệt hiệu là “thành phố giấc mơ cẩm thạch.”

Shah Jahan đã không quản ngại tốn kém, đã đem cả gia tài đế quốc của ông để biến niềm “ao ước” hay “giấc mơ” của người ông yêu thương thành hiện thực. Ông đã làm cho “toàn phụ nữ thế giới trên trái đất này” đốt đuốc đi tìm một người đàn ông hào phóng như ông trong tình yêu.

Còn giới đàn ông trên trái đất này thì “khổ sở” về cách chung tình của ông. Làm sao ai cũng có thể biểu hiện như ông được! Ông làm cho thế giới đàn ông “điêu đứng” khi người vợ hay người tình của các ông đòi đến thưởng ngoạn “ngôi đền tình yêu Taj Mahal.” Chỉ cần quý vị phái nữ đem công trình “ngôi đền tình yêu” của vua Shah Jahan ra so sánh là phái mày râu ai cũng toát mồ hôi!

Du khách bước vào trong ngôi đền cẩm thạch, bên trong lăng tẩm không có vẻ to lớn như phần bên ngoài. Chính giữa là hai ngôi mộ nổi cũng bằng cẩm thạch nằm trong một vòng hàng rào cẩm thạch. Các cửa sổ chung quanh mộ được thiết kế cố ý tạo cho một phần ánh sáng chiếu vào vừa đủ như để hoàng đế Shah Jahan và hoàng hậu Mumtaz Mahal yên tĩnh ngủ một giấc ngủ dài. Ngôi mộ nhỏ dành cho hoàng hậu Mumtaz Mahal và một ngôi lớn hơn dành cho hoàng đế Shah Jahan, ông đã giữ đúng lời trối trăn của hoàng hậu Mumtaz Mahal, xây một ngôi đền trên mộ bà mà không có bất cứ một ngôi đền nào có thể so sánh được.

Trong tình yêu thì hoàng đế Shah Jahan “rất đẹp” với Mumtaz Mahal, nhưng trong chính trị thì ông đã vô cùng bất nhẫn với dân, bắt dân phải gánh chịu nhiều thứ thuế và lao dịch vào những công trình kiến trúc của ông (không phải chỉ có kiến trúc đền Taj Mahal mà còn nhiều thành quách khác).

Không gian Taj Mahal vào buổi chiều. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Khi ông ngã bệnh, các con ông tranh giành ngôi vua, chém giết lẫn nhau. Năm 1658, Aurangzeb (người con thứ tư của ông) đoạt ngôi vua và giam ông trong thành lũy Arga Red Fort, chỉ cách xa đền Taj Mahal vài cây số đường chim bay.

Nơi đây, mỗi ngày qua khung cửa sổ nhà, ông dõi mắt nhìn hướng về ngôi đền Taj Mahal nơi cuối khúc rẽ của sông Yamuna. Không biết ông nghĩ về Mumtaz Mahal hay ông nghĩ về công trình đền Taj Mahal của ông? Hay ông căm thù oán hận đứa con nghịch tử soán ngôi và giam cầm ông? Có bao giờ ông có một chút từ tâm nghĩ về những người dân khốn khổ của ông không!

Đứng trên thành lũy Red Fort ngay bên những khung cửa sổ mà có lẽ Shah Jahan đã từng đứng, tôi cũng dõi mắt hướng về ngôi đền Taj Mahal mà lòng cảm thấy ngậm ngùi thương cảm cho thân phận cuối đời của ông. Ông mất ở tuổi 74, sau tám năm bị đứa con nghịch tử giam cầm.

Ngôi đền lăng tẩm Taj Mahal không phải chỉ có kiến trúc “giấc mơ cẩm thạch,” thêm vào đó phải nói đến kiến trúc quần thể bao gồm các kiến trúc như Ornamental Pool và Vườn (hồ và vườn trước mặt đền), cổng Main Gate trước đền, đền thờ Mosque bên phía tây Taj Mahal. Những kiến trúc này tạo thêm phần thanh nhã và cho du khách cảm thấy nhẹ nhàng khi đến du ngoạn Taj Mahal.

Thành phố Arga ngoài “giấc mơ cẩm thạch” Taj Mahal còn có Arga Red Fort và Fatehpur Sikri là những thắng cảnh kỳ quan nổi tiếng khác của UNESCO. Riêng ngôi đền tình yêu bất tử Taj Mahal được chọn là một trong bảy kỳ quan mới của thế giới hiện tại. (Trần Nguyên Thắng)


ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn, có hướng dẫn viên nói tiếng Việt.

Tour: South Africa & Zimbabwe Safari

Johnnesburg – Kruger National Park – Cape Town – Cape of The Good Hope – Victoria Falls bên đất nước Zimbabwe

Tour: South America: Brazil – Argentina – Peru

Rio De Janeiro – Brazil Iguassu Falls – Argentina Iguassu Falls – Buenos Aires – Lima – Cusco – Sacred Valley – Machu Picchu

Escorted tour: Fiji – Tân Tây Lan – Úc

Fiji Island, New Zealand: Auckland – Bay of Islands, Úc: Melbourne – Phillip Island – Thủ đô Canberra – Sydney

Tour: Nepal – Bhutan – Dubai (Tour đến chân núi Hy Mã Lạp Sơn)

Paro – Thimpu – Punakha – Kathmandu – Pokhara – Dubai

Tour: Miến Điện – Indonesia

Yangon – đỉnh Golden Rock – Bagan – Mandalay – Inle Lake – Heho – Yogjakarta – Borobudur – Jakarta – Bali

Tour: Tây Âu, Đông Âu, Liên Bang Nga – Bắc Âu, Nam Âu

Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 / (888) 811-8988
Website: www.atnttravel.com

Mời độc giả xem chương trình du lịch “Thăm thành phố Lucerne ở Thụy Sĩ”(Phần 2)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Đệ nhất kỳ quan Yellowstone National Park

Không giống như các công viên quốc gia khác của Hoa Kỳ, Yellowstone là một khu vực núi lửa đã hoạt động hơn 640,000 năm trước đây...

‘Băng Hỏa Ðảo’ Iceland có gì lạ?

Về địa chất, hải đảo Iceland được hình thành từ các băng sơn và núi lửa nằm chồng chất lên nhau khác hẳn với phần lục địa Scandanavia.

Thủ đô Brussels ở Bỉ có gì lạ?

Những điểm văn hóa-kiến trúc và câu chuyện lịch sử của Brussels rất xứng đáng cho người du khách làm một vòng thưởng ngoạn thủ đô của Bỉ.

Mùa Hè St. Petersburg ở Nga

Thành phố St. Petersburg trỗi sống lại với sự mộng mơ đẹp đẽ của nó, đặc biệt là vào mùa Hè có những “đêm trắng” từ Tháng Sáu đến Tháng Tám mỗi năm.

Một vòng Roma

Mọi người trên thế giới hầu như ai cũng ao ước được một lần ghé qua thủ đô Rome để chiêm nghiệm về khoảng thời gian cách biệt giữa hai ngàn năm.

Moskva, Russia, những nơi nên đến

Nói đến Moskva là ai cũng nghĩ ngay đến một địa danh rất nổi tiếng “Red Square/ Quảng Trường Đỏ” được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 15.

Thành phố Venice có gì lạ

Venice trong ngôn ngữ Ý gọi là Venezia nằm về phía Đông Bắc nước Ý, bao gồm một phần thành phố nằm bên trong đất liền.

Có gì ở di tích đền đài Machu Picchu

Không một ai có dịp đặt chân đến đỉnh ngọn núi trẻ Wayna Picchu của đất nước Peru mà không ngất ngây với Machu Picchu.

Từ Westminster Orange County đến Westminster London

Cho đến hôm nay, có lẽ không có người Việt Nam nào trên toàn thế giới mà không biết đến khu Little Saigon trong thành phố Westminster.

Ngắm tượng Chúa Cứu Rỗi ở Lisbon và Rio de Janeiro

Một hình ảnh làm bạn sững sờ là tượng Chúa Cứu Rỗi (mà người Bồ Đào Nha gọi là Chris Rei) cao vút đứng trên đỉnh đồi nhìn xuống sông Tagus.