Ngành Mai
Những năm đầu thập niên 1980, trên sân khấu đoàn Long Giang, An Giang, khán giả cải lương đã cảm nhận giọng ca, cùng nét diễn xuất khả ái của cô đào chánh Phượng Thy.
Trước 1975 Phượng Thy học ca ở một lò cổ nhạc thuộc Quận 8, sau đó được nghệ sĩ Ba Vân nhận làm cháu ngoại nuôi. Từ đó Phượng Thy được đưa lên sân khấu Dạ Lý Hương làm đào con. Trong tuồng “Thân Gái Dặm Trường,” Phượng Thy từng làm “con” của Bạch Tuyết, và Thanh Tú.
Sau 1975, ở đoàn Sài Gòn 2, Phượng Thy xuất hiện với vai trò “cô lái đò” trong vở hát “Tiếng Hò Sông Hậu” đã tạo nên tên tuổi Phượng Thy, tạo nên nét đậm đà trong lòng khán giả mộ điệu, và rồi thì tiếp tục nhận thêm các vai trò khác của những vở tuồng khác.
Giữa năm 1990, do tình hình chung của cải lương, đào kép tên tuổi nằm nhà khá nhiều, Phượng Thy không hát nổi với những đêm thưa dần khán giả và đoàn thường xuyên trả lại vé, nên cô về quê làm ruộng rẫy… chờ thời!
Tại Long Thành, Phượng Thy phụ người chị trồng khoai mì trên những luống đất gò cằn cỗi. Từng đôi thùng nước càng lúc càng làm nặng thêm đôi vai người nghệ sĩ để cho vườn mì thêm xanh tốt…
Vui nhất là những lúc giỗ quảy, quan hôn tang tế ở làng xã, bà con cứ bắt “diễn viên Sài Gòn 2” ra sân khấu đất. Phượng Thy hát và hát say mê, giữa từng chập pháo tay của họ hàng bè bạn.
Thỉnh thoảng trong đám thanh niên có tiếng vang lên:
-Cô lái đò ơi! Coi chừng bị ăn chặn tiền đò! (Trong một cảnh của tuồng “Tiếng Hò Sông Hậu” có đoạn này).
Sau những phút vui đó, Phượng Thy về với đôi thùng nước và ngọn đèn đêm leo lét cạn đầu, Phượng Thy nhớ sân khấu vô cùng.
Phượng Thy thèm được múa, được hát dưới ánh đèn sân khấu, thèm nghe những tràng pháo tay như những lúc nhập vai Tố Nữ Lan Phượng Trinh trong tuồng Thằng Gù và Nữ Chúa. Phượng Thy thèm được khoác lên mình bộ “phục trang” Ấn Ðộ như vai Ai Sa Nua trong tuồng Bóng Hồng Sa Mạc mà cô đã từng nhập vai ngày nào.
Do cải lương gặp hồi điên đảo, kéo dài vô tận, thời gian trôi qua không ngưng, tuổi đời chồng chất nên “cô lái đò” không có dịp trở lại bến đò xưa.
