Trở lại ‘Mười tám thôn Vườn Trầu’



Nguyễn Ðạt/Người Việt


 


Cách đây gần hai chục năm, tôi tìm tới vùng Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu. Ðược biết qua sử sách, Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu là vùng đất ghi nhiều dấu tích lịch sử thời kỳ chống thực dân Pháp; mà vùng này nào cách xa chi mấy nơi tôi cư ngụ ở Sài Gòn.








Cau bán trong chợ Bà Ðiểm dịp Tết là cau từ Củ Chi. (Hình: Nguyễn Ðạt/Người Việt)


Lần đầu tiên đó, cũng là lần duy nhất tới lần này, tôi khởi sự từ nội ô Sài Gòn, đi về hướng quốc lộ 22; tới Hóc Môn, có một ngả rẽ phía bên trái quốc lộ, một con đường làng. Cứ thẳng con đường làng, tôi tới Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu.


Lúc đó, Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu cũng đã thành thị hóa, cũng giống như nhiều nơi chốn ở ngoại ô Sài Gòn. Ấy tuy nhiên, vùng này vẫn giữ nhiều nét dáng của hình ảnh một Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu mà tôi hình dung tưởng tượng. Ðấy là những nếp nhà cổ kính, những hàng cau vươn cao thẳng tắp ở các sân vườn, những quán nước vách lá đơn sơ, những chiếc ghế tre thanh dài vàng óng; các cụ già râu ba chòm tóc trắng muối tiêu hay bạc trắng, có cụ để dài thõng thượt có cụ búi tó, ngồi uống cà phê nói chuyện thuở xưa…


Lần đó tôi thấy thú vị quá, ngồi uống cà phê hóng chuyện kể của những ông già Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu. Những gì các cụ nói chuyện với nhau, như nét chấm phá, điểm tô, làm sinh động thêm cho bức tranh lịch sử của Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu.


Theo sách ghi chép, Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu thuở xưa thuộc huyện Bình Long, tỉnh Gia Ðịnh; về sau Bà Ðiểm là một xã của huyện Hóc Môn. Ðặc điểm thổ nhưỡng vùng này rất thích hợp với cây trầu, 18 thôn của xã Bà Ðiểm trở thành nơi chuyên canh, cung cấp trầu cho khắp Nam Kỳ lục tỉnh.


Thuở đầu, từ thế kỷ 17, khi có cuộc di dân tới đây lập nghiệp, Mười tám thôn Vườn Trầu là vùng hoang sơ, cây cỏ rậm rạp, nhiều thú dữ, nhiều nhất là cọp. Ban ngày ban mặt, cọp đi nghênh ngang ngoài đường; tối đến cọp phá phách, viếng các nhà chăn nuôi bắt heo lôi đi.


“Chắc chú đọc sách, có thấy câu ‘dữ như cọp 18 thôn Vườn Trầu’ chớ? Hồi đó tui còn nhỏ, thấy ở đây từng nhóm vài ba chục người gánh trầu đi bộ tới bán ở chợ Sài Gòn, chợ bến Nghé,…” một ông già nói với tôi.


Từ thế kỷ 19, Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu trở thành vùng dân cư trù mật; và thường họp chợ đặc biệt về trầu; báo chí thời Pháp thuộc có viết bài về những phiên chợ trầu sầm uất của Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu. Tới vùng Bà Ðiểm là thấy ngút mắt những vườn trầu bát ngát xanh tươi. Xã Bà Ðiểm còn có nghề nuôi ngựa, nuôi gà chọi.


“Chú biểu tên gọi Bà Ðiểm, bả là một nhơn vật lịch sử chống Pháp hả? Hổng phải đâu; có tên bả từ lâu trước rồi, sau mới có những cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở đây. Tui nghe tương truyền chớ hổng biết đích xác được: Bà Ðiểm là tên của một bà chủ quán nước chè tươi. Chè là trà đó, nói theo tiếng Bắc của chú.” Một ông già tóc búi tó nói.


Hôm nay, một ngày Tết Nhâm Thìn, tôi trở lại vùng Hóc Môn-Bà Ðiểm, không thể nhận ra một nơi tôi đã tới lần đầu, cách đây mười mấy hai chục năm.










Hàng cau thấp thoáng trong một ngõ hẻm ở Bà Ðiểm. (Hình: Nguyễn Ðạt/Người Việt)


Bà Ðiểm-Mười tám thôn Vườn Trầu trước mắt đã thay da đổi thịt, đã thành thị hóa hoàn toàn, trở thành một khu vực phố phường của (xã) Bà Ðiểm thị thành. Có thể xem đường Nguyễn Ảnh Thủ là đường phố chính của khu vực này. Ði sâu vào những con ngõ ngang dọc của đường Nguyễn Ảnh Thủ, và những đường phố nhỏ lân cận, sẽ thấy thấp thoáng những hàng cau vươn lên cao vút, thẳng tắp như xưa.


Vào chợ Bà Ðiểm, cũng thấy thấp thoáng ngọn cau xa xa phía sau chợ. Tôi tìm tới hàng trầu cau; bà cụ ngồi buồn thiu bên chùm cau đã héo rũ cuống, nói: “Bán trầu bi giờ cho ai mà chú hỏi. Tui hổng biết mần chi mới còn bán mấy trái cau Củ Chi này chớ. May có người mua khi có đám cưới đám hỏi, hay cúng ông bà dịp Tết mà thôi.”


Hóa ra buồng cau trong chợ Bà Ðiểm lại là cau Củ Chi; bà cụ cho biết, cau nó có mùa, cau Bà Ðiểm chỉ rộ vào thời gian từ tháng 5 đến tháng 7 mà thôi.


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Hai tướng công an vụ đường dây đánh bạc ngàn tỉ chỉ bị đề nghị án nhẹ

Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Phú Thọ đề nghị Hội Đồng Xét Xử các mức án đối với hai vị tướng công an CSVN Phan Văn Vĩnh và Nguyễn Thanh Hóa cùng các “đồng phạm” trong vụ án đường dây đánh bạc ngàn tỉ.

Lê Thu Hà bị CSVN tống sang Bangkok ngay khi về đến Nội Bài

Ngay khi về đến phi trường Nội Bài vào đêm 20 Tháng Mười Một, cô Lê Thu Hà, 37 tuổi, cộng sự của Luật Sư Nguyễn Văn Đài, bị CSVN tống sang Bangkok, Thái Lan, chờ chuyến bay quay lại Đức.

Việt Nam-Trung Quốc lại ‘giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới’

Guồng máy tuyên truyền các cấp của Việt Nam đưa tin với các bản tường thuật “giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới” Việt Nam-Trung Quốc...

Hàng chục côn đồ đập phá, nổ súng vào nhà dân trong đêm ở Sài Gòn

Khoảng 50 côn đồ đi xe gắn máy vô cớ kéo đến nhà một người dân ở xã An Phú Tây, huyện Bình Chánh, ngắt cầu dao điện, đập phá và nổ súng...

Nha Trang: Số người chết và mất tích vì lở núi lên đến 20 người

Lở núi ở Nha Trang
Sau ba ngày xảy ra sạt lở núi, đến sáng 20 Tháng Mười Một, thành phố Nha Trang đã có 17 người chết, 3 người mất tích, 31 người bị thương...

Chủ tịch huyện ở Đắk Nông thay vì bị sa thải vẫn được làm chuyên viên

chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Ông Nguyễn Ngọc Long
Trong vòng chưa đầy nửa năm, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân huyện Tuy Đức bị kỷ luật hai lần và bị cách chức, nhưng lại được điều làm chuyên viên.

Cô Lê Thu Hà, cộng sự của LS Nguyễn Văn Đài, từ Đức trở về Việt Nam

Cô Lê Thu Hà, cộng sự của LS Nguyễn Văn Đài, người bị CSVN trục xuất đến Đức tị nạn chính trị, vừa “tự ý trở về Việt Nam,” theo tin của tờ “Thoibao.de.”

Tướng công an Phan Văn Vĩnh ăn hối lộ mỗi tháng $200,000

Nguyễn Văn Dương khai tại tòa rằng cống nạp cho ông trung tướng Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát CSVN Phan Văn Vĩnh $200,000 mỗi tháng.

Gần 2 triệu người Việt Nam ‘phóng uế bừa bãi,’ thiệt hại $700 triệu mỗi năm

Gần 2 triệu người dân ở Việt Nam vẫn còn phóng uế ra môi trường kênh rạch, ruộng vườn, thậm chí cả đường đi, gây ô nhiễm...

Sài Gòn: Đổ giàn giáo trường học, 25 học sinh phải vào bệnh viện

Một trường tiểu học ở xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh trong lúc đang làm lễ kỷ niệm “Ngày Nhà Giáo Việt Nam”, bất ngờ sập giàn giáo xây dựng khiến hàng chục học sinh bị thương phải vào bệnh viện cấp cứu.