NEW JERSEY (NV) – Tin về 72 vị cao niên sống trong khu gia cư cựu chiến binh Mỹ ở tiểu bang New Jersey chết vì COVID-19 là hồi chuông báo động về tình trạng rất nguy hiểm ở các viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc sức khỏe người già, nơi cư dân và cả nhân viên y tế đều là những người dễ bị COVID-19 tấn công.
“Tôi cảm thấy mình đã sai lầm khi đưa mẹ tôi vào viện dưỡng lão. Họ phải là người chịu trách nhiệm cho cái chết của mẹ tôi.” Andrea Donovan ở Augusta, tiểu bang Maine, nói với báo Bangor Daily News trong sự đau đớn vì mất người thân yêu nhất là mẹ mình.
Lẽ ra, mẹ của cô, bà Linda Ogren, 72 tuổi, đã không phải ra đi sớm như vậy.
Hồi Tháng Giêng, bà Ogren trải qua một ca phẫu thuật do bị nhiễm trùng ở chân. Ca phẫu thuật thành công, bà được xuất viện nhưng cần thời gian dưỡng bệnh. Donovan chọn “Trung tâm y tế và phục hồi chức năng ở Augusta” một cơ sở chăm sóc người già, chuyển mẹ cô sang để được chăm sóc.
Giữa Tháng Tư, khi bà Ogren gần như bình phục, là lúc dịch bệnh COVID-19 đã hoành hành trên toàn nước Mỹ, và trung tâm này trở thành một trong những “ổ dịch” lớn của tiểu bang Maine.
Bà Ogren thuộc nhóm đầu tiên xét nghiệm COVID-19 có kết quả âm tính. Nhưng bà đã tử vong sau đó với kết luận “chết do COVID-19.”
Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh tiểu bang Maine, trung tâm y tế và phục hồi chức năng Augusta có 76 người bị nhiễm COVID-19 (gồm 48 cư dân và 28 nhân viên), có bảy cư dân tử vong.
Andrea Donovan nói: “Chúng tôi thật sự rất sợ hãi khi biết rằng những người già sống trong viện dưỡng lão phải sống chung với con virus nguy hiểm chết người COVID-19.”
Những “ổ dịch” từ viện dưỡng lão
Tình hình sức khỏe của người già trong các viện dưỡng lão đã được báo động từ những ngày đầu dịch bệnh, khi báo chí đưa tin COVID-19 “tấn công” viện dưỡng lão Life Care Center ở Kirkland gần Seattle, Washington, nơi có 35 người đã tử vong. Đó cũng là “ổ dịch” COVID-19 đầu tiên của Hoa Kỳ xuất hiện hồi giữa Tháng Ba, 2020.
Từ đó đến nay, COVID-19 đã liên tiếp “càn quét” các các viện dưỡng lão cũng như các cơ sở nuôi dưỡng, chăm sóc người cao niên trên toàn quốc. Từ Washington, New York, Massachusetts, Tennessee rồi đến West Virginia.
Ở Iowa, gần một nửa số ca tử vong vì COVID-19 là cư dân viện dưỡng lão. Ở Texas, gần 80% cư dân của một viện dưỡng lão San Antonio được chẩn đoán mắc COVID-19 cùng với tám nhân viên khác. Vệ Binh Quốc Gia đã phải giúp di tản một viện dưỡng lão ở Nashville, tiểu bang Tennesse, khi nơi này có tới khoảng 100 người nhiễm virus Corona và 4 người chết.
Gần một nửa trong số 1,200 ca tử vong vì COVID-19 ở tiểu bang Connecticut là cư dân của các viện dưỡng lão. Tại New Hampshire, 72% số ca tử vong cũng là cư dân tại các viện dưỡng lão.
Mới đây nhất, tiểu bang New Jersey gây chấn động khi có tới 72 vị cao niên trong khu gia cư cựu chiến binh chết vì COVID-19, theo nhật báo New York Times.
Tại California, những “ổ dịch” COVID-19 được báo chí nói tới trong thời gian qua: Gateway Care ở thành phố Hayward miền Bắc California có 17 người chết; Gordon Manor ở Redwood City có 13 người chết trong số 25 người nhiễm virus Corona; Canyon Springs Post-Acute ở San Jose có 11 người chết,…
Con số thống kê mới nhất về dịch COVID-19 được bố vào hôm Thứ Sáu, 8 Tháng Năm, 50% số người thiệt mạng vì COVID-19 là những cao niên trong các viện dưỡng lão, cùng với những nhân viên làm việc ở đó, gồm 1,276 người.
Thông tin mới này từ California một lần nữa xác nhận rằng những người cao niên rất dễ bị COVID-19 giết chết, một thực tế đã xảy ra ở Ý, Pháp, những nơi có nhiều người già.
Trên The Guardian, Kaiser Family Foundation cho rằng những số liệu cho thấy độ tuổi tử vong vì COVID-19 là người cao niên hiện chiếm hơn một nửa số ca tử vong ở 14 tiểu bang trên toàn Hoa Kỳ. Vấn đề là chỉ có 33 tiểu bang báo cáo về những cái chết liên quan đến các viện dưỡng lão, nhà điều dưỡng.
Ông Michael Connors, đại diện một tổ chức đòi cải cách hệ thống viện dưỡng lão nói rằng, con số thực sự có thể cao hơn rất nhiều so với số liệu chính thức.
Kém vệ sinh, thiếu thiết bị bảo vệ
“Chúng tôi không có bất kỳ thiết bị bảo vệ nào,” một phụ tá điều dưỡng, người không muốn tiết lộ danh tính vì sợ mất việc, nói với the Guradian, “khi cư dân có triệu chứng, họ không được cách ly, ban quản lý cũng chẳng hề quan tâm.”
Khoảng 70% cơ sở chăm sóc dài hạn ở Mỹ đang hoạt động vì lợi nhuận. Thu nhập của họ dựa vào chương trình Medicaid chăm sóc sức khỏe cộng đồng, được chính phủ trả tiền. Theo The Guardian, chủ các viện dưỡng lão hoặc nhà điều dưỡng phàn nàn rằng các khoản tiền nhận từ chính phủ ở mỗi tiểu bang khác nhau. Và ở những nơi được trả thấp, họ không đủ ngân quỹ để trả lương cao cho nhân viên, cũng như mua sắm thiết bị hoặc cải thiện điều kiện vệ sinh.
Hiện nay, với khoảng 1 triệu cư dân là người cao niên, các trung tâm chăm sóc dài hạn đã nổi lên như những “vườn ươm” cho sự bùng phát COVID-19 trên khắp Hoa Kỳ.
Rất dễ hiểu, vì thu nhập không cao, trong viện dưỡng lão, nhà chăm sóc dài hạn cho người cao niên, những nhân viên (thường là người Mỹ gốc Philippines, gốc Nam Mỹ, hoặc người nhập cư), do thu nhập thấp, nên họ phải làm thêm việc ở nơi khác để đủ sống. Đó chính là một trong những yếu tố lan truyền virus. Và một khi sơ sở nào đã nhiễm virus mà không được chăm sóc cẩn thận, ở đó rất dễ bùng phát thành “ổ dịch.”
“Mỗi cái chết đều rất đau lòng,” Bác Sĩ Roy Goldberg, giám đốc y tế tại trung tâm chăm sóc đa chức năng Kings Harbor, California nói.
Virus corona không chừa một ai, mà người già lại dễ bị tổn thương nhất. Cuộc chiến chưa chấm dứt.
Những mất mát về con người chắc chắn không ngừng lại ở đây, một khi viện dưỡng lão lại là những “vườn ươm” COVID-19. (Đ.Trang)
