Kalynh Ngô/Người Việt
WASHINGTON, DC (NV) – Chính phủ Mỹ đã đóng cửa sang tuần thứ hai kể từ nửa đêm 30 Tháng Chín. Tổng Thống Donald Trump và đảng Cộng Hòa cáo buộc đảng Dân Chủ muốn cung cấp bảo hiểm y tế cho người nhập cư không giấy tờ. Phía Dân Chủ gọi lời cáo buộc của ông Trump là không đúng, lưu ý rằng người nhập cư bất hợp pháp không hội đủ tiêu chuẩn hưởng Medicare, Medicaid hay Affordable Care Act (ACA), thường gọi là Obamacare.
Vì sao chính phủ đóng cửa?
Chủ Tịch Hạ Viện Hoa Kỳ, Mike Johnson, hôm Thứ Hai, 13 Tháng Mười, cảnh báo với báo chí là “đây sẽ là lần đóng cửa chính phủ lâu nhất lịch sử.” Ông còn tuyên bố “sẽ không đàm phán với đảng Dân Chủ cho đến khi họ tạm dừng các yêu cầu về chăm sóc sức khỏe và mở cửa trở lại.”
Bà Anne Sunderland, nhân viên truyền thông cao cấp của California Health Care Foundation, nói với nhật báo Người Việt, rằng theo bà, việc đóng cửa chính phủ “chủ yếu tập trung mở rộng các khoản trợ cấp tài chính để giúp người dân có thể mua bảo hiểm y tế được thiết lập dựa theo ACA.”
“Ví dụ, Covered California là thị trường bảo hiểm sức khỏe ACA của California chúng tôi,” bà Sunderland, người phụ trách các hạng mục ACA như tiếp cận chăm sóc, bảo hiểm, Medi-Cal, dữ liệu chăm sóc sức khỏe, tài chính bệnh viện, cho biết.
Luật Sư Jimmy Phạm, từng là ứng cử viên dân biểu California, Địa Hạt 70, nói với Người Việt về suy nghĩ của ông về nguyên nhân chính phủ đóng cửa mà lưỡng đảng đang đổ lỗi cho nhau.
“Theo tôi biết và hiểu thì đảng Dân Chủ không đồng ý thỏa hiệp với ngân sách do đảng Cộng Hòa đưa ra mà không gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế. Phía đảng Cộng Hòa thì muốn đóng những trợ cấp Medicare, Medicaid, Medi-Cal.”
Ngay trong đêm 30 Tháng Chín, Chủ Tịch Hạ Viện, Mike Johnson, trả lời phỏng vấn chương trình phát sóng trực tiếp Deadline Tonight của CNN. Trong đó, người dẫn chương trình là Kailan Collins chất vấn ông Mike Johnson rằng trong bản dự luật ngân sách tạm do đảng Dân Chủ đề xướng mà cô đang cầm trong tay, không có nội dung “cung cấp bảo hiểm sức khỏe cho người nhập cư bất hợp pháp” như phía Cộng Hòa cáo buộc.
“Không, 100% họ để yêu cầu đó và dự luật của họ,” ông Mike Johnson trả lời.
Cô Collins chỉ ra, “đó là những người nhập cư hợp pháp, và điều ông vừa phản đối là dành cho người nhập cư có giấy tờ.”
ACA và Medi-Cal
Bà Anne Sunderland khẳng định với Người Việt: “Người nhập cư bất hợp pháp (illegal immigrants hoặc undocumented immigrants) không được phép mua bảo hiểm y tế trong thị trường ACA hoặc nhận các trợ cấp của chính phủ.”
Tuy nhiên, tùy một số tiểu bang, trong đó có California, có thể sử dụng ngân sách của tiểu bang để chi trả cho cư dân không có giấy tờ hoặc có thu nhập thấp thông qua chương trình Medicaid. Ngân sách này không thuộc ngân sách liên bang.
California đã và đang sử dụng ngân sách của tiểu bang để chi trả bảo hiểm sức khỏe cho người dân California có thu nhập thấp, hoặc không có giấy tờ thông qua Medi-Cal – một chương trình Medicaid của tiểu bang. Tuy nhiên, do hạn chế về ngân sách, California quyết định cắt giảm phạm vi bảo hiểm này, bắt đầu từ năm 2026. Bà Sunderland cho biết, những người ghi danh trước năm 2026 sẽ được phép tiếp tục nhận Medi-Cal, nhưng họ phải bắt đầu trả phí bảo hiểm $30/tháng.
Một chi tiết quan trọng mà bà Sunderland nhấn mạnh, đó là điều kiện tham gia Medi-Cal vẫn chủ yếu dựa trên thu nhập.
“Trong năm 2025, một cá nhân, dù là công dân, không có giấy tờ hay người nhập cư hợp pháp, phải có thu nhập dưới $21,597 mới đủ điều kiện tham gia Medi-Cal,” bà Sunderland nói.
Anh Peter Nguyễn, cố vấn gia đình của trung tâm Caregiver OC, nói với nhật báo Người Việt rằng nếu một người nhập cư không giấy tờ gặp phải trường hợp rất đặc biệt, khẩn cấp liên quan sức khỏe, có thể ảnh hưởng sinh mạng, thì chính phủ giúp họ theo chương trình cung cấp bảo hiểm Medi-Cal.
“Tùy trường hợp, ví dụ họ phải vào cấp cứu (ER) hoặc phải qua những loại chữa trị ngay lập tức mà không có bảo hiểm thì chính phủ đứng ra giúp họ thông qua Medi-Cal. Tuy nhiên phải là những trường hợp ER,” anh Peter nói. “Số tiền chữa trị này không cần hoàn lại.”
Bài báo của ABC đăng ngày 9 Tháng Mười cho biết, một nghiên cứu mới chỉ ra chương trình Medicaid Khẩn Cấp dành cho người nhập cư không có giấy tờ chiếm 0.4% tổng chi tiêu của Medicaid vào năm 2022. Emergency Medicaid chủ yếu chi trả cho các dịch vụ điều trị y tế tức thời, ngắn hạn như chuyển dạ và sinh nở. Một số tiểu bang còn bao gồm các dịch vụ chăm sóc như lọc máu và điều trị ung thư.
Tạp chí The Journal of the American Medical Association (JAMA) công bố nghiên cứu trong số 38 tiểu bang có dữ liệu và Washington, DC phát hiện ra chi phí cho chương trình khẩn cấp Medicaid dành cho người nhập cư không có giấy tờ là khoảng $9.63 cho mỗi cư dân tại các tiểu bang đó.
Dữ liệu của JAMA cho thấy ngay cả ở những tiểu bang có dân số không có giấy tờ lớn nhất, chi phí vẫn dưới 1% ngân sách Medicaid, mặc dù các tiểu bang này chi tiêu nhiều hơn khoảng 15 lần trên mỗi người so với những tiểu bang có ít dân số không có giấy tờ hơn.
Theo bà Sunderland, hiện tại, có nhiều nhóm người nhập cư đang cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ được phép mua bảo hiểm trong thị trường ACA, ví dụ thường trú nhân hợp pháp (người có thẻ xanh). Nếu thu nhập của họ đủ thấp, họ cũng có thể đủ điều kiện nhận trợ cấp để giúp chi trả cho bảo hiểm.
“Tuy nhiên, HR 1, dự luật liên bang do Tổng Thống Donald Trump ký vào ngày 4 Tháng Bảy đã giảm số lượng người nhập cư hợp pháp tại Hoa Kỳ đủ điều kiện nhận trợ cấp ACA, bắt đầu từ ngày 1 Tháng Giêng, 2027,” bà Sunderland giải thích thêm.
Trong gói Covered California, mức trợ cấp trung bình cho tất cả những người được hỗ trợ là $561/tháng, công ty bảo hiểm trả 80% trong tổng số $698 phí bảo hiểm trung bình hàng tháng của mỗi người. Và người nhập cư thường có thu nhập thấp hơn mức trung bình, họ có khả năng nhận mức trợ cấp cao hơn.
Anh Peter Nguyễn của Caregiver OC cho biết, điều kiện nhận Medi-Cal từ năm 2026 sẽ có thay đổi.
Anh nói: “Sẽ khó hơn. Hai năm vừa qua California không tính tài sản của người ghi danh Medi-Cal, chỉ tính thu nhập. Nhưng từ năm 2026 sẽ tính cả tài sản, phải từ con số quy định trở xuống.”
Chính sách và nhân mạng
California có Medi-Cal, và hầu như những tiểu bang hiện đang cung cấp Medicaid cho người nhập cư chưa có giấy tờ là những tiểu bang Dân Chủ, như Oregon, New York, Illinois… Mỗi tiểu bang có điều kiện và hạn chế riêng. Điểm chung là người cao niên trên 65 tuổi, thai phụ và trẻ vị thành niên dưới 19 tuổi đều được nhận.
Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa không đồng ý điều này. Truyền thông dẫn lời ông Trump nói: “Tôi có bổn phận không chấp nhận như vậy.”
Cô Vân Anh Đỗ, cư dân Sugarland, Texas, đang làm cho một bệnh viện chăm sóc người cao niên, chia sẻ: “Một số người ở đây, tuy không có giấy tờ, nhưng họ đang chờ chuyển đổi tình trạng di trú hoặc họ trong diện “Deferred Action for Childhood Arrivals” (DACA), người sang Mỹ bất hợp pháp khi còn là trẻ nhỏ. Họ vẫn đi làm, đóng thuế như chúng ta.”
Tờ Bloomberg ghi nhận những người nhập cư không giấy tờ đóng thuế cho IRS gần $100 tỷ.
Trang web của Viện Chính Sách Thuế và Kinh Tế ghi nhận những người nhập cư không có giấy tờ đã nộp $96.7 tỷ tiền thuế liên bang, tiểu bang, và địa phương vào năm 2022. Phần lớn số tiền $59.4 tỷ đó trả cho chính quyền liên bang, số còn lại là $37.3 tỷ trả cho chính quyền tiểu bang và địa phương.
Theo cô Vân Anh, chính phủ nên giải quyết bằng cách “xử lý ở gốc,” nghĩa là có những chính sách cứng rắn để ngăn chặn làn sóng di dân. “Chứ một khi họ đã đặt chân vào đây, xem quốc gia này là nơi cư trú, tạm dung, chưa kể những người ở lâu năm, bất kể màu da, sắc tộc, thì khi họ gặp nạn, mình phải cứu họ.”
Với anh Peter Nguyễn, “đây là vấn đề nhân mạng chứ không phải bảo hiểm hay không bảo hiểm.”
Theo anh, “họ không có cái ‘xa xỉ’ như chúng ta là dùng bảo hiểm sức khỏe để đi kiểm tra định kỳ.”
“Họ cần nó khi sinh mạng của họ gặp nguy hiểm, họ cần cấp cứu. Chẳng lẽ chúng ta có thể nhìn họ chết?” anh nói. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
