NUSA DUA, Indonesia (NV) – Các thành viên của nhóm G20, nhóm những nước có nền kinh tế hàng đầu thế giới, vừa kết thúc hội nghị thượng đỉnh hôm Thứ Tư, 16 Tháng Mười Một, với tuyên bố lên án mạnh mẽ cuộc chiến ở Ukraine và cảnh báo rằng cuộc xâm lăng đang làm cho nền kinh tế thế giới, vốn đã bất ổn đang trở nên tồi tệ hơn, theo AP.
Tuyên bố bế mạc của hội nghị thượng đỉnh rất đáng chú ý vì các nhà lãnh đạo trên thế giới đang cố gắng lên án chiến tranh bất chấp sự chia rẽ trong nội bộ G20, chẳng hạn như Trung Quốc và Ấn Độ có mối quan hệ giao thương chặt chẽ với Moscow và không rõ ràng chỉ trích cuộc xâm lăng của Nga.
Tuyên bố cho biết “hầu hết các thành viên đều lên án mạnh mẽ cuộc chiến ở Ukraine và nhấn mạnh rằng chiến tranh gây ra những đau khổ cho con người và ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu.” Việc sử dụng từ “hầu hết” là một dấu hiệu cho thấy sự chia rẽ, cũng như thừa nhận rằng “có quan điểm khác biệt” và G20 “không phải là diễn đàn giải quyết các vấn đề an ninh.”
Mặc dù vậy, việc tuyên bố có sử dụng những từ ngữ từ nghị quyết Tháng Ba của Liên Hiệp Quốc, trong đó lên án mạnh mẽ hành động của Nga và yêu cầu rút quân hoàn toàn vô điều kiện là “bước đột phá lớn,” theo ông John Kirton, giám đốc Nhóm Nghiên Cứu G20.
Diễn biến về cuộc xung đột ở Ukraine trở nên trầm trọng hơn trong thời gian diễn ra hội nghị, khi một hỏa tiễn rơi vào miền Đông Ba Lan. Sự việc khiến Tổng Thống Mỹ Joe Biden phải gấp rút sắp xếp một cuộc họp khẩn cấp với các thành viên G7 và NATO tại hội nghị thượng đỉnh. Ông nhận định “không có khả năng” Nga bắn hỏa tiễn, nhưng nhấn mạnh sẽ điều tra chính xác.
Sau đó vào hôm Thứ Tư, 16 Tháng Mười Một, người đứng đầu Ba Lan và NATO cho biết vụ tấn công này dường như là không cố ý và có thể là do lực lượng phòng không Ukraine thực hiện khi đang chống lại các cuộc bắn phá bằng hỏa tiễn của Nga. Tuy nhiên Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ những kết luận sơ khởi và yêu cầu điều tra thêm. Còn phía Nga phủ nhận việc có liên quan đến vụ tấn công.
Tham dự cùng ông Biden tại hội nghị G20 có Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ Tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ Tướng Anh Rishi Sunak. Tổng Thống Nga Vladimir Putin không tham dự.
Hôm Thứ Ba, 15 Tháng Mười Một, Nga tấn công nhiều thành phố của Ukraine bằng hàng chục cuộc tấn công hỏa tiễn nhằm vào hạ tầng cơ sở cung cấp năng lượng của nước này, khiến cả chục triệu người bị mất điện trong bối cảnh mùa Đông đang đến gần.
Ngôn từ thận trọng của tuyên bố cuối cùng của G20 phản ánh những căng thẳng tại cuộc họp và thách thách mà Mỹ và các đồng minh phải đối mặt khi cố gắng cô lập chính quyền Nga. Một số thành viên G20, bao gồm nước chủ nhà Indonesia, không muốn vướng vào tranh chấp giữa các cường quốc.
Thủ Tướng Đức Olaf Scholz cho biết dù G20 có đưa ra tuyên bố rõ ràng, thì việc đó cũng không thể thành hiện thực nếu không có sự hỗ trợ của các nước quan trọng, bao gồm cả Ấn Độ và Nam Phi.
G20 được thành lập vào năm 1999 và là một diễn đàn giải quyết các thách thức kinh tế, gồm các nước Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Indonesia, Ý, Nhật Bản, Nam Hàn, Mexico, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Mỹ và Liên Minh Châu Âu. Tây Ban Nha giữ ghế khách thường trực.
Tuyên bố bế mạc dài 16 trang cũng bày tỏ lo lắng về một loạt vấn đề, bao gồm khủng hoảng lương thực và năng lượng trở nên tồi tệ hơn do cuộc chiến ở Ukraine. Các nhà lãnh đạo nói rằng họ sẽ thực hiện “những hành động khẩn cấp để cứu mạng sống, ngăn chặn nạn đói và suy dinh dưỡng, đặc biệt là giải quyết tình trạng dễ bị tổn thương của các nước đang phát triển.”
Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận xuất cảng ngũ cốc từ Ukraine do Thổ Nhĩ Kỳ và Liên Hiệp Quốc làm trung gian sẽ được gia hạn trước khi hết hạn vào Chủ Nhật, 20 Tháng Mười Một. (V.Giang) [qd]
