WASHINGTON, DC (NV) – Cộng đồng tình báo Mỹ, kể cả CIA, đồng thuận trước khi chiến tranh Iran bùng nổ rằng Tehran không phát triển vũ khí nguyên tử, Fox News dẫn lời ông Joe Kent, cựu giám đốc Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia, trong bản tin ngày Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.
Tuyên bố này lập tức mở lại một câu hỏi cốt lõi là nếu đánh giá của hệ thống tình báo Mỹ trước chiến tranh cho rằng Iran chưa phát triển vũ khí nguyên tử, vì sao Tổng Thống Donald Trump vẫn phát động cuộc hành quân Epic Fury tấn công Iran khiến đưa đất nước bước vào một cuộc đối đầu quân sự đang ngày càng lan rộng tại Trung Đông?
Theo Fox News, ông Kent đưa ra tuyên bố này trong một bài đăng trên X hôm Thứ Năm. Ông Kent viết rằng “một trong nhiều bi kịch của cuộc chiến này” là trước khi chiến tranh bắt đầu, cộng đồng tình báo Mỹ, bao gồm CIA, “đều đồng thuận rằng Iran không phát triển vũ khí nguyên tử.”
Cựu Giám Đốc Kent cũng nói tình báo Mỹ đánh giá rằng nếu bị Israel và Mỹ tấn công, Iran sẽ nhắm vào các căn cứ Mỹ trong khu vực và đóng eo biển Hormuz. Fox News cũng đăng bản tin trực tuyến nêu cùng nội dung, trích lời ông Kent rằng “câu chuyện và nghị trình” do Israel thúc đẩy đã thắng trong cuộc tranh luận và “đẩy chúng ta vào cuộc chiến này.”
Điểm đáng chú ý trong phát biểu của Kent không chỉ nằm ở nhận định về chương trình nguyên tử Iran mà còn ở lời cáo buộc chính trị thẳng thắn khi cho rằng giới tình báo đã đánh giá đúng, nhưng tiếng nói chuyên môn của họ bị lấn át bởi lập luận của Israel.
Theo ông Kent, cộng đồng tình báo cũng từng đánh giá rằng việc nhắm vào giới lãnh đạo Iran sẽ củng cố chế độ và làm phe cứng rắn mạnh hơn. Nói cách khác, ông Kent không chỉ đặt vấn đề về “lý do khai chiến,” mà còn đặt vấn đề về năng lực ra quyết định của chính quyền khi bỏ qua cảnh báo rằng chiến tranh có thể làm Iran phản ứng dữ dội hơn, chứ không yếu đi.
Cựu Giám Đốc Kent, người từ chức khỏi cơ quân Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia hồi Tháng Ba, trước đó cũng viết trong thư từ chức rằng ông “không thể, với lương tâm ngay thẳng, ủng hộ cuộc chiến đang tiếp diễn ở Iran.” Ông nói Iran “không gây ra mối đe dọa sắp xảy ra” đối với Hoa Kỳ, và cho rằng Mỹ bắt đầu cuộc chiến do áp lực từ Israel và nhóm vận động hành lang Mỹ ủng hộ Israel.
Đây là một lập luận rất nặng ký vì đến từ một cựu giới chức từng đứng đầu trung tâm chống khủng bố quốc gia, chứ không phải từ một nhà bình luận bên ngoài chính quyền. Đài truyền thanh quốc gia PBS trước đó cũng tường thuật việc ông Kent từ chức với lý do Iran không gây ra mối đe dọa sắp xảy ra và ông không thể tiếp tục ủng hộ cuộc chiến của Trump tại Iran.
Toà Bạch Ốc phản bác mạnh mẽ qua phát ngôn viên Davis Ingle nói với Fox News Digital rằng lá thư từ chức và các bình luận gần đây của Kent “đầy rẫy những lời dối trá.” Theo ông Ingle, điều “nghiêm trọng nhất” là ông Kent tuyên bố sai rằng “nước bảo trợ khủng bố lớn nhất thế giới” không gây ra mối đe dọa đối với Hoa Kỳ, và rằng Israel xúi giục Tổng Thống Trump phát động Chiến Dịch Epic Fury. Ông Ingle nói Trump, với tư cách tổng tư lệnh, hành động dựa trên “bằng chứng vững chắc” cho thấy chế độ Iran đưa đến “mối đe dọa sắp xảy ra” và đang chuẩn bị tấn công người Mỹ trước.
Tổng Thống Trump cũng bác bỏ lập luận cho rằng Israel thuyết phục ông tham chiến. Trong một bài đăng trên Truth Social hồi Tháng Tư, Trump viết rằng Israel “chưa bao giờ” thuyết phục ông bước vào cuộc chiến với Iran. Ông nói những gì xảy ra sau vụ tấn công khủng bố ngày 7 Tháng Mười, 2023, cùng với quan điểm cả đời của ông rằng “IRAN KHÔNG BAO GIỜ ĐƯỢC CÓ VŨ KHÍ NGUYÊN TỬ,” mới là lý do khiến ông hành động.
Sự đụng độ giữa hai lập luận này cho thấy khoảng cách rất lớn giữa đánh giá tình báo, lập trường chính trị và quyết định quân sự. Một bên là ông Kent, cựu lãnh đạo chống khủng bố, nói cộng đồng tình báo Mỹ không thấy Iran đang phát triển vũ khí nguyên tử và đã cảnh báo trước các hậu quả như Iran tấn công căn cứ Mỹ, đóng eo biển Hormuz, và phe cứng rắn Iran được củng cố. Bên kia là Tòa Bạch Ốc, nói Iran là mối đe dọa sắp xảy ra, Trump hành động để bảo vệ người Mỹ, và không có chuyện Israel “ép” Mỹ vào chiến tranh.
Bối cảnh hiện nay làm tranh luận này càng trở nên nghiêm trọng. Trong những ngày qua, Mỹ và Iran vẫn nói về đàm phán, hòa bình và ngừng bắn, nhưng trên thực tế hai bên tiếp tục bắn vào tàu, phóng hỏa tiễn, dùng drone, và cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn quanh eo biển Hormuz.
Fox News trong một bản tin cập nhật riêng cũng tường thuật rằng Tổng Thống Trump nói các cuộc tấn công trả đũa của Mỹ nhắm vào mục tiêu Iran chỉ là một “cú tát yêu,” trong khi Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ nói các khu trục hạm USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason bị Iran tấn công bằng hỏa tiễn, drone và tàu nhỏ khi đi qua eo biển Hormuz.
Vấn đề do cựu Giám Đốc Kent nêu ra vì vậy không chỉ là tranh cãi quá khứ mà là câu hỏi đang tác động trực tiếp đến hiện tại đó là nếu tình báo Mỹ từng đánh giá Iran không phát triển vũ khí nguyên tử, thì nền tảng chiến lược của cuộc chiến cần được kiểm tra lại. Một cuộc chiến có thể bắt đầu bằng câu nói “không thể để Iran có vũ khí nguyên tử,” nhưng nếu chính cộng đồng tình báo từng không thấy Iran đang phát triển loại vũ khí đó, thì công chúng có quyền hỏi quyết định chiến tranh dựa trên tình báo hay dựa trên áp lực đồng minh, hoặc dựa trên một lập trường chính trị có sẵn trong lòng ông Trump.
Trong lịch sử Mỹ, những cuộc chiến lớn thường để lại câu hỏi về thông tin tình báo trước giờ khai hỏa. Với cuộc chiến Iran hiện nay, lời xác nhận mới nhất của cựu Giám Đốc Joe Kent, được Fox News loan tin, đặt chính quyền ông Trump trước một vấn đề không thể chỉ giải quyết bằng khẩu hiệu an ninh quốc gia. Khi một cựu giám đốc chống khủng bố nói giới tình báo đã cảnh báo đúng, chính xác nhưng bị bỏ qua, điểm cốt lõi không còn chỉ là Iran nguy hiểm đến đâu mà là quyết định tham chiến dựa trên thông tin của tình báo quốc gia hay chỉ thuần cảm tính của nhà lãnh đạo nước Mỹ. (MPL)
