SAN FRANCISCO, California (NV) – Hãng xe khách công nghệ Uber đang đặt một ván bài lớn vào xe tự lái, với cam kết gần $500 triệu cho công ty Nuro, chuyên về nhu liệu cho kỹ nghệ tự lái, trong lúc ngành robotaxi tại Mỹ tăng tốc trở lại sau nhiều năm thử nghiệm, thất bại và trì hoãn.
Theo Reuters hôm Thứ Tư, 3 Tháng Sáu, cho biết khoản cam kết này là một phần trong chiến lược của Uber nhằm biến công ty từ một nền tảng kết nối hành khách với tài xế thành một nền tảng điều phối đội xe tự động, loại xe có thể chạy mà không cần người lái.
Câu hỏi đặt ra cho hàng triệu tài xế kiếm thêm thu nhập là “liệu còn job lái xe Uber trong tương lai hay không?”
Theo Reuters, Uber, Nuro và hãng xe điện Lucid đang có quan hệ hợp tác ba bên để triển khai 35,000 robotaxi, sử dụng xe SUV Lucid Gravity, các xe cỡ trung sắp ra mắt, công nghệ tự lái của Nuro và nền tảng gọi xe của Uber. Trước đó, Uber công bố khoản đầu tư $500 triệu vào Lucid, tham gia vòng gọi vốn $203 triệu của Nuro với định giá startup này ở mức $6 tỷ, rồi sau đó tiếp tục rót thêm một khoản đầu tư chưa công bố lớn hơn khoản đầu tiên. Tổng cộng, các cam kết của Uber đối với Nuro lên gần $500 triệu.
Các nguồn tin nói với Reuters rằng một số mốc phát triển đầu tiên của Nuro đã hoàn tất đúng hạn, giúp kích hoạt việc Uber giải ngân một phần tiền. Phần còn lại phụ thuộc vào các mục tiêu lớn hơn là thử nghiệm xe không có tài xế vào cuối năm nay, chở hành khách trong các xe không người lái vào cuối năm nay, và mở rộng dịch vụ trong năm tới.
Hãng Nuro hiện đang thử nghiệm với tài xế an toàn, và dịch vụ được dự kiến ra mắt tại San Francisco Bay Area vào cuối năm nay. Công ty đã nhận giấy phép của California để thử nghiệm xe tự lái Gravity không có tài xế an toàn tại một số county, và được phép chở hành khách trong thử nghiệm có tài xế.
Đây là bước ngoặt quan trọng. Trước đây, Nuro chủ yếu được biết đến với các robot giao hàng nhỏ. Nhưng từ năm 2024, công ty chuyển hướng sang cấp phép phần mềm tự lái cho các hãng xe và công ty di chuyển. Điều đó có nghĩa là Nuro không chỉ muốn làm xe giao hàng; họ muốn cung cấp “bộ não” tự lái cho thị trường vận chuyển người và hàng hóa.
Không phải chỉ có Uber làm việc này, Reuters cho biết ngành robotaxi đang được thúc đẩy bởi nhiều công ty lớn như Tesla, Waymocủa Alphabet và Zoox của Amazon. Uber cũng đã hợp tác với Baidu của China, Rivian, startup Britain Wayve, và đang làm việc với Waymo tại một số thành phố ở Mỹ.
Nói cách khác, câu chuyện không còn là “xe tự lái có thể xảy ra hay không.” Câu hỏi thật sự là việc này rồi xảy ra ở đâu trước, nhanh đến mức nào, và ai sẽ mất phần thu nhập đầu tiên?
Câu hỏi tài xế Uber có bị thay thế ngay không? Câu trả lời ngắn là chưa ngay lập tức, nhưng áp lực đã bắt đầu.
Các robotaxi không thay thế toàn bộ tài xế Uber trong một đêm. Công nghệ tự lái vẫn bị giới hạn bởi thời tiết, bản đồ, quy định địa phương, bảo hiểm, trách nhiệm pháp lý, tai nạn, niềm tin của hành khách và các tình huống đường phố phức tạp. Một chiếc xe tự lái có thể chạy tốt trong khu vực được bản đồ hóa kỹ, đường sá rõ ràng, luật cho phép và thời tiết thuận lợi, tuy nhiên sẽ gặp khó hơn trong mưa lớn, công trường, đường nhỏ, khu dân cư đông đúc, hoặc các tình huống cần phán đoán xã hội giữa tài xế, người đi bộ và xe khác.
Ảnh hưởng kinh tế không cần chờ đến lúc robotaxi thay thế tất cả tài xế. Chỉ cần Uber đưa một số lượng lớn xe tự lái vào các khu vực đông khách, các tài xế gig đã có thể bị ảnh hưởng. Những chuyến ngắn, dễ đoán, lợi nhuận cao trong trung tâm thành phố có thể được ưu tiên cho xe tự động. Tài xế con người có thể bị đẩy sang giờ xấu hơn, khu vực xa hơn, chuyến khó hơn, hoặc thu nhập thấp hơn.
Đây là cách tự động hóa thường diễn ra: Không lấy hết việc ngay, mà lấy phần ngon trước.
Với các tài xế Uber, câu hỏi không phải là sáng mai còn app để chạy hay không. Câu hỏi là trong 5 đến 10 năm tới, những chuyến xe tốt nhất có còn dành cho con người hay sẽ được chuyển dần cho robotaxi? Nếu robotaxi chạy ở khu trung tâm, sân bay, khu văn phòng, khu du lịch và những tuyến có nhu cầu cao, tài xế con người sẽ còn lại phần thị trường khó hơn, ít lời hơn.
Trong ngắn hạn, tài xế con người vẫn cần thiết vì công nghệ chưa đủ linh hoạt để thay thế mọi tình huống. Trong trung hạn, robotaxi sẽ bắt đầu ăn vào các thị trường đô thị dễ kiểm soát.
Trong dài hạn, nếu mô hình Uber-Nuro-Lucid thành công, nghề lái xe gig có thể chuyển từ công việc đại chúng thành công việc phụ trợ, giám sát, bảo trì, hoặc phục vụ các khu vực mà robot chưa chạy được.
Người lái xe từng giúp Uber xây dựng đế chế. Bây giờ Uber đang đầu tư vào một tương lai giúp đế chế ấy vận hành với ít tài xế hơn. Đó là sự tiến bộ công nghệ đối với công ty, nhưng lại là hồi chuông cảnh báo đối với người lao động sống bằng nghề tài xế. (MPL)
