SYDNEY, Australia (NV) – Thủ Tướng Mark Carney của Canada than phiền về “sự thất bại của trật tự quốc tế,” nguyên nhân mà ông cho là dẫn đến việc Mỹ và Israel phát động tấn công Iran, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Ba, 3 Tháng Ba.
Phát biểu tại Sydney, Úc, ông Carney nói rằng Canada “từ lâu coi Iran là nguồn gốc chính của bất ổn và khủng bố ở Trung Đông.” Tuy nhiên, thủ tướng Canada lưu ý rằng bất chấp “hơn hai thập niên đàm phán và nỗ lực ngoại giao, Iran không tháo dỡ chương trình nguyên tử, cũng như không ngừng các hoạt động tinh luyện uranium.”
“Canada sát cánh cùng người dân Iran trong cuộc đấu tranh lâu dài và dũng cảm của họ chống lại nền cai trị đàn áp của chế độ,” ông Carney nói thêm. “Đó là lý do tại sao chúng tôi ủng hộ các nỗ lực ngăn Iran đắc thủ vũ khí nguyên tử và ngăn chặn chế độ của họ đe dọa thêm nữa hòa bình và an ninh quốc tế. Bởi vì Canada chủ động nhìn thế giới như chính thực tế của nó, chứ không thụ động chờ đợi xây dựng một thế giới mà chúng ta mong muốn.”
“Tuy nhiên, chúng tôi hối tiếc với quan điểm này, bởi vì cuộc xung đột hiện tại là một ví dụ nữa về sự thất bại của trật tự quốc tế,” ông nói thêm.
Ông Carney cũng lưu ý rằng bất chấp “các nghị quyết của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, công việc không mệt mỏi của Cơ Quan Nguyên Tử Năng Quốc Tế trong nhiều thập niên, và một loạt các biện pháp trừng phạt và khuôn khổ ngoại giao, mối đe dọa nguyên tử của Iran vẫn còn đó.”
Mỹ và Iran trước đó đạt được thỏa thuận để hạn chế chương trình nguyên tử của Tehran, để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt hồi năm 2015. Nhưng Tổng Thống Donald Trump hủy bỏ thỏa thuận này trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông.
Giờ đây, khi cuộc xung đột đang diễn ra, ông Carney kêu gọi “xuống thang nhanh chóng các hành động thù địch” và “cam kết có một giải pháp chính trị bao quát hơn.”
“Giờ đây, Mỹ và Israel hành động mà không có vai trò của Liên Hiệp Quốc hoặc tham vấn các đồng minh, bao gồm cả Canada,” ông nói thêm.
“Can dự về ngoại giao là cần thiết để tránh một cuộc xung đột rộng lớn và ăn sâu hơn. Thường dân vô tội phải được bảo vệ, và tất cả các bên phải cam kết tìm kiếm các thỏa thuận lâu dài để chấm dứt cả việc phổ biến vũ khí nguyên tử và chủ nghĩa khủng bố cực đoan,” ông Carney nói. (NNL) [đ.d.]
