SAN FRANCISCO, California (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Tư, 10 Tháng Mười Hai, ra lệnh chính quyền Tổng Thống Donald Trump chấm dứt khai triển Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) ở Los Angeles và trả lại quyền kiểm soát số binh sĩ này cho California, theo đài NPR.
Ông Charles Breyer, chánh án liên bang ở San Francisco, tán thành đơn yêu cầu của những giới chức California phản đối Tổng Thống Trump sử dụng VBQG California từ hồi Tháng Sáu, khi chính quyền Trump khai triển số binh sĩ này, bất chấp Thống Đốc Gavin Newsom không đồng ý, để trấn áp làn sóng biểu tình chống chiến dịch bố ráp người nhập cư ở Los Angeles.
Phán quyết này là thất bại mới nhất về pháp lý cho chính quyền Tổng Thống Trump. Mấy tháng qua, chính quyền ông đưa VBQG tới một loạt thành phố Dân Chủ khắp nước Mỹ, nêu lý do là trấn áp tội phạm và bảo vệ cơ sở cũng như đặc vụ di trú liên bang.
Hiện tại, hầu như mọi đợt khai triển VBQG của chính quyền Tổng Thống Trump đều vướng tranh cãi về pháp lý, lên tận Tối Cao Pháp Viện.
Đợt khai triển đầu tiên là ở Los Angeles mùa Hè năm nay, khi Tổng Thống Trump giành quyền kiểm soát VBQG California rồi đưa hơn 4,000 binh sĩ tới thành phố này. Tới nay, số binh sĩ đó chỉ còn khoảng 100 người, nhưng chính quyền ông Trump vài lần tìm cách gia hạn sử dụng VBQG California, mới đây nhất là tới Tháng Hai năm sau, nêu lý do là vẫn cần thiết.
Chính quyền Tổng Thống Trump lập luận rằng sau khi họ sử dụng VBQG của tiểu bang nào đó ban đầu rồi, có lẽ họ được phép gia hạn mà không cần xem xét.
“Đáng kinh ngạc,” Chánh Án Breyer viết trong phán quyết hôm Thứ Tư. Ông lưu ý diễn giải luật kiểu đó coi như “tổng thống có quyền vĩnh viễn thành lập lực lượng cảnh sát bao gồm binh lính tiểu bang, miễn là ban đầu họ được chính quyền liên bang sử dụng hợp pháp.”
Mấy tháng gần đây, nhiều chuyên gia về luật Hiến Pháp cũng bày tỏ lo ngại về việc chính quyền liên bang sử dụng VBQG của một loạt tiểu bang. Họ cho rằng Tổng Thống Trump đang đẩy lùi giới hạn quyền hành pháp và coi việc binh lính xuất hiện ngoài đường phố là bình thường.
Khi đài NPR hỏi về phán quyết của Chánh Án Breyer, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc khẳng định Tổng Thống Trump khai triển VBQG ở Los Angeles đúng “thẩm quyền hợp pháp” của ông.
“Chúng tôi mong tới ngày giành thắng lợi chung cuộc trong vấn đề này,” bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, cho biết.
Chánh Án Breyer hoãn thi hành phán quyết này tới Thứ Hai tuần sau để chính quyền Tổng Thống Trump kháng cáo. (Th.Long) [kn]
