WASHINGTON, D.C. (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump cho biết sẽ giải ngân $8 tỷ trợ cấp dầu diesel cho nông dân Mỹ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 Tháng Mười Một. Hãng Reuters loan tin hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, theo lời một viên chức Bộ Nông Nghiệp Mỹ.
Ông Richard Fordyce, giới chức Bộ Nông Nghiệp Mỹ, cho biết chính phủ chưa xác định ngày giải ngân và dự đoán tiền có thể đến gần cuối năm 2026. Tuy nhiên, thời điểm chính thức vẫn chưa rõ.
Ông Trump công bố chương trình trợ cấp tại một cuộc vận động tranh cử ở Kansas hôm 19 Tháng Mười. Chương trình nhằm giảm bớt gánh nặng nhiên liệu cho nông dân. Giá dầu diesel tăng mạnh vì chiến tranh Iran.
Hiện nay, nông dân Mỹ đang phải trả giá diesel cao kỷ lục trong mùa thu hoạch. Máy kéo, máy gặt và nhiều thiết bị nông nghiệp đều sử dụng nhiên liệu này.
Theo USDA, chi phí nhiên liệu của nông dân năm nay dự kiến tăng gần $5 tỷ so với năm ngoái.
Chính phủ sẽ tính mức trợ cấp dựa trên lượng nhiên liệu tiêu thụ trung bình. Số tiền cũng phụ thuộc vào từng loại nông sản. Nông dân trồng đậu nành, bắp và lúa gạo sẽ được trợ cấp theo công thức tính toán của USDA.
Cơ quan này đang thu thập thêm dữ liệu từ những người trồng rau, trái cây và giới đánh cá. Người nhận trợ cấp không cần xuất trình hóa đơn mua dầu diesel.
Khoản $8 tỷ sẽ được lấy từ Quỹ Tín Dụng Hàng Hóa thuộc USDA. Quỹ này đã chi $12 tỷ hỗ trợ nông dân chịu ảnh hưởng của thuế quan hồi đầu năm nay.
Theo Reuters, tổng trợ cấp liên bang dành cho nông dân trong năm 2026 có thể đạt mức kỷ lục $55.4 tỷ.
Kỷ lục trước đó là $45 tỷ vào năm 2020. Khi ấy, chính phủ hỗ trợ nông dân vượt qua đại dịch COVID-19.
Tuy nhiên, thời điểm công bố và giải ngân đang đặt ra một vấn đề chính trị đáng chú ý.
Ông Trump hứa trợ cấp tại một cuộc vận động tranh cử. Nhưng nông dân chỉ có thể nhận tiền sau ngày bỏ phiếu.
Vấn đề cần đặt ra không chỉ là vì sao tiền đến sau bầu cử, mà còn là vì sao chính quyền công bố chương trình tại một cuộc vận động tranh cử trong lúc chưa hoàn tất công thức tính và lịch giải ngân?
Bộ Nông Nghiệp cho biết các mức trợ cấp theo từng loại nông sản sẽ được công bố trong Tháng Mười Một. Đây là một lời giải thích hành chính có cơ sở cho việc chậm giải ngân.
Nhưng vẫn có một câu hỏi chính đáng về ranh giới giữa chính sách công và vận động tranh cử vì lời hứa được đưa ra trước cuộc bầu cử ngày 3 Tháng Mười Một nhưng người hưởng lợi chỉ nhận tiền sau bầu cử.
Điều này có thể tạo ra một tâm lý chính trị nếu nông dân muốn chương trình tiếp tục và có thể xem việc duy trì quyền lực của Đảng Cộng Hòa là cách bảo vệ khoản trợ cấp. Đây là một giả thuyết hợp lý về tác động tâm lý, chứ chưa phải bằng chứng về một chiến thuật có chủ đích.
Đây có thể trở thành vấn đề pháp lý nghiêm trọng.
Điều 18 U.S.C. 600 của Luật Liên Bang cấm hứa hẹn những lợi ích do chính phủ cung cấp nhằm đổi lấy sự ủng hộ chính trị hoặc hoạt động cho một đảng hay ứng cử viên, trong những trường hợp thuộc phạm vi điều luật.
Điều 18 U.S.C. 597 cũng nghiêm cấm việc đưa hoặc hứa đưa tiền để đổi lấy lá phiếu.
Một chính phủ có quyền công bố chương trình cứu trợ nông dân. Một tổng thống cũng có quyền trình bày thành tích và chính sách của mình trước cử tri. Tuy nhiên, công chúng có quyền yêu cầu sự minh bạch khi lời hứa chi tiền từ ngân quỹ liên bang được đưa ra ngay tại một cuộc vận động tranh cử.
Câu hỏi cần được đưa ra là “khoản $8 tỷ này có được giải ngân đầy đủ, đúng tiêu chuẩn và đúng lịch trình, bất kể Đảng Dân Chủ hay Đảng Cộng Hòa giành quyền kiểm soát Quốc Hội sau ngày 3 Tháng Mười Một hay không?” (MPL)
