LUCERNE, Thụy Sĩ (NV) – Phó Tổng Thống JD Vance hôm Thứ Hai, tuyên bố Iran đồng ý để thanh tra viên nguyên tử quốc tế trở lại nước này, nhưng Tehran phủ nhận điều đó, theo CNN.
Phó Tổng Thống Vance tuyên bố như vậy sau một ngày đàm phán mà ông gọi là “rất, rất tốt” giữa Mỹ với Iran gần Lucerne, Thụy Sĩ, hôm Chủ Nhật. Ông cho hay hai bên thảo luận bốn vấn đề ưu tiên chính.
“Trước hết, chúng tôi muốn thành lập cơ chế để eo biển Hormuz tiếp tục mở – nó đã mở rồi,” ông Vance nói với phóng viên.
Ông Vance cho biết hai bên cũng cố gắng thành lập “cơ chế tương tự” để “tránh xung đột nhằm tuân thủ lệnh ngưng bắn ở vùng này.”
Theo ông Vance, Iran đồng ý để tranh tra viên Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (IAEA) trở lại nước này theo thỏa thuận mà cựu Tổng Thống Barack Obama đạt được với Iran năm 2015. Ông nói đây “có lẽ là điều mà người Mỹ chúng tôi vui nhất.”
“Đây là bước ngoặt lớn cho người dân Mỹ, và bước đầu tiên trong quá trình vĩnh viễn loại bỏ vũ khí nguyên tử hoặc vĩnh viễn chấm dứt chương trình vũ khí nguyên tử Iran, mà đó chính là những gì chúng tôi từng muốn làm,” ông cho biết.
Tuy nhiên, hôm Thứ Hai, Iran lưu ý họ sẽ tiếp tục hợp tác với IAEA “theo thủ tục hiện tại,” khẳng định họ không cam kết thêm điều gì.
Năm ngoái, Quốc Hội Iran thông qua luật hạn chế hợp tác với IAEA và tạm thời không cho thanh tra của cơ quan này tới Iran. Tuy nhiên, theo thông tấn xã chính thức IRNA của Iran, nước này chưa bao giờ hoàn toàn ngưng hợp tác với IAEA và đạo luật năm ngoái cho phép thanh tra viên của với quan này tới “những cơ sở nguyên tử đang hoạt động,” như nhà máy điện nguyên tử Bushehr, “tùy từng trường hợp.”
Cũng hôm Thứ Hai, Phó Tổng Thống Vance cho hay phái đoàn thương thuyết hai bên thành lập được cơ chế để những cuộc đàm phán về kỹ thuật có thể tiếp tục sau khi họ rời Thụy Sĩ.
“Chúng tôi đặt nền móng rất tốt để đạt thỏa thuận cuối cùng, thỏa thuận cuối cùng là căn nhà,” ông Vance nói. “Chúng tôi xây móng, chúng tôi chưa xây nhà, nhưng chúng tôi đã xây móng thành công để đi tới nơi tốt đẹp cho người dân Mỹ.” (Th.Long)
