MIAMI, Florida (NV) – Một chánh án liên bang đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý của vụ kiện $10 tỷ của Tổng Thống Donald Trump chống lại Sở Thuế Vụ (IRS), lập luận rằng việc này có thể không đáp ứng tiêu chuẩn “tranh chấp thực sự” theo quy định của Hiến Pháp Hoa Kỳ.
Trong lệnh ban hành hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Tư, Chánh Án Liên Bang Kathleen Williams yêu cầu Bộ Tư Pháp và đội ngũ luật sư riêng của ông Trump giải thích liệu vụ kiện này có đủ điều kiện để tòa liên bang thụ lý hay không. Bà nhấn mạnh rằng một vụ kiện chỉ có thể tồn tại khi có “tính đối kháng” giữa các bên, tức là một bên khẳng định quyền lợi và bên còn lại chống lại quyền đó.
“Do đó, nếu không có tính đối kháng, thì không tồn tại vụ kiện hay tranh chấp,” bà Williams viết, viện dẫn điều khoản “case or controversy” trong Hiến Pháp, quy định rằng tòa liên bang chỉ xét xử các tranh chấp thực sự.
Điểm gây chú ý trong vụ kiện này là ông Trump, với tư cách tổng thống, đang giám sát chính cơ quan mà ông đứng ra kiện. Dù đơn kiện được nộp với tư cách cá nhân, thẩm phán lưu ý rằng Sở Thuế Vụ IRS và Bộ Ngân Khố vẫn là những cơ quan thuộc quyền điều hành của ông.
Tòa yêu cầu hai bên nộp giải trình trước ngày 20 Tháng 5 và ấn định phiên điều trần vào ngày 27 Tháng 5 tại Miami. Trong khi đó, luật sư của cả hai phía cùng đề nghị tạm dừng tiến trình trong 90 ngày để tiến hành đàm phán nhằm tìm giải pháp.
Vụ kiện được ông Trump đệ trình vào Tháng Giêng, cáo buộc IRS đã không ngăn chặn việc một nhà thầu chính phủ, Charles Littlejohn, tiết lộ trái phép hồ sơ thuế của ông cho báo chí. Ông Littlejohn đã nhận tội và bị kết án 5 năm tù vào năm 2024.
Trong đơn kiện, tổng thống cùng hai con trai là các ông Donald Trump Jr. và Eric Trump, cũng như công ty gia đình Trump Organization, cho rằng việc rò rỉ này đã gây thiệt hại về tài chính, tổn hại danh tiếng và làm họ “bị bẽ mặt trước công chúng.”
Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche từ chối bình luận trực tiếp về vụ kiện, nhưng cho biết bộ thường xuyên phải giải quyết các tình huống có “lợi ích cạnh tranh” và có khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp một cách phù hợp và có đạo đức.
IRS chuyển các câu hỏi sang Bộ Tư Pháp, trong khi Toà Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.
Ông Trump cho biết nếu thắng kiện, ông sẽ quyên góp số tiền bồi thường cho từ thiện, dù nguồn tiền đó thực chất vẫn đến từ ngân sách công.
Vụ kiện diễn ra sau khi The New York Times công bố báo cáo cho thấy ông Trump chỉ trả $750 thuế thu nhập liên bang trong các năm 2016 và 2017, một chi tiết góp phần làm bùng nổ tranh cãi xoay quanh hồ sơ thuế của ông trong nhiều năm qua.
Điểm cốt lõi của vụ việc không nằm ở con số $10 tỷ nhưng nằm ở một nghịch lý pháp luật đó là một tổng thống kiện chính cơ quan thuộc quyền điều hành của mình. Khi quyền lực và trách nhiệm giao nhau, ranh giới giữa “tranh chấp” và “tự kiểm soát” trở nên mờ nhạt.
Nếu tòa án kết luận không tồn tại “tranh chấp thực sự,” vụ kiện này sẽ không chỉ thất bại về mặt pháp lý, mà còn đặt ra câu hỏi sâu xa hơn là trong hệ thống quyền lực, ai thực sự có thể kiện ai, và liệu công lý có thể tồn tại khi hai phía của một vụ kiện nằm trong cùng một bàn tay quyền lực. (MPL)
