Áo dài: May và mặc – chuyện không đơn giản
Ngọc Lan/Người Việt
WESTMINSTER (NV) – Như đã nói, áo dài tự lúc nào đã trở thành quốc phục của người phụ nữ Việt Nam. Trước 1975, áo dài xuất hiện khắp mọi nơi, từ trường học, công sở, đến những đám tiệc tùng, lễ hội, thậm chí các bà các cô cũng mặc áo dài khi đi chợ.
Sau 1975, cùng sự khốn khó của cả nước, áo dài không thoát khỏi số phận hẩm hiu. Những chiếc áo dài của một thời hoặc được đẩy lùi vào các góc tủ, hoặc được cắt ngắn lên, sửa thành áo ngắn. Áo dài, có chăng, chỉ còn xuất hiện thưa thớt trong những dịp thật trọng đại như lễ cưới mà thôi.
Trong nước như thế, ngoài nước cũng không mấy ai nhắc đến áo dài trong những năm đầu bôn ba lập nghiệp. Chỉ vào những dịp lễ tết, những tiệc cưới hỏi, áo dài mới lác đác xuất hiện, làm ngỡ ngàng nhiều ánh mắt của người bản xứ và tạo nên nỗi sững sờ nuốt tiếc cho những người dân tha hương.
Áo dài được thầy cô giáo và học sinh trường Mar Garvin mặc trong diễn hành Tết 2011 trên đại lộ Bolsa. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Tuy nhiên, ngay tại Little Saigon, thủ phủ của người Việt Nam tị nạn thì sự thăng trầm của áo dài có hơi khác.
Ngay tại những cơ quan truyền thông của người Việt, ngay từ những năm đầu thành lập, có nơi từ năm 1978 như nhật báo Người Việt, có nơi từ năm 1993 như đài Little Saigon, cứ đều đặn hằng năm, đến ngày Mồng Một Tết, phụ nữ tại những nơi này lại tự động rủ nhau mặc áo dài. Rồi tùy theo đặc điểm riêng của mỗi công ty mà áo dài còn xuất hiện trong những dịp mang tính sự kiện khác.
Khoảng năm 1990, khi áo dài bắt đầu thướt tha trở lại trong các trường trung học ở Việt Nam, thì ở hải ngoại, áo dài cũng xuất hiện ngày một nhiều hơn.
Áo dài được mặc khi đi lễ nhà thờ.
Áo dài được mặc khi đi viếng chùa.
Áo dài được mặc khi họp mặt đồng hương
Áo dài được mặc khi họp mặt hội đoàn
Áo dài được mặc khi họp mặt bạn cũ, trường xưa.
Trong một số ngôi trường quanh Little Saigon và các vùng có đông người Việt, áo dài cũng có mặt trong những ngày lễ hội hay tết cổ truyền dân tộc. Khi đó, áo dài không chỉ có trên người các nữ sinh Việt Nam, cô giáo Việt Nam, mà cả những cô giáo người bản xứ cũng xúng xính trong chiếc áo dài như một kiểu thời trang xinh xắn, đáng yêu.
Áo dài được trình diễn trong chương trình VietFashion Week tổ chức tại Phước Lộc Thọ. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)
Vải may áo dài từ $30 đến trên $1,000
Đi một vòng quanh cách tiệm bán vải áo dài trên đường Bolsa sẽ dễ dàng cảm nhận được sức sống của chiếc áo dài.
Bước vào những tiệm vải như AA Mini, Bolsa, Hòa Bình, Lụa Đào… người ta có cảm giác choáng ngợp trước cả một rừng vải đủ màu sắc, đủ chất liệu dùng để may áo dài.
Nào là tơ, nào lụa, nào voan, nào là nhung, là the, là gấm.
Nào vải dệt in nền nã. Nào vải được vẽ thêm những họa tiết từ đơn giản đến rườm rà. Nào vải được đính thêm cườm, dậm thêm kim tuyến.
Nào vải được cắt ráp, đắp bông. Nào vải độc quyền từ những chiếc khăn choàng của những hãng thời trang nổi tiếng, qua tay những người thợ may, những nhà tạo mẫu, chiếc khăn choàng trở thành những thân áo dài độc nhất vô nhị, khiến những người mộ điệu phải xuýt xoa, trầm trồ.
Vải áo dài có đủ muôn ngàn giá. $30, $50, $70, $100, $200, $400, $600, và trên $1,000. Với giá nào người mua cũng có thể lựa được cho mình một tấm áo dài ưng ý.
Là người “bán vải từ hồi còn bé ở chợ Tạ Thu Thâu,” và đeo theo nghiệp đó suốt cả khi sang Mỹ năm 1979, cô Mơ, chủ nhân tiệm vải Bolsa cho biết vải áo dài của tiệm cô chủ yếu nhập từ Việt Nam, Trung Quốc và Italy.
Chủ tiệm vải Bolsa nói, “Số lượng nhiều và rẻ là từ hàng Việt Nam. Còn hàng đắc là hàng khăn Ý.”
“Hàng Việt Nam rẻ nhất chỉ khoảng $30 một bộ. Hàng vải Italy khoảng $100 – $120. Còn những hàng đẹp lộng lẫy và người bán nghĩ mình độc quyền thì khó mà nói giá, bởi khi người mua đã thích thì bao nhiêu họ cũng mua.” Cô Mơ tiết lộ.
Cũng như những tiệm vải khác, khách hàng của cô Mơ “đa số là giới ngồi sui và cô dâu. Lượng khách mua áo dài mặc đi tiệc cũng nhiều.”
Cô Mơ nhận xét, “Có vẻ như người ta mặc áo dài ngày mỗi nhiều hơn. Mặc cái này cái kia cho có nhiều nhan sắc.”
Ngày nào cũng có khách mua áo dài ở tiệm cô Mơ, “Trung bình mỗi ngày bán khoảng 10 áo. Hồi kinh tế chưa xuống, mỗi ngày có khi bán cả 30 áo.”
Điểm đặc biệt ở tiệm vải Bolsa là có rất nhiều áo dài may sẵn. “Đó là những chiếc áo dài may hàng loạt từ Việt Nam nhập về Los Angeles,” cô Mơ cho biết.
Giá áo dài may sẵn rất rẻ, chỉ từ $30 đến $65 một bộ, nên ngày càng có nhiều người mua áo dài may sẵn, “nhất là những cô gái muốn sắm cho mình một bộ áo dài cho bằng chị bằng em và biết rằng mình chỉ mặc 1, 2 lần mà thôi.”
Tuy nhiên “những người sành điệu thì không mua áo may sẵn.” Chủ tiệm Bolsa khẳng định.
Chú Minh, chủ tiệm vải AA Mini chỉ vào một khúc vải của Pháp có nền đen như voan, được dệt lên đó những hoa văn như hình thù chiếc lá bằng sợi vải mịn như nhung, xen kẽ những sợi chỉ kim tuyết vàng rực. “Lúc trước khúc này tôi có thể bán cả ngàn đồng, nhưng bây giờ tôi bán khoảng $600. Nhiều hàng của Korean nhái theo kiểu này nhưng người rành rẽ về vải cầm vào sẽ biết ngay.’
Vải áo dài đủ loại được bán tại tiệm vải Bolsa trên đường Bolsa, cạnh Phước Lộc Thọ. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Bên cạnh những “hàng chợ,” tức hàng bán đại trà, tiệm AA Mini còn có những khúc vải áo dài do một vài họa sĩ vẽ riêng, hay những khúc áo dài được ‘design’ của riêng tiệm. Vải áo dài của tiệm AA Mini có giá trung bình từ $60 đến $80 một áo. Riêng hàng khăn thì cũng có thể lên đến $300-$400, tùy theo chiếc.
Ở tiệm vải Hòa Bình, nằm bên cạnh Phước Lộc Thọ, một trong những cửa tiệm khá lâu đời chuyên bán vải may áo dài, “giá trung bình khoảng $100 đến hơn $100 một bộ áo dài là giá được nhiều người chọn mua nhất,” chủ tiệm Hòa Bình cho biết. “Còn những chiếc áo mấy trăm trở lên thì giới ca sĩ hay những người khá giả thích thời trang áo dài mới mua.” Bà chủ nói thêm.
Theo chủ tiệm Hòa Bình, “người trẻ bây giờ mặc áo dài cũng nhiều lắm, nhất là khi các cuộc thi hoa hậu được tổ chức nhiều hơn, thường xuyên hơn. Đi tiệc nhiều người cũng thích mặc áo dài.”
Nếu như tiệm vải Hòa Bình, AA Mini, hay Bolsa chỉ chuyên về bán vải thì tiệm Lụa Đào, cũng nằm trên cùng dãy phố Bolsa vừa bán vải vừa nhận luôn việc may áo dài.
Tại tiệm Lụa Đào, một bộ áo dài gấm cả công và vải có giá khoảng $100. “Trung bình thì khách chọn đặt loại khoảng $150/bộ. Còn đẹp hơn nữa thì khoảng $200 đến $300,” Chị Chi, chủ tiệm Lụa Đào cho biết.
Cũng như những tiệm khác, áo đắc tiền nhất ở Lụa Đào là áo làm từ khăn nhập của Pháp, có giá khoảng $400 cho một chiếc khăn. Sau khi lên thành áo giá thành khoảng $600.
Do nằm ở vị trí trung tâm, nên Lụa Đào thu hút được một lượng khách đáng kể từ phương xa tới. ‘Đôi khi họ không hề có ý định may áo dài, nhưng đi ngang thấy vải đẹp, họ muốn mua và may, chỉ 2 ngày sau là có áo mang về. Hay khi khách cần gấp, hôm trước lựa vải, hôm sau cũng đã có áo.” Chị Chi chia sẻ.
Ngoài những khách trung niên, phần nhiều những khách hàng của Lụa Đào là những cô gái trẻ. “Nhiều cô lớn lên ở đây không biết tiếng Việt, họ tìm ra Lụa Đào trên Internet, họ nghĩ họ có thể nói chuyện dễ dàng với chủ tiệm bằng Tiếng Anh nên họ tìm đến Lụa Đào, rồi người này giới thiệu cho người kia.”
Lụa Đào từ nhiều năm nay cũng chính là nhà tài trợ vải áo dài trắng cho tất cả các cô sinh viên tham dự cuộc thi Hoa Khôi Liên Trường hằng năm do Tổng Hội Sinh Viên Nam California tổ chức.
Chị Chi, chủ nhân tiệm áo dài Lụa Đào, đang thử “lên” một áo dài từ một chiếc khăn choàng. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Những ‘tín đồ’ của áo dài
Đứng mân mê khúc vải áo dài bằng tơ tằm màu nâu đồng, có những hoa văn đồng tiền dưới tà trong tiệm vải AA Mini, cô Hoàng Vân, cư dân thành phố Cypress ở Orange County, vui vẻ cho biết, “Mỗi tuần tôi đều có mặc áo dài ít nhất một lần vì tôi trong ca đoàn ở nhà thờ.”
Cô Hoàng Vân cho rằng tuy không dễ chịu như mặc đồ tây nhưng “mặc áo dài là thấy đẹp.” Chính vì vẻ đẹp này nên cô Hoàng Vân cũng có gần 30 chiếc áo dài trong tủ quần áo của mình và “mỗi khi đi đâu thấy vải áo dài đẹp lại mua, chứ không nhân một dịp cụ thể gì cả.”
Cùng đi lựa vải áo dài với cô Hoàng Vân là cô Tuyết Hưng, “nhà ở ngay Little Saigon.” Cô Tuyết Hưng cũng mặc áo dài ít nhất một tháng một lần, và gia tài cũng khoảng gần 20 chiếc áo dài. Với cô Hưng thì áo dài được mặc ở đây “có vẻ trịnh trọng và mang tính lễ hội nhiều hơn ở Việt Nam.”
Cả cô Hoàng Vân lẫn cô Tuyết Hưng đều “không bao giờ mua áo dài may sẵn vì vải không vừa ý mà kiểu dáng cũng không như mình muốn, quan trọng hơn là không vừa vặn với mình.”
Không sống ở trung tâm thủ đô của người tị nạn, nhưng cô Phúc, một khách hàng của tiệm vải Hòa Bình, hiện đang sống ở tiểu bang South Carolina, cũng là một người thường xuyên mặc áo dài, và có áo dài “nhiều vô kể.”
“Tôi thích mặc áo dài lắm, do vai tôi xuôi, mặc áo dài đẹp nên tôi mê lắm,” cô Phúc chia sẻ một cách thích thú.
Khách lựa mua vải may áo dài tại tiệm AA Mini trên đường Bolsa. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Mê áo dài nên mỗi khi các tiệm vải quen biết ở Bolsa có vải đẹp thì họ cứ đưa cho tiệm may, nơi đã có sẵn số đo của cô Phúc. Tiệm may xong thì gửi sang South Carolina cho cô.
Điều quan trọng hơn là “áo dài phải khác hẳn mọi người thì tôi mới thích,” cô Phúc cười nói. Người phụ nữ mê áo dài này có đến cả trăm chiếc áo dài, mỗi bộ áo dài của cô Phúc có giá trung bình từ $200 đến $300.
Áo dài ngày nay đã thực sự trở thành thời trang cho nhiều phụ nữ Việt Nam quanh vùng Little Saigon và cả trong nước khi các nhà thiết kế thời trang trẻ dấn thân vào việc làm đẹp hơn chiếc áo dài bằng những kiểu thiết kế độc đáo, mới lạ.
Chị Trang Nguyễn, một người có thâm niên làm việc suốt hơn 20 năm qua trong các công ty của người Việt Nam, nhận xét, “Áo dài ngày nay đã trở thành một loại thời trang bởi mặt hàng vải ngày một đẹp hơn, độc đáo hơn.”
Theo chị Trang, để sắm một chiếc áo dài đẹp số tiền bỏ ra không thua kém gì một bộ thời trang của các hãng nổi tiếng. “Một chiếc áo dài có giá lên đến $1,000 không phải là chuyện đáng ngạc nhiên. Những chiếc áo dài giá $500, $600 cũng là chuyện thường tình,” chị Trang cho biết.
Giá tiền không rẻ, nhưng nhiều người phụ nữ Việt Nam hiện nay thích sắm áo dài bởi dáng vẻ chiếc áo dài thanh thoát không lẫn vào đâu được. Kế nữa, với những chiếc áo có giá khoảng $400, $500 trở lên có thể là những chiếc áo không đụng hàng với bất kỳ ai!
***
Chị Chi, chủ tiệm may Lụa Đào, nhận xét, “Dạo sau này giới trẻ mặc áo dài rất nhiều. Những cô trẻ bây giờ có dáng hình rất đẹp, mà áo dài vừa kín đáo lại vừa rất sexy nên họ thích mặc, vừa là thời trang lại vừa mang dáng dấp văn hóa dân tộc.”
Người già mặc áo dài.
Phụ nữ trung niên mặc áo dài.
Thiếu nữ mặc áo dài.
Trẻ con cũng mặc áo dài.
Và như thế
Áo dài vẫn tiếp tục tồn tại và phát triển mãi theo thời gian, dù là ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này.
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
